Tenor Vittorio Grigolo als schrijver Hoffman en de schaars geklede Venetiaanse courtisanes in de opera Les Contes d'Hoffmann.
Tenor Vittorio Grigolo als schrijver Hoffman en de schaars geklede Venetiaanse courtisanes in de opera Les Contes d'Hoffmann. © Facebook

Actrices in opera Les Contes d'Hoffmann krijgen meer betaald naarmate ze schaarser zijn gekleed

Een opmerkelijke maatregel bij de productie van de bekende opera Les Contes d'Hoffmann in New York: actrices worden beloond naar gelang hun naaktheid op het podium.

Het is misschien wel een van de meest surrealistische opera's die er bestaan: Les Contes d'Hoffmann (Hoffmanns Vertellingen). Een meesterwerk van Jacques Offenbach uit 1881 waarin fantasie en werkelijkheid als vanzelf in elkaar overlopen. De tragische dichter E.T.A. Hoffmann verhaalt in een dronkemansroes over zijn liefdesavonturen met de mechanische pop Olympia, de terminaal zieke Antonia en de courtisane Giulietta.

Offenbach overleed vier maanden voor de première, maar zijn 'opéra comique' geldt al decennia lang als een publiekslieveling. Met dank aan de mengeling van 19de eeuwse romantiek, mysterie, humor, de bekende ballade over de dwerg Kleinzach en de ontroerende barcarolle Belle nuit. Ook dezer dagen volgt in The Metropolitan Opera van New York na ruim drieënhalf uur vocaal en visueel spektakel steevast een staande ovatie van de toeschouwers voor Les Contes d'Hoffmann.

Toch draaien commentaren over de opera, die tot zaterdag in de Met Opera is te zien, niet om de jonge, behaaglijke tenor Vittorio Grigolo, die de rol van Hoffmann indrukwekkend speelt, maar vooral om de tepelkwastjes van de Venetiaanse prostituees in de derde acte. Wat blijkt? Actrices die een beha en slipje dragen tijdens de voorstelling krijgen ongeveer de helft betaald van wat de vrouwen krijgen die slechts gehuld in tepelkwastjes en een string op het podium staan.

Meer kleding, minder salaris

De actrices die een beha en slipje dragen, krijgen omgerekend 199 euro per voorstelling. De vrouwen die bloter op het toneel staan, ontvangen omgerekend 381 euro. Toch moesten ook zij een aantal speelavonden akkoord gaan met meer kleding en dus minder salaris. Een aantal van de voorstellingen van Les Contes d'Hoffmann werd ook gefilmd voor televisie en uitzendingen in bioscopen. En daarbij mochten de zeven actrices in hun rol als Venetiaanse prostituees niet al te expliciet in beeld komen.

Het verschil in beloning is opvallend. Bij de uitvoeringen van Les Contes d'Hoffmann in de Met Opera in 2009 en 2015 was geen sprake van verschil in betaling tussen actrices met een beha of actrices met tepelkwastjes. Maar nu heeft directeur Peter Gelb tot een lagere beloning besloten om kosten te kunnen drukken. Belangrijk punt daarbij: de productieleiding besluit hoe vaak de vrouwen de duurdere en blotere outfits mogen dragen.

Volgens The Wall Street Journal zou Gelb aanvankelijk de actrices in een beha slechts 108 euro hebben willen geven. Daarop kwamen de vrouwen in opstand en werd pas op de openingsavond van Offenbachs opera in New York, eind september, een akkoord bereikt over de huidige beloning. Een van de betrokkenen beklaagde zich in de New Yorkse lokale krant Patch dat 'de loonsverlaging suggereert dat de kwaliteit van het optreden van de actrices er niet toe doet en het enige dat telt hun naaktheid is'.

Beroerde financiële positie

De opmerkelijke maatregel volgt op vorige maand verschenen berichten in de New York Times over de beroerde financiële positie van de Met Opera. Uit de boeken zou blijken dat sinds 2006 vrijwel elk jaar in de rode cijfers werd afgesloten. Eerder dit jaar kregen 21 van de 243 administratieve medewerkers een vertrekregeling aangeboden.

'Daar waar gesneden kan worden, gebeurt dat ook', aldus Deborah Allton-Maher van de vakbond voor musicalartiesten in diverse Amerikaanse media. Over de beha vs. tepelkwastjes-affaire in Les Contes d'Hoffmann zei ze resoluut: 'Het was behoorlijk vernederend en erg kwetsend voor de vrouwen'.