Gekleurde trap in Istanbul
Gekleurde trap in Istanbul © ANP

Regenboogtrappen in Turkije: verfraaiing of nieuwe protestgolf?

Hij deed het om een glimlach op het gezicht te toveren van zijn buurtbewoners, maar de 64-jarige Huseyin Cetinel, die vorige week een trap in zijn buurt in regenboogkleuren schilderde, werd binnen de kortste keren op het schild gehesen als voorvechter van gelijke rechten voor homo's en lesbiennes. Nu verschijnen van Istanbul tot Van in het uiterste oosten van Turkije vrolijk gekleurde trappen in het straatbeeld.

Met veertig kilo verf en de helpende hand van zijn schoonzoon ging de gepensioneerde Cetinel aan de slag met de trap die de Istanbulse kunstenaarswijk Cihangir met de wijk Findikli verbindt en op loopafstand ligt van het Taksimplein. Vier dagen later, op 26 augustus, zat het werk erop. 142 traptredes netjes beschilderd in regenboogkleuren. Verfkosten: zo'n 600 euro.

Binnen een paar dagen groeit de trap uit tot een heuse attractie in de buurt. Honderden mensen posten foto's met de Findikli-trap op Facebook en Twitter, van huwelijksfoto's tot professionele fotoshoots. De Istanbulse variant van de Escadaria Selarón, de beroemde trap van Jorge Selarón in Rio de Janeiro.

De trap blijft ook niet onopgemerkt bij de Turkse gaycommunity, die de actie van Cetinel ziet als een solidariteitsverklaring. De actievoerders die een paar maanden geleden in het Gezipark en op het Taksimplein protesteerden tegen de Turkse premier Erdogan adopteren de trap als symbool van hun protestbeweging.

Op de nacht van 29 op 30 september wordt de trap haastig overgeschilderd in de oude kleur grijs, tot grote ontsteltenis van de buurtbewoners. Het bestuur van de deelgemeente, in handen van de regerende AK-partij, geeft uiteindelijk toe de trappen grijs te hebben geschilderd.

Zie filmpje hieronder met een teleurgestelde Huseyin Cetinel op de Turkse televisie

Tegenstanders van de overheid zien hierin een nieuwe actie van Erdogan om rechten van burgers in te perken en beginnen de Twitteractie met de hashtag DirenMerdiven (wat iets betekent als ProtestTrappen), verwijzend naar de veelgebruikte hashtag DirenGeziPark.

Te laat
Er ontstaan plannen voor nieuwe protesten, beginnend met het opnieuw overschilderen van de grijze trap. Om massale protesten te voorkomen, worden ze door het buurtbestuur snel weer geschilderd in de kleuren die Cetinel had bedacht.

Te laat, want de actie van de AK heeft dan al een nieuwe golf van protesten gestart. Op verschillende plekken in Istanbul, hoofdstad Ankara en andere Turkse steden verspreid over het hele lang gingen burgers de afgelopen dagen met potten gekleurde verf de straat op om gezamenlijk trappen in de openbare ruimte te beschilderen. Ieder met zijn eigen agenda.