Welke boeken over Mandela moet je lezen? (2)

Wat kunnen kinderen over Mandela lezen? Niets voor hen op de leeslijst elders op het Afrikablog. Er is een jeugdboek geschreven op basis van Mandela's autobiografie: Madiba. Verder in deze aanvulling: ZAM kwam met een speciaal magazine.

Madiba Het levensverhaal van Nelson Mandela
Angela Machiel Guépin,
Uitg. Act on Virtues, NUR-code 240 (kinderen vanaf 11 jaar). Isbn 9789081946308, 236 pagina's, 14,95 euro.

Voor Nederlandse jonge lezers heeft de docente Angela Machiel Guépin Mandela's autobiografie naverteld. Haar jeugdboek Madiba is levendig en vlot geschreven. Hoe Mandela opgroeide als herdersjongen in Transkei, telg uit een geslacht van chiefs, als beschermeling van de leider van de Thembu, hoe zijn traditionele besnijdenis met andere jongens verliep.

Mandela had een avontuurlijke jeugd. Hij nam stiekem de benen met zijn vriend toen ze zouden worden uitgehuwlijkt. In de grote stad Johannesburg raakte hij betrokken bij de politiek.

De apartheid en de strijd voor burgerrechten van het ANC worden helder en simpel neergezet vanuit het perspectief van de hoofdpersoon Mandela. De lange periode in de gevangenis en de enerverende jaren na Mandela's vrijlating met al het geweld en de spanning komen relatief kort aan bod.

Machiel Guépin is docente in groep 8 op de Vrije School de IJssel in Zutphen en gaf een jaar les in Zuid-Afrika. Ze legt de nadruk op Mandela als inspirerend voorbeeld: volhouden en vasthouden aan je eigen waarden en deugden. Van Mandela kan iedereen leren hoe een moreel beter mens te worden, is de pedagogische gedachte. Leerlingen die een werkstuk over Mandela willen maken en docenten die over hem willen vertellen kunnen op www.mandelaboek.nl tips vinden.

ZAM: De toekomst van Nelson Mandela.
bestellen: www.zammagazine.com

Het lekkerste is voor het laatst bewaard. Ruim een maand nadat alle dag- en weekbladen al hun speciale bijlagen over het leven van Nelson Mandela hadden afgedrukt, komt hét Mandela-tijdschrift - dat is ZAM, het Zuidelijk Afrika Magazine - met een eigenzinnig herdenkingsblad.

ZAM komt voort uit de Anti-Apartheidbeweging Nederland (AABN); hoofdredacteur Bart Luirink was niet alleen na Mandela's overlijden veel op tv te zien, hij was er ook al bij in de jaren tachtig, toen lang nog niet iedereen een fan was van Mandela en zijn ANC.

Conny Braam, lang hét gezicht en de stem van de AABN, schreef een mooie herinnering in dit gedenknummer. Adriaan van Dis ook, en Gerda Havertong.

Oud-diplomaat Coen Stork was bij het proces tegen Mandela en zijn kameraden in 1963-64 als waarnemer van Nederland en hij haalt herinneringen daaraan op. Ineke van Kessel die een korte en krachtige biografie van Mandela schreef gaat in op de mythevorming rond de held. 'De rode draad in Mandela's lange leven was zijn vastberadenheid om zelf de regie te houden.'

De fotografie is de blikvanger, zoals de laatste jaren altijd in ZAM, het blad en het afgelopen jaar de website. Elie Wijnberg, natuurlijk moeten diens foto's erin! Dat zijn de beelden van het Zuid-Afrika toen Mandela nog niet gevangen zat, van het protest, de apartheid en de hoop die er toen nog was. Mooi afgedrukt in sepia.

ZAM brengt ook meer foto's uit series: niet alleen die ene met bokser Jerry Moloi, maar de vier op een rij. Vier trouwfoto's, drie van Winnie in bruidsjurk alleen, en dan die met de trotse Nelson erbij. Na de vrijlating: de portretten die Daniel Koning kon schieten (hij vertelt hoe hij met een Amerikaanse tv-ploeg mee naar binnen was geglipt, een of twee dagen nadat Mandela vrij was gekomen). Ook contactafdrukken van Kadir van Lohuizen en Sander Veeneman met hun herinnering.

Voor de 'toekomst van Mandela' ging de Amerikaanse hoogleraar Douglas Foster (hij schreef het boek After Mandela) naar Transkei. Hoe doen de Mandela's het daar? Ze horen per slot van rekening tot de traditionele elite. Kleinzoon Mandla tooit zich graag met de mantel van opa, maar of hij daar de juiste persoon voor is? Eerlijk is eerlijk: het artikel schetst een nogal ontluisterend beeld voor de toekomst.