NPO-presentatoren gaan aanzienlijk minder verdienen - zelfs Van Nieuwkerk en Hertsenberg

Publieke omroep wil af van grootverdieners

De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) versobert het beloningsbeleid voor presentatoren. Grootverdieners mogen hun lopende contract uitdienen, maar nieuwe uitzonderingen zijn niet langer mogelijk. Ook verlaagt de NPO het salarisplafond van 201.000 euro, inclusief pensioenpremie, naar 181.000 euro per jaar.

'Onze beloningen gaan omlaag naar een niveau dat past bij de veranderde verwachtingen van de samenleving', zegt NPO-bestuursvoorzitter Shula Rijxman in een persverklaring. 'Bij de besteding van publieke middelen hoort een sober beloningsbeleid.'

Er is al jaren ophef over de hoge salarissen van onder anderen Matthijs van Nieuwkerk en Antoinette Hertsenberg. Zij ontvangen aanzienlijk meer dan de balkenendenorm, op grond van hun 'uitzonderlijke talent'. Bedragen onder de norm worden betaald met publiek geld, de rest komt uit de 'verenigingskas' van de omroep in kwestie. Zo willen ze onder meer voorkomen dat hun boegbeelden overstappen naar commerciële concurrenten.

Het aantal uitzonderingen daalt al jaren; daarover zijn eerder afspraken gemaakt. In 2009 kregen zeventien presentatoren boven de norm betaald, vorig jaar waren dat er vijf. Op termijn moet dit aantal terug naar nul, vindt Rijxman. 'Talent mag worden beloond, maar geld alleen mag niet de voornaamste drijfveer zijn om bij de publieke omroep te werken.' Voordat het nulpunt is bereikt, kan het nog wel 'enige tijd duren'. De NPO zegt niet de bevoegdheid te hebben om in te grijpen in lopende contracten.

Geld alleen mag niet de voornaamste drijfveer zijn om bij de publieke omroep te werken

NPO-bestuursvoorzitter Shula Rijxman

Op de achtergrond speelt mee dat politici strengere salarisnormen hanteren. Een jaar geleden kondigde minister Plasterk van Binnenlandse Zaken aan dat werknemers van omroepen en andere (semi)publieke instellingen niet meer mogen verdienen dan een minister. Zijn conceptwetsvoorstel ligt bij de Raad van State, de Tweede Kamer moet er nog over oordelen. 'Voordat dit is omgezet in nieuwe wetgeving, kan het nog jaren duren', zegt een NPO-woordvoerder. 'We vonden dat we in de tussentijd onze verantwoordelijkheid moesten nemen.'

We vonden dat we in de tussentijd onze verantwoordelijkheid moesten nemen

Woordvoerder NPO

Of er in de praktijk veel verandert, valt te bezien. Het is niet al te ingewikkeld om salarisnormen te ontwijken. 'Hoe verder je de wet aanscherpt, hoe meer vreemde constructies er zullen komen', waarschuwde NOS-directeur Jan de Jong vorig jaar in de Volkskrant. Zo kan een omroep ervoor kiezen een presentator te laten inhuren door een externe producent die salarisbetalingen maskeert met vage kostenposten. De NOS doet dat niet, beklemtoonde De Jong. 'Maar ik heb makkelijk praten, want wij maken geen personalityshows.'

Eind 2016 kondigde de NPO al aan dat het niet langer is toegestaan dat presentoren met schnabbels bij omroepen hun inkomen verhogen tot boven de balkenendenorm. Aanleiding was de ontdekking dat de NPO 3FM-dj Giel Beelen betaalde voor promotie- en advieswerk, boven op zijn lucratieve contract bij BNN-VARA.