Een cannabisblad. &copy ANP.
Een cannabisblad. &copy ANP. © UNKNOWN

Niet de natuur, maar de mens zorgt ervoor dat we stoned worden van wiet

Het dna van de wietplant bevat duidelijke aanwijzingen dat de mens al eeuwen of zelfs duizenden jaren bezig is cannabisplanten te selecteren op de sterkst verdovende werking.

Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat cannabis tegenwoordig in twee groepen uiteenvalt: een lijn mét verdovende werking (marihuana) en een zonder (hennep). Die laatste variant wordt gebruikt voor de productie van onder meer touw en kleding.

Langdurige vererdeling
Hoelang geleden beide takken zich precies opsplitsten, is echter niet goed te zeggen, schrijven Canadese genetici in het blad Genome Biology - al staat wat hen betreft vast dat er sprake moet zijn geweest van 'zeer langdurige veredeling'.

Een en ander blijkt uit de dna-volgorde van de cannabisplant, die de Canadezen donderdag op internet publiceerden. De wetenschappers brachten niet alleen het dna in kaart van de coffeeshopvariant 'Purple Kush', maar ter vergelijking ook van twee niet-psychedelische hennepsoorten uit de vezelindustrie.

Ruim baan voor THC
Daaruit bleek dat de coffeeshopvariant diverse genetische veranderingen heeft ondergaan waardoor de aanmaak van de werkzame stof THC ruim baan kreeg. Zo produceert de plant in royale hoeveelheid allerlei bouwstenen waaruit THC is samengesteld, en is de aanmaak van het eiwit CBDA, een stof die in de cellen van de plant concurreert om grondstoffen met THC, nagenoeg uitgeschakeld.

In het dna van de cannabisplant vonden de onderzoekers meerdere ruïnes van genen die ooit nog zorgden voor de aanmaak van CBDA, maar die nu in verval zijn geraakt.

Eventuele gifstoffen
De veredeling ten gunste van THC is opmerkelijk, vinden de onderzoekers: bij veel andere planten die door de mens worden gekweekt verdwijnen eventuele gifstoffen juist. Eenmaal weg uit het wild hebben planten immers minder stoffen nodig om zich te beschermen. Voor marihuana maakte de mens een uitzondering. Het oudste archeologische bewijs voor medicinaal en psychedelisch gebruik van wiet dateert uit het China van rond 700 voor Christus.

Volgens de onderzoekers is meer begrip van de genetica van cannabis nuttig om de medicinale werking beter te begrijpen. Ook heeft de industrie behoefte aan hennep waarin nog minder THC zit dan nu al het geval is, met het oog op de wetgeving tegen marihuana.

Het dna van de cannabisplant werd twee maanden geleden ook al in kaart gebracht, door het Nederlandse bedrijfje Medical Genomics. De nieuwe dna-kaart van de hasjplant is echter veel completer.

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook