Universiteit van Nederland

De beste hoogleraren van Nederland geven gratis college op internet. Elke werkdag komt er een nieuw college online, en elke week een nieuwe hoogleraar.

  1. 445 artikelen sinds 04 oktober 2013
  2. Parelvederkruid

    Nederlandse sloten slibben dicht door exotische planten

    Binnenland

    Grote waternavel, parelvederkruid, watercrassula: ze komen uit warme oorden als Zuid-Amerika en Australie, maar gedijen prima in Nederlandse sloten en vijvers. Het lijken onschuldige waterplantjes, maar ze veroorzaken veel overlast. Ze verspreiden zich rap en verstoppen daarmee de waterwegen. Dat blijkt uit een inventarisatie van 'exotische' plantensoorten, meldt het CBS vandaag. Het onderzoek, ui …

  3. Volgens scheikundige Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) moeten we uitvinden wat moleculen precies doen om het verbruik van grondstoffen en energie terug te brengen.

    Hoe verspillen we minder grondstoffen en energie?

    Wetenschap

    Lagen we vroeger wakker van zure regen, nu liggen we wakker van het broeikaseffect. En dus moeten scheikundigen hard aan de bak om uit te zoeken hoe we minder schadelijke stoffen uit kunnen stoten. Maar ze willen meer. Minder grondstoffen en energie verbruiken tijdens chemische processen bijvoorbeeld. Hoe doen we dat? Volgens Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) moeten we dan als een soort detec …

  4. Kunststoffen maken op basis van aardolie, hoe werkt dat? Scheikundige Bert Weckhuysen laat het zien.

    Hoe kun je zelfs plastic maken van aardappelen, boomschors of suikerbieten?

    Wetenschap

    Wat hebben Lego, Tupperware, de hoelahoep en nylonkousen met elkaar gemeen? Het zijn allemaal kunststoffen die je kunt maken op basis van aardolie. Hoe dat werkt, laat scheikundige Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) zien in dit college. Ook legt hij je uit of we al ons plastic voortaan zouden kunnen maken van natuurlijke materialen en waarom het een heel erg slecht idee is als al het plastic b …

  5. Scheikundige Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) vertelt wat er aan de hand is met de chocolade in het puntje van een ijshoorntje.

    Waarom kun je het onderste puntje van een ijshoorntje beter niet opeten?

    Wetenschap

    Kijk jij ook altijd zo uit naar dat onderste chocoladepuntje van je ijscohoorntje? Wist je dat de chocolade die daarin zit, niet zo gezond is? Wat er aan de hand is met de chocolade in dat puntje, vertelt scheikundige Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) in dit college. En wat dat weer te maken heeft met katalysatoren, dan snap je na dit college ook. Kruip dus met of zonder ijsje op de bank en g …

  6. Scheikundige Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) legt uit hoe we van ruwe aardolie benzine maken.

    Waarom wordt het steeds moeilijker om benzine te maken?

    Wetenschap

    Dat er zoiets als aardolie in de aarde verborgen zit, werd in 1859 in Titusville ontdekt. Maar wat allemaal met dit 'zwarte goud' gedaan kan worden, wist men toen nog niet. Scheikundige Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) legt in dit college uit hoe er van ruwe aardolie benzine wordt gemaakt. Eén probleem: het wordt steeds moeilijker. En dus proberen scheikundigen op ingenieuze manieren toch no …

  7. Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht) geeft college over katalysatoren.

    Hoe komt het dat uitlaatgassen steeds schoner worden?

    Wetenschap

    Of je er nou wel of niet van houdt om flink gas te geven, een auto stoot flink wat uitlaatgassen uit. Maar gelukkig zit er in je auto een katalysator, die ervoor zorgt dat die uitlaatgassen een stuk minder schadelijk zijn. Maar hoe werkt dat precies? Laat zo'n crash course over katalyse maar over aan "mr. Katalysator" Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht)! Na dit college ben je gegarandeerd fan v …

  8. Een Bosnische vrouw bidt bij het Srebrenica herdenkingscentrum.

    Waarom vindt Nederland het zo moeilijk om sorry te zeggen voor Srebrenica?

