De twee treinen die in april vorig jaar op elkaar botsten.
De twee treinen die in april vorig jaar op elkaar botsten. © anp

Machinisten: plan NS-ProRail is levensgevaarlijk

Machinisten noemen de plannen van de spoordirecties om de snelheden bij stations te verhogen levensgevaarlijk. Vakbond FNV Spoor vreest noodlottige gevolgen als zich met hogere snelheden een botsing voordoet.

Dit zegt vakbondsbestuurder Roel Berghuis op gezag van een groep bezorgde machinisten. Nu naderen treinen de meeste stations nog met maximaal 40 kilometer per uur. Bij Arnhem is de snelheid verhoogd tot 80 kilometer per uur, bij Utrecht en Eindhoven werden de aanrijdsnelheden al eerder opgevoerd tot 60 kilometer.

De onrust onder de machinisten is aangewakkerd door het verslag van de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar de treinbotsing in april 2012 in Amsterdam. De raad hekelt in het verslag de gebrekkige veiligheidscultuur bij zowel de NS als ProRail en de inspectie. De spoorbedrijven verzuimden na eerdere treinbotsingen aanbevelingen van de veiligheidsraad uit te voeren; de inspectie greep niet in.

'Het Nederlandse spoor is net een bananenrepubliek met een kerncentrale', zegt een bezorgde machinist. 'We denderen maar door met prestigeprojecten om meer treinen te laten rijden met minder vertraging, maar er is niemand die controleert hoe veilig dat allemaal is. Je kunt erop wachten dat het een keer goed misgaat.'

'Buitengewoon serieus'
De NS en ProRail zeggen in een gezamenlijke reactie 'de zorgen die leven onder de machinisten buitengewoon serieus te nemen'. De spoorbedrijven investeren de komende jaren stapsgewijs in het verbeteren van de verouderde veiligheidssystemen. Vanaf 2016 schakelt het spoor geleidelijk over op het Europese veiligheidssysteem ERTMS, dat is ontworpen om treinverkeer met hoge snelheden over drukbezette spoornetwerken te leiden. ERTMS is naar verwachting tegen 2030 in heel Nederland ingevoerd.

De verhoging van de maximumsnelheden is nodig om de capaciteit van het Nederlandse spoor te vergroten. ProRail vermindert hiertoe het aantal wissels dat treinen op weg naar het station passeren, zodat treinen minder vaak op hetzelfde spoor terechtkomen. Dit moet vertragingen voorkomen en de veiligheid verhogen, stellen de NS en ProRail. De inspectie ziet er sinds december strenger op toe dat treinen niet in tegengestelde richting op hetzelfde spoor worden gepland.

De machinisten noemen het extra toezicht van de inspectie een papieren werkelijkheid. 'Als we altijd volgens de planning zouden rijden, zou er nooit een ongeluk gebeuren', zegt een van hen. 'Het gevaar ontstaat zodra een paar treinen vertraagd zijn; dan worden alle trucs uit de kast gehaald om de dienstregeling weer in het gareel te krijgen.'

In Amsterdam vielen in april bij een botsing tussen twee passagierstreinen een dode en 190 gewonden.