Miljoenen Filipijnse ouders werken in buitenland

De nieuwjaarswens van Dolores Gerong: terugkeren naar de Filipijnen om bij haar kinderen te zijn. De drie tienerdochters die ze achterliet hebben haar nodig, zegt ze....

Bijna twee jaar geleden verliet Gerong haar land om als werkster aan de slag te gaan in Hongkong. Daarmee voegde zij zich bij de miljoenen Filipijnse arbeidsmigranten die zich over de wereld hebben verspreid. Van haar man hoeft ze geen hulp te verwachten. Die werkt al veertien jaar als chauffeur in Saoedi-Arabië. ‘Ik maak me zorgen als mijn zuster, die bij mijn dochters woont, mij vertelt dat ze tot ’s avonds laat uitgaan en het geld uitgeven waar ik hard voor heb gewerkt. Op school presteren ze niet meer zo goed als vroeger. Ik moet een hartig woordje met mijn kinderen spreken’, zegt Gerong (35) telefonisch vanuit Hongkong. Haar gevoelens worden door velen gedeeld in de Filipijnen, waar bijna negen miljoen burgers – 10 procent van de bevolking – vertrokken zijn om in het buitenland te werken. Die arbeidsmigranten leven soms jaren achtereen gescheiden van familie om hun naasten financieel te ondersteunen. Hun bijdragen worden niet alleen door de familie gewaardeerd, maar ook door de Filipijnse regering. Volgens de Wereldbank maakten Filipijnse migranten vorig jaar 17 miljard dollar over naar hun eigen land. Het is een bedrag dat de kwetsbare Filipijnse economie overeind houdt. Om hun waarde op de internationale arbeidsmarkt te verhogen, verzorgt de regering in Manilla beroepsopleidingen voor migranten in spe. Intussen groeit in de Filipijnen de bezorgdheid over de sociale prijs die wordt betaald voor de afhankelijkheid van arbeidsmigranten. De meeste migranten zijn vrouwen, die vaak hun kinderen hebben achtergelaten. Uit een aantal onderzoeken blijkt dat de ‘feminisatie van de migratie’ een hoge tol eist. Filipijnse mannen gaan al veel langer naar het buitenland, vooral voor banen in de bouw of de scheepvaart. Maar de afgelopen twintig jaar heeft de groeiende vraag in ontwikkelde landen naar Engelssprekende kindermeisjes, verpleegsters en werksters de deur wijd opengezet voor Filipijnse vrouwen. Ze verblijven in grote aantallen in de Verenigde Staten, Europa, het Midden-Oosten, Hongkong en Singapore. Naar schatting zes miljoen Filipijnse kinderen groeien op in afwezigheid van minstens een van de ouders. Die afwezige ouder is tegenwoordig gewoonlijk de moeder en dat leidt tot ‘verstoring en verandering van de zorgvoorzieningen’, aldus Unicef-medewerkster Vanessa Tobin op een conferentie in Manilla. Dit heeft vooral invloed op adolescenten. Uit een onderzoek blijkt dat kinderen tussen de 13 en 16 jaar het zwaarst worden getroffen. Velen stoppen voortijdig met school, gebruiken drugs en raken op jonge leeftijd zwanger. Een van Gerongs grootste zorgen is dat haar oudste dochter een vriendje heeft. ‘Ik vind het heel erg dat ik er niet ben om haar in het oog te houden.’ Rosemarie Edillon, directeur van het Asia-Pacific Policy Center: ‘Het is zorgelijk dat kinderen van deze leeftijd, die aandacht van ouders het hardst nodig hebben, degenen zijn die worden verwaarloosd.’ Onderzoekers ontdekten dat kinderen, van wie een of twee ouders in het buitenland verblijven, vaker gezondheidsproblemen hebben dan leeftijdsgenoten met twee aanwezige ouders. ‘Je zou verwachten dat er geld is voor medicijnen, maar een oma kan niet overal voor zorgen’, zegt Edillon. Veel kinderen wonen bij de grootouders of andere familieleden. Rebecca Lucero, die achttien jaar geleden haar zoontje van drie maanden verliet om te gaan werken in een hotel van Holiday Inn in Dubai, besloot in 2000 definitief terug te keren naar huis. Het is een beslissing waarover ze nog steeds tevreden is. ‘Ik ben blij dat ik weer thuis was toen Patrick tiener werd. Ik kan hem nu zien opgroeien en hem begeleiden. Ik had wel wat in te halen toen ik terug kwam, maar het is het allemaal waard.’ Haar echtgenoot werkt nog steeds in een hotel in Dubai.