    Wetenschap

    Wij 'betreuren' wat er gebeurd is. Of: 'wij voelen mee' met de nabestaanden. Het klinkt meelevend, maar het zijn zorgvuldig gekozen woorden om het woord 'excuses' vooral te vermijden. Waarom Nederland zo huiverig was om dat woord uit te spreken in het geval van Rawagede en Srebrenica en of dit wel terecht is hoor je in dit college. 'Sorry seems to be the hardest word', zong Elton John ooit, maar v …

  9. Ladislas Ntaganzwa, hoofdverdachte van de genocide in Rwanda, wordt door politieagenten begeleid na zijn aankomst op het vliegveld van Kigali.

    Waarom kan het soms beter zijn om een dader niet te vervolgen?

    Wetenschap

    Je rechtvaardigheidsgevoel zegt je: daders moet je berechten. Altijd. Maar wat doe je als er zoveel slachtoffers en zoveel daders zijn, dat er niet genoeg rechters zijn om iedereen te berechten, zoals bijvoorbeeld na de genocide in Rwanda? Mag een gemeenschap dan zelf beslissen hoe ze omgaan met een dader? Ook als dat betekent dat een dader vrijuit gaat als hij of zij excuses aanbiedt? Na dit boei …

  10. Protest voor het Joegoslavie-tribunaal, ICTY (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia) voorafgaand aan de uitspraak tegen Radovan Karadzic.

    Waarom zijn internationale oorlogstribunalen niet altijd een goed idee?

    Wetenschap

    'Een tribunaal is de beste manier om de daders te berechten', zei premier Mark Rutte na de MH-17-ramp. Dat klinkt natuurlijk mooi en hoopvol - zeker voor de nabestaanden - maar Rianne Letschert (Internationaal recht en victimologie, Tilburg University) legt je in dit college uit waarom een tribunaal nooit aan de hooggespannen verwachtingen voldoet. Waar dat aan ligt en of er een alternatief is, ho …

  11. (vlnr) Rechter Stemker-Koster, voorzitter Kalk en rechter van Breevoort tijdens de uitspraak over de moordzaak van Els Borst.

    Waarom mochten slachtoffers vroeger niets zeggen in de rechtszaal?

    Wetenschap

    'Amerikaanse toestanden', daarvoor werd gevreesd toen slachtoffers in Nederland een aantal jaren geleden het recht kregen om hun verhaal te doen in de rechtszaal bij een ernstig delict. Is die angst terecht gebleken of is het meegevallen? En zijn rechters door het spreekrecht strenger straffen? Prof. dr. Rianne Letschert (Tilburg University) geeft je het antwoord op die vragen en maakt je duidelij …

  12. De publieke tribune zit vol tijdens de gemeenteraadsbijeenkomst (2014) over de huisvesting van de veroordeelde pedofiel Benno L..

    Zijn de ouders van een misbruikt kind officieel ook slachtoffers?

    Wetenschap

    Je bent een slachtoffer voor de wet als iemand jou iets aandoet of als je een nabestaande bent van een slachtoffer. Lijkt helder, toch? Rianne Letschert (Internationaal recht en victimologie, Tilburg University) legt je in dit college uit dat dit zowel in het Nederlandse als internationale recht soms net even wat complexer ligt. En om het nog moeilijker te maken: wat te denken van kindsoldaten? Te …

  13. Stel je een dag voor 25 jaar in de toekomst. Je staat op, je lampen gaan automatisch aan omdat ze weten dat je bent opgestaan. Je verlaat het huis en de lichten gaan vanzelf weer uit. De zelfrijdende auto komt voorrijden en brengt je naar je werk. Je komt sneller aan op je werk omdat je niet hoeft te stoppen voor stoplichten omdat alle verkeersstromen automatisch en efficiënt kunnen worden geregel

    Hoe ziet de stad van de toekomst eruit?

