PvdA-leider Diederik Samsom en partijvoorzitter Hans Spekman op het congres in Leeuwarden
PvdA-leider Diederik Samsom en partijvoorzitter Hans Spekman op het congres in Leeuwarden © ANP

Samsom wijst illegalenmotie PvdA-congres af

Pvda-leider Diederik Samsom legt een motie van het PvdA-congres tegen strafbaarstelling van illegaliteit naast zich neer. Dat zei hij in zijn afsluitende speech op het partijcongres dat vandaag plaatsvond in Leeuwarden. Een meerderheid van de leden wil dat de afspraak met de VVD wordt herzien, maar Samsom zegt zijn woord aan de coalitiepartner niet te willen breken.

Het PvdA-congres sprak zich - tegen de zin van de partijtop in - uit tegen de strafbaarstelling van illegaliteit, die is afgesproken in het regeerakkoord van VVD en PvdA. De aanwezige leden stemden in ruime meerderheid voor een motie van de vroegere Iraanse vluchteling Sander Terphuis die stelde dat strafbaarstelling van illegaliteit leidt tot een inhumaan vreemdelingenbeleid.

De motie riep partijleider Diederik Samsom en de Tweede Kamerfractie van de PvdA op om alles te doen om te zorgen dat een wet voor de strafbaarstelling van illegaliteit niet wordt aangenomen in de Tweede Kamer. De partijtop had de motie afgewezen, omdat de PvdA moet staan voor zijn handtekening onder het regeerakkoord, waar het PvdA-congres vorig najaar overigens ook mee instemde.

Staande ovatie
Initiatiefnemer Terphuis kreeg een staande ovatie na zijn pleidooi tegen afspraak met de VVD. Hij had in de toelichting bij zijn motie een emotioneel verhaal gehouden waarin hij vertelde dat hij - nadat hij in Nederland asiel had gevraagd - het asielzoekerscentrum in Friesland ontvlucht was omdat hij bang was daar opgepakt te worden door de politie. Als illegaal verbleef hij vervolgens enige maanden op wat hij noemde een onderduikadres.

Terphuis begon onlangs een petitie en haalde binnen korte tijd 7000 handtekeningen op, waaronder die van prominente PvdA'ers als voormalig partijleider Job Cohen, voormalig minister Jan Pronk en voormalig Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven.

Terphuis was blij na de stemming. 'Dit is een signaal dat het echt speelt binnen de PvdA. Dit is ononderhandelbaar en raakt aan onze waarden en principes.' Nadat de motie was aangenomen door het congres, schudde partijvoorzitter Hans Spekman de hand van Terphuis.

'Gruwelijk'
Partijvoorzitter Hans Spekman had voorafgaande aan de stemming de leden eraan herinnerd dat zij in november vorig jaar het hele regeerakkoord hadden gesteund, inclusief de pijnlijke maatregel van strafbaarstelling van illegaliteit. Spekman probeerde op die manier het congres over te halen de motie van Terphuis niet te steunen. Hij kreeg boegeroep terug vanuit de zaal. Spekman zei dat hij het wetsvoorstel ook 'gruwelijk' vindt en dat hij trots is dat alle PvdA' ers dat vinden.

Ook PvdA-Kamerlid Martijn van Dam riep het congres op de concessie aan de VVD te accepteren. Hij betoogde dat de PvdA-Kamerfractie veel doet om het vreemdelingenbeleid humaner te maken. Om die verbeteringen mogelijk te maken, was deze concessie met de VVD noodzakelijk, zei hij. Volgens hem is geen enkel Kamerlid gelukkig met het strafbaar maken van illegaliteit.

Het lukte Spekman en Van Dam er niet in het congres achter een genuanceerde motie te krijgen met daarin verbeterpunten voor het asielbeleid én de strafbaarstelling van illegaliteit.

In zijn afsluitende toespraak zei Partijleider Diederik Samsom dat hij niet kan voldoen aan de oproep van het congres om op zijn afspraak met de VVD terug te komen. 'Ik gaf mijn woord en mijn woord als politiek leider staat. Ik kan niet voldoen aan uw wens mijn woord te breken. Ik strijd wel dag na dag voor datgene waar het ons allemaal om te doen is: een streng maar rechtvaardig vreemdelingenbeleid, gericht op een humane behandeling van kwetsbare mensen.'