Boekklassiekers brutaal naar eigen hand gezet

Jeugdtheatermakers zetten boekklassiekers naar eigen hand.

'Ojee, modder, hele dikke vieze modder. We kunnen er niet bovenover, we kunnen er niet onderdoor. We moeten er wel dwars doorheen. Slikkerdeslik." Menig ouder zal grijnzen van herkenning. Wie heeft tenslotte niet de spannende kleuterklassieker We gaan op berenjacht (1989) van Helen Oxenbury en Michael Rosen voorgelezen aan zijn of haar kroost? Dit ritmische boek vol hindernissen roept echter niet direct een theatervoorstelling in gedachten. Wat doe je bijvoorbeeld met beer, baby en hond? En met het geploeter door modder, water, grot en sneeuwstorm? En vooral: wat kun je toevoegen aan het sterke origineel?

Iets vergelijkbaars geldt voor Iep! (1996) van Joke van Leeuwen: hoe verbeeld je het 'pindakiezend' vogelkind Vliegeltje? Hoe kom je los van de beroemde filmbewerking uit 2010 met het onvervangbare Canadese dwergmeisje Kenadie Jourdin-Bromley? En vier je Van Leeuwens taalvirtuositeit of verpak je die in toneeldialogen?

Ook de pastelkleurige tekeningen in het prentenboek Bezoek voor Beer (2008) van Bonny Becker en Kady MacDonald Denton staan niet bepaald bol van spannende dialogen. En het populaire Pudding Tarzan van de in de sneeuw doodgevroren Ole Lund Kirkegaard wordt al stuk gelezen op scholen. Toch wagen regisseurs in het jeugdtheater zich dit seizoen aan bewerkingen van al deze jeugdboekklassiekers. Met succes. Omdat ze de boeken brutaal naar eigen hand zetten. Met muziek, zang, slapstick, gymtoestellen of gewoon een lapje stof. De verbeeldingskracht doet de rest. Die ziet in een grappige gitarist de allertrouwste koekoeksklok.

Bezoek voor beer

recensiespiegel

  • Theater -

Het lijkt zo'n simpel verhaaltje: boze beer wenst geen bezoek maar kleine muis weet zijn huis en leven binnen te dringen. Beide stellen zich lichtelijk aan en bevechten een huiselijke territorium: de een wil de ander met man en macht buiten houden, de ander verzint trucs om naar binnen te sneaken. Muis is behalve een potentiële vriend of een bedreiging ook een zwerver die onderdak zoekt. Zie hier: het vluchtelingendrama in een notendop. Die minidramatiek heeft de jonge regisseur Lennert Monaster in zijn debuutregie knap uitvergroot tot een hilarisch en ontroerend slapstickduo in een vreugdevol fröbeldecor. Acteurs Gijs Nollen (zwerfmuis) en Folmer Overdiep (brombeer) zijn al jaren bij het Sittardse theatergezelschap Het Laagland goed op elkaar ingespeeld. In Bezoek voor Beer drijven ze elkaar tot grote hoogte en krijgen ze levendige versterking van acteur/gitarist Joris Erwich, die onnavolgbaar voor koekoeksklok speelt. Erwich is niet te beroerd als breekijzer de klappen op te vangen tijdens een klopjacht tussen keukengerei. Eén voet tussen deze grijze toneeldeur met vele sloten, en je wilt nooit meer weg bij deze kersverse vrienden. Die overigens ook weer uit elkaar gaan. Want beter iets spannends te risceren dan dat je nooit een vreemde op bezoek hebt gehad.

Bezoek voor Beer Vanaf 4 jaar. Regie: Lennert Monaster. Tournee t/m 29/5.

Wij gaan op berenjacht

recensiespiegel

  • Theater -

Heus, alle hindernissen uit Wij gaan op berenjacht ploppen tevoorschijn uit het handzame reisdecor van Wij gaan op berenjacht, de jubileumvoorstelling van Flora Verbrugge bij het 25-jarige Theater Sonnevanck in samenwerking met Silbersee (voorheen VocalLab). De grashelmen zijn ondergrondse groene vloerdelen, de rivier is een blauw golvend doek, de modder is klei en klittenband en de grot groeit uit een gordijn van brandwerend folie. Meer nog dan in deze ingenieuze decorvondsten schuilt de kracht van deze kleutervoorstelling in reislustig gezongen zinnen op composities van David Dramm. De herhaling zorgt voor een bezwerende en bedwelmende theaterkracht en vormt de pompende motor achter deze reislust-vol-passen-op-plaats om groeiende angst te bezweren. Een vader neemt zijn vier kinderen en een woelige hond (een grappige rol van danser Chérif Zaouali) op sleeptouw om een beer te vangen; bang voor builen en blauwe plekken zijn ze niet. Totdat de beer van zich laat horen. Moedig muziektheater naar een voorleesboek over moedig zijn. Alleen hoor je soms net te veel aan sommige dialogen dat er muzikanten aan het woord zijn.

Wij gaan op berenjacht door Theater Sonnevanck en Silbersee. Vanaf 4 jaar. Regie: Flora Verbrugge. Tournee t/m 22/11.