    Wetenschap

    Stel je een dag voor 25 jaar in de toekomst. Je staat op, je lampen gaan automatisch aan omdat ze weten dat je bent opgestaan. Je verlaat het huis en de lichten gaan vanzelf weer uit. De zelfrijdende auto komt voorrijden en brengt je naar je werk. Je komt sneller aan op je werk omdat je niet hoeft te stoppen voor stoplichten omdat alle verkeersstromen automatisch en efficiënt kunnen worden geregel …

  14. Ben je wel eens in slaap gevallen op school? Of anders bijna? Dat lag heus niet altijd aan je docent of aan jou, maar vast ook aan je muffe klaslokaal. Om te kunnen presteren is het namelijk belangrijk dat de luchtkwaliteit en temperatuur in een ruimte goed is. En daar kun je tijdens het ontwerpen van een gebouw goed rekening mee houden, legt bouwkundige Elphi Nelissen (TU Eindhoven) uit in dit co

    Waarom is het logisch dat kinderen op school in slaap vallen?

    Wetenschap

    Ben je wel eens in slaap gevallen op school? Of anders bijna? Dat lag heus niet altijd aan je docent of aan jou, maar vast ook aan je muffe klaslokaal. Om te kunnen presteren is het namelijk belangrijk dat de luchtkwaliteit en temperatuur in een ruimte goed is. En daar kun je tijdens het ontwerpen van een gebouw goed rekening mee houden, legt bouwkundige Elphi Nelissen (TU Eindhoven) uit in dit co …

  15. Soms is geluid een zegen en soms een vloek. Ga je een lekker avondje uit naar een mooi concert dan kun je enorm genieten van een goede akoestiek. Tenminste - als er geen geluid 'lekt' vanuit een andere zaal in het gebouw, want dan krijg je helaas twee concerten voor de prijs van één. Kom je daarna thuis, dan wil je niet alle geluiden van je buren meekrijgen... Elphi Nelissen (TU Eindhoven) legt ui

    Wat kun je doen tegen de herrie van je buren?

    Wetenschap

    Soms is geluid een zegen en soms een vloek. Ga je een lekker avondje uit naar een mooi concert dan kun je enorm genieten van een goede akoestiek. Tenminste - als er geen geluid 'lekt' vanuit een andere zaal in het gebouw, want dan krijg je helaas twee concerten voor de prijs van één. Kom je daarna thuis, dan wil je niet alle geluiden van je buren meekrijgen... Elphi Nelissen (TU Eindhoven) legt ui …

  16. Grote kans dat u werk doet achter een computer op een kantoor. Hopelijk komt daar een mooi straaltje daglicht binnen en schijnt er een aangename hoeveelheid kunstlicht. Dat lijkt allemaal vanzelfsprekend, maar de grote vraag voor bouwfysici is altijd: hoe ontwerp je een gebouw met een goed lichtplan? Luister hoe Elphi Nelissen (TU Eindhoven) dat uitlegt en ontdek het bestaan van lichtdoorlatend be

    Hoe licht ervoor kan zorgen dat iemand beter zijn werk doet

    Wetenschap

    Grote kans dat u werk doet achter een computer op een kantoor. Hopelijk komt daar een mooi straaltje daglicht binnen en schijnt er een aangename hoeveelheid kunstlicht. Dat lijkt allemaal vanzelfsprekend, maar de grote vraag voor bouwfysici is altijd: hoe ontwerp je een gebouw met een goed lichtplan? Luister hoe Elphi Nelissen (TU Eindhoven) dat uitlegt en ontdek het bestaan van lichtdoorlatend be …

  17. Een gemiddelde energierekening in Nederland is toch al gauw meer dan honderd euro. Met de nieuwste technieken kunnen we vast volledig zelfvoorzienende huizen maken, toch? Of zelfs verdienen aan de energie die jouw huis opwekt? Bouwkundige Elphi Nelissen (TU Eindhoven) legt je uit wat er wel en niet kan met zonnepanelen, windturbines, rioolwarmte en nog veel meer! Prijkt er binnenkort een windturbi

    Hoe krijg je een energierekening van nul euro?

    Wetenschap

    Een gemiddelde energierekening in Nederland is toch al gauw meer dan honderd euro. Met de nieuwste technieken kunnen we vast volledig zelfvoorzienende huizen maken, toch? Of zelfs verdienen aan de energie die jouw huis opwekt? Bouwkundige Elphi Nelissen (TU Eindhoven) legt je uit wat er wel en niet kan met zonnepanelen, windturbines, rioolwarmte en nog veel meer! Prijkt er binnenkort een windturbi …

  18. De rommel na carnaval.

    Met welke trucs zorg je ervoor dat anderen hun troep opruimen en korter douchen?

    Wetenschap

    Onze goede voornemens ten spijt nemen we niet erg graag de trap (want de lift is sneller), laten we het biologische fruit in de kantine links liggen (want te duur) en douchen we veel te lang (want anderen doen dat ook). Wie het gedrag van mensen bij wil sturen, moet met zwaar geschut komen, zou je denken. Econome Esther-Mirjam Sent (Radboud Universiteit) legt uit hoe je mensen ook op subtiele wijz …

  19. George Clooney, acteur en strijder voor mensenrechten, tijdens het Goed Geld Gala van de Postcode Loterij in Koninklijk Theater Carre.

    Waarom wordt u blij van een loterij als u toch nooit wint?

    Wetenschap

    Geef maar toe, u heeft vast wel eens een lot gekocht voor een of andere loterij. En ja, u weet heus wel dat de kans dat je wint superklein is en dat u dus eigenlijk uw geld weggooit. Maar tóch doet u mee. Waarom? Econome Esther-Mirjam Sent (Radboud Universiteit) deed een onderzoek naar het geluksgevoel van deelnemers aan de Staatsloterij en legt uit waarom we gelukkig worden van de loterij terwijl …

  20. Schaam je niet langer: je bent echt niet de enige die wel eens een domme financiële keuze gemaakt heeft of schrikt als je een brief van de Belastingdienst op de deurmat ziet liggen. Volgens econome Esther-Mirjam Sent (Radboud Universiteit) hebben we last van "financiële bewusteloosheid", ook al denkt 94 % van de mensen dat ze goed zijn in het beheren van het huishoudboekje. Gelukkig zijn er manier

    Waarom maken wij allemaal vaak domme financiële keuzes?

    Wetenschap

    Schaam je niet langer: je bent echt niet de enige die wel eens een domme financiële keuze gemaakt heeft of schrikt als je een brief van de Belastingdienst op de deurmat ziet liggen. Volgens econome Esther-Mirjam Sent (Radboud Universiteit) hebben we last van "financiële bewusteloosheid", ook al denkt 94 % van de mensen dat ze goed zijn in het beheren van het huishoudboekje. Gelukkig zijn er manier …

  21. 'who run the world? Girls!', zong zangeres Beyoncé ooit.

    Waarom bereiken mannen sneller de top dan vrouwen?

    Wetenschap

    'Who run the world? Girls!', zong zangeres Beyoncé ooit. In de werkelijkheid zijn het toch vooral mannen die de top bereiken. De grote vraag is: hoe komt dat nou? Is de maatschappij bevooroordeeld? Werken mannen vrouwen tegen? Hebben vrouwen een laag zelfbeeld? Willen vrouwen helemaal niet naar de top? Of zijn er andere verklaringen die we over het hoofd zien? Econome Esther-Mirjam Sent (hoogleraa …