Politie tussen jongeren in Haren
Politie tussen jongeren in Haren © ANP

Burgemeester Haren: 'Zeer gewelddadig tuig zocht bewust confrontatie'

Burgemeester Rob Bats van Haren concludeert dat de rellen in zijn dorp veroorzaakt zijn door 'tuig dat zeer gewelddadig en goed voorbereid bewust de confrontatie zocht met de politie.' Dat zei Bats op een eerste persconferentie naar aanleiding van de rellen. Een uitnodiging op Facebook voor een feest werd door duizenden jongeren beantwoord en leidde gisteravond tot rellen in het Groningse dorp. De plaatselijke korpschef spreekt van 'extreme agressie tegen de politie'.

De gemeente Haren heeft zich de afgelopen dagen voorbereid op alle scenario's, toch werden gemeente en politie verrast door de grote agressie van de relschoppers. Bats: 'Er was al een aantal dagen bekend dat op internet van alles gaande was. Maar dit had ik in het slechtste geval niet verwacht.'

Zo'n 30.000 jongeren reageerden op de Facebookuitnodiging van het jarige meisje Merthe, dat per ongeluk haar online evenement niet op privé had ingesteld maar op publiek had laten staan. Veel mensen meldden zich online aan voor het feest. De politie schat dat circa 10 procent daarvan vrijdagavond naar Haren is gegaan. Zijn herhaaldelijke oproepen om weg te blijven te komen werden genegeerd.

De avond begon aanvankelijk rustig en gemoedelijk, maar sloeg op een gegeven moment om. Bats: 'Halverwege de avond werd de sfeer grimmig. Jongeren ging over op vernielingen, het gooien van glas en vuurwerk.' Een onderzoek naar de rellen is reeds ingesteld. De burgemeester wil in het onderzoek 'de rol van sociale media en traditionele media' betrekken.

Op alle scenario's voorbereid
Ook de Groningse korpschef Oscar Dros zei op de persconferentie dat de politie zich op alle scenario's had voorbereid. 'Vooraf is voortdurend overleg geweest tussen gemeente en politie. Ook de social media is continu door de politie geanalyseerd. In de media is steeds herhaald dat mensen niet naar Haren moesten komen.'

De politie had vooraf contact met de Duitse politie die ervaring heeft met dergelijke incidenten. Dros: 'Een incident als dit in Haren kent z'n precedent in Nederland niet. We hebben rekening gehouden met alle scenario's, ook met de komst van relschoppers. Dat is ook de reden dat op voorhand de ME achter de hand is gehouden.'

Volgens de korpschef is de politie verrast door de plotselinge sfeeromslag in de loop van de avond. 'We hebben er in eerste instantie voor gekozen om low profile op een vriendelijke manier te bewegen tussen feestgangers. We werden verrast door de plotselinge omslag. Een grotere groep werd gemobiliseerd om zich te richten op de politie. Dit leek te gaan om ervaren raddraaiers die zich goed hadden georganiseerd. Dat is een kwetsbaar moment geweest voor de politie.'

Volgens Dros is circa 500 man politie en ME ingezet. 'Het duurde een minuut of tien om op te schalen van platte petten naar ME. Onbeschermde politieagenten hebben letterlijk moeten knokken voor hun leven. Er was sprake van extreme agressie tegen de politie. De raddraaiers gooiden met hekken, stenen, tegels, fietsen en flessen. De ME heeft meerdere charges uitgevoerd, ook in het centrum vonden vernielingen plaats, werden er ruiten ingegooid en werd er geplunderd.'

Ambulances en politievoertuigen werden beschadigd. Onder de politie vielen een aantal licht gewonden. 'Met hen gaat het goed', meldde Dros. De korpschef sprak tijdens de persconferentie de raddraaiers rechtstreeks toe: 'Er is ongelooflijk veel beeldmateriaal. Meld je maar zelf want de kans is groot dat we je van je bed komen lichten.'

Lik-op-stuk
Het Openbaar Ministerie is vannacht al een grootschalig onderzoek gestart met 25 rechercheurs. De officier van Justitie meldde dat reeds 34 verdachten zijn opgepakt. 'De verdachten komen uit het hele land, niet alleen uit Haren en omgeving. Het gaat om overwegend jonge meerjarigen.' Het OM wil de vandalen zo snel mogelijk vervolgen. 'Wij gaan snelrecht toepassen. Als het mogelijk is, willen wij de verdachten vasthouden tot de zitting. Een lichtere categorie krijgt een directe dagvaarding en wordt direct boetes opgelegd, meteen lik-op-stuk.' 

De politie roept media en getuigen op beeldmateriaal te delen om de daders te kunnen achterhalen. Voor omwoners en ondernemers uit de getroffen straten zijn vanmiddag twee besloten bijeenkomsten gepland.