Iep!

recensiespiegel

  • Theater -

De roadmovie Iep! staat velen nog helder op het netvlies: Huub Stapel als de vriendelijke vogelkijker Warre, Joke Tjalsma als oudere boerin met kinderwens en het fragiele Canadese dwergmeisje Kenadie Jourdin-Bromley als Vliegeltje: het vogelmeisje dat door Warre wordt gevonden en door Tine wordt vertroeteld. Tot het wegvliegt naar het Zuiden en zij het ongerust achterna reizen. Zo'n zoektocht wordt op toneel al snel een carrousel van decorstukken en videobeelden. Ottolien Boeschoten en Gerold Guthman kiezen voor de verwonderde aanpak van de kracht van de verbeelding: in hun bewerking van Joke van Leeuwens boek Iep! stellen ze zich voor waar Vliegeltje allemaal naar toe gevlogen zou kunnen zijn. Vervolgens verbeelden ze die situatie met simpele middelen als doekjes, koffiekopjes, lampjes en houten vogelhuisjes. Waar Boeschoten het taalspel alle eer gunt, grossiert Guthman in hilarische typetjes. En onderling kibbelen ze met gezonde tegenzin en ongeruste hartenklop over alle opties. Hun troost is uiteindelijk net zo'n menselijk bedenksel als Vliegeltje die staat voor gemis.

Iep! door Ottolien Boeschoten en Gerold Guthman. Vanaf 7 jaar. Regie: Bruun Kuijt. Tournee t/m 8/5.

Pudding Tarzan

recensiespiegel

  • Theater -

Het boek Pudding Tarzan is op veel scholen verplichte kost omdat het verhaal over de iele, kleine Iwan Olsen draait rond klieren, pesten, steun zoeken en spierballenvertoon. Muziektheatergroep Max Tak brengt Pudding Tarzan nu als voorstelling-met-raamwerk: drie acteurs bekvechten wie van hen de slappe Iwan moet spelen. Drie muzikanten omlijsten de vernederingen met sportieve kostschoolsongs (compositie: Helge Slikker); ze spelen ook nog wat grotesk een paar dubbelrolletjes uit. De setting van een schoolgymzaal waar de vertelling wordt uitgespeeld is goed gekozen: het geurt nog naar angstzweet van als-laatste-gekozen-worden. Klimrek, turnbok, mat en slingertouw worden bovendien inventief in spelscènes ingezet. Alleen de radiopiraat die Iwan tot eendags-Tarzan omtovert, komt wat kort door de bocht binnenzeilen. Storender is het schreeuwerig acteren van Cheryl Moenen en Tomer Pawlick: potsierlijk en onnodig vanwege zendmicrofoontjes. Maar Marijn Klaver blijft gelukkig wel onderkoeld tegendraads als het klungelige middelpunt, nadat hij zijn verzet staakt en zich voegt naar zijn rol als underdog, als Iwan, maar ook als acteur die hem moet spelen. Het water loopt uit zijn broek richting laarzen, terwijl de rest scandeert:'In de winter moet hij met een broek vol ijs naar huis'. Extra wrang als je weet dat de schrijver van het boek, Ole Lund Kirkegaard, in 1979 is doodgevroren

Pudding Tarzan door Max Tak. Vanaf 6 jaar. Bewerking: Simon van der Geest. Regie: Hans Thissen. Tournee t/m 31/1.


Boekbewerkingen in het jeugdtheater

Zoals te voorzien en te verwachten:

Theatergroep Kwatta belooft een spektakel te maken van Jibbe Willems toneelbewerking van het prijswinnende en verfilmde boek Mariken van Peter van Gestel, voor publiek vanaf 6 jaar. Met de beeldende openingszin: "In de Middeleeuwen, toen de straten nog van modder waren en je zo met je blote voeten in een drol kon stappen." Regisseur Josee Hussaarts combineert ervaren acteurs als Ilse Waringa, Rogier in 't Hout, Laus Steenbeeke en Marike van Weelden met jong talent als Leendert de Ridder en Sarah Bannier.

Regisseur Timothy de Gilde, maker van succesvolle trailervoorstellingen, bewerkt voor Toneelgroep Oostpool Goethes klassieke briefroman Het lijden van de jonge Werther (1774) van tot een voorstelling met veertig jongeren. Een zoektocht naar extremisme in een leven vol Sturm und Drang. 6 t/m 15/5, Huize Oostpool, www.toneelgroepoostpool.nl

Moniek Merkx van Maas Theater en Dans bewerkt Alice in Wonderland van Lewis Carroll tot een 'dromerig spektakel voor feestbeesten en angsthazen in een land waar eeuwig feest wordt gevierd en waar alles vreemder en vreemder wordt', met live popmuziek en veel thee voor publiek vanaf 8 jaar, 15/1 t/m 8/4, www.maastd.nl.

MeneerMonster speelt dit seizoen een bewerking van De Fantastische Meneer Vos van Roald Dahl, een voorstelling vanaf 4 jaar, met stelende jagers, vossen, dassen die elkaar allemaal te slim af willen zijn, met jankende bluesmuziek. T/m 29/5. www.meneermonster.com