Cosmeticaschap in een supermarkt. © ANP
Cosmeticaschap in een supermarkt. © ANP © UNKNOWN

Nanodeeltjes in cosmeticaproducten vaak niet vermeld op de verpakking

Acht van vijftien veelgebruikte cosmeticaproducten bevatten nanodeeltjes, zonder dat dit als zodanig op de verpakking staat vermeld. Dat stelt milieuorganisatie Natuur & Milieu op basis van onderzoek door het Rikilt - Instituut voor Voedselveiligheid, dat vandaag naar buiten wordt gebracht.

Nanodeeltjes zijn deeltjes kleiner dan 100 nanometer (100 miljoenste millimeter) die in steeds meer consumentenproducten worden toegepast - van verf tot cosmetica - vanwege hun versterkende, antibacteriële of uv-werende werking. Door hun extreem kleine formaat (ze kunnen cellen in en uit) hebben ze bij-effecten die nog slecht begrepen worden.

Volgens de meeste studies zijn nanodeeltjes veilig voor de gezondheid; volgens andere zouden ze schadelijk kunnen zijn. Zo zou titanium-oxide, een stof die veel gebruikt wordt als uv-filter, bij muizen ontstekingen, dna-schade en zelfs kanker kunnen veroorzaken. Een resultaat dat in andere studies wordt betwist.

Cosmetica

Het Rikilt (Wageningen UR) onderzocht voor Natuur & Milieu vijftien bekende cosmeticaproducten. In vijf gezichtscrèmes, twee foundations en een mascara van de merken Olaz, Nivea, Dior en Vichy werden nanodeeltjes gevonden, veelal titanium­oxide. In geen van de gevallen stond dit op de verpakking vermeld.

Vermelding van nanodeeltjes is nu voor cosmetica niet verplicht. De EU gaat die verplichting vanaf 2013 invoeren. Natuur & Milieu wil dat dit in Nederland zo snel mogelijk gebeurt, en dat er net als in Frankrijk een register komt voor consumentenproducten die nanodeeltjes bevatten.

Kiezen

Sijas Akkerman van Natuur & Milieu: 'Mensen moeten kunnen kiezen of ze producten met nanodeeltjes willen kopen. Zolang er nog zoveel onduidelijk is over nano adviseren wij uit voorzorg ook zulke producten niet te gebruiken op beschadigde huid, bijvoorbeeld na verbranding.'

Nanotechnoloog Dave Blank, hoogleraar aan de Universiteit Twente en voorzitter van NanoNextNL, een platform op het gebied van nanotechnologie, reageert sceptisch. 'Dat er nanodeeltjes in cosmetica zitten is een feit. Als je je al zorgen maakt over nanodeeltjes, dan niet over deze, want ze zijn uitentreuren getest.'

Debat

Blank is wel voorstander van debat over en regulering van nanodeeltjes. 'Op basis van feiten, zonder bangmakerij. We moeten producten goed testen, op celniveau, zoals nu met chemische stoffen gebeurt, en nanodeeltjes op de verpakking vermelden. Wat mij betreft eerder dan 2013.'

'Volstrekt veilig'
Rolf Lange van Beiersdorf, fabrikant van Nivea, zegt dat de door Beiersdorf gebruikte twee 'nanopigmenten' volstrekt veilig zijn. 'Onafhankelijk onderzoek en het Bundesinstitut für Risikobewertung hebben dat ook herhaaldelijk bevestigd. De deeltjes gaan niet door de huid heen, ook niet als deze beschadigd is.'

Waarom vermeldt Nivea de nanodeeltjes dan niet op de verpakking? 'Mensen kunnen weten dat ze erin zitten, als ze naar de ingrediënten kijken. Maar wij verwelkomen de verplichte etikettering per 2013, want die zal leiden tot meer transparantie en tot keuzevrijheid voor consumenten. Wij gaan daarom al eerder beginnen met het labelen van onze producten.'