Spreek- en behandelkamer van het VUmc Cancer Center,&copy ANP
Spreek- en behandelkamer van het VUmc Cancer Center,&copy ANP © UNKNOWN

'Geen hypotheek of verzekering na kanker'

Bijna 60 procent van de ex-kankerpatiënten wordt financieel gezien nog jarenlang door hun ziekte achtervolgd: ze krijgen moeilijker verzekeringen en hypotheken.

Jonge mensen die genezen zijn van kanker hebben grote problemen om een levensverzekering of een hypotheek te krijgen. Vaak worden ze geweigerd of moeten ze een fors hogere premie betalen, ook als de ziekte al langer geleden is.

Dit blijkt uit onderzoek van het Integraal Kankercentrum Zuid (IKZ) en de Universiteit van Tilburg dat in het European Journal of Cancer is gepubliceerd. Het is een van de eerste studies naar dit probleem.

Meerderheid wordt geweigerd
Van de ex-kankerpatiënten onder de 50 jaar, had bijna 60 procent vanwege zijn ziektegeschiedenis problemen bij het verkrijgen van een levensverzekering. De meerderheid van deze probleemgroep wordt geweigerd. Ongeveer eenvijfde moet een hogere premie betalen. Van de jonge ex-kankerpatiënten had ook 33 procent problemen met het aanvragen van een hypotheek.

'Als kankerpatiënten genezen zijn, denkt de omgeving vaak dat ze klaar zijn', zegt IKZ-onderzoeker Lonneke van de Poll. 'Maar ze worden financieel gezien nog jarenlang achtervolgd door hun ziekte. De gedachte is: eens een patiënt, altijd een patiënt.'

'Wij zien een groeiende groep mensen die een hele tijd geleden kanker heeft gehad en genezen is verklaard, maar nu de financiering voor hun huis niet rond krijgt', zegt beleidsmedewerker Laurence Maes van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK).

'Onlangs hoorden we het verhaal van een 42-jarige ex-patiënte die op haar 28ste borstkanker had gehad. Maar toen ze recentelijk een levensverzekering wilde afsluiten, deelde de verzekeraar haar mee dat ze daaraan niet hoefde te beginnen. Zelfs met premieverhoging was het niet te regelen.'

Wachten tot huis is gekocht
Maes krijgt veel vragen van vrouwen met een erfelijke vorm van borstkanker in hun familie. 'Vrouwen die hun borsten preventief willen laten verwijderen, krijgen vaak het advies om daarmee te wachten totdat ze een huis hebben gekocht. Dan hoeven ze het ook niet aan de verzekering te vertellen. Want er zijn vrouwen die om die reden worden geweigerd. Er zijn ook vrouwen die wachten met het testen van hun dna op deze vorm van borstkanker totdat ze een hypotheek hebben.'

Het probleem zal groeien, verwacht IKZ-onderzoeker Van de Poll. 'Er komt steeds meer screening, bijvoorbeeld op prostaatkanker, huidkanker, of dikkedarmkanker. Maar het gevolg is dat er steeds vaker iets wordt ontdekt. Als er bijvoorbeeld een poliepje wordt weggehaald, dan is dat officieel wel een voorstadium van kanker. En bij een aanvraag zullen verzekeraars dat toch als risico zien en hogere premies gaan vragen.'

Heel zuur en hard
Het Verbond van Verzekeraars zegt de klachten te kennen. 'Het kan heel zuur en hard zijn als de arts verklaart dat iemand genezen is, terwijl de verzekeraar vervolgens zegt: ik kan u geen levensverzekering geven', aldus een woordvoerder. 'Maar het gaat om risicoschattingen. Ook al zegt een arts dat iemand genezen is, dan kan uit de statistiek blijken dat de kans groot is dat het terugkomt. Een brandend huis kun je ook niet verzekeren. Het is de keuze van de wetgever dat dit een 'vrije' verzekering is. Dat betekent dat verzekeraars niet verplicht zijn om iemand te accepteren.'

Probleem is echter wel dat verzekeraars zich vaak lijken te baseren op verouderde overlevingsstatistieken, stelt Maes van het NFK. Maar verzekeraars stellen dat dit per definitie zo is. 'Als er nu een behandeling wordt geïntroduceerd, weet je pas over een jaar of tien wat de effecten zijn.'

Naar schatting zijn er in Nederland 600 duizend ex-kankerpatiënten. Van hen zijn 70 duizend personen onder de 50 jaar. Naar verwachting neemt het aantal ex-patiënten in tien jaar toe tot 917 duizend.