Julianne Moore in Still Alice.
Julianne Moore in Still Alice. ©

De Volkskrant tv-selectie voor vrijdag 12 januari

Elke dag tipt de redactie van de Volkskrant de beste programma's en films op televisie. Dit moet u vandaag zien.

Louis Theroux
NPO 3, 20.25 uur

Journalist Louis Theroux bezoekt psychiatrische instellingen in Ohio. Hij spreekt met mannen en vrouwen die na zware vergrijpen ontoerekeningsvatbaar zijn verklaard. Is er nog een plek voor hen in de maatschappij?

Meru
NPO 3, 21.30 uur

Niet Mount Everest, maar Mount Meru, in Tanzania, is de moeilijkste klim ter wereld. Dat vinden tenminste de drie vrienden uit deze documentaire. Na een mislukte poging, inclusief bijna-doodervaring, proberen ze het gewoon nog een keertje.

Verborgen verleden
NPO 2, 21.10 uur

Ruimtevaarder André Kuipers duikt de geschiedenisboeken in en ontdekt dat zijn voorouders al net zulke spannende avonturen hebben beleefd als hij. Een van hen, bijvoorbeeld, vocht op leven en dood in een bloederige veldslag.

5 jaar later
RTL 4, 22.30 uur

In haar appartement in Amsterdam kijkt actrice Halina Reijn terug op uitspraken van 5 jaar geleden. Met presentator Beau van Erven Dorens bespreekt ze (opnieuw) haar kinderloosheid, haar carrière en de vroege dood van haar moeder.

The Graham Norton Show
BBC 1, 23.35 uur

Allemansvriend Tom Hanks is te gast en komt vertellen over zijn rol in de nieuwe film van Steven Spielberg, The Post. Ook bokskampioen Anthony Joshua en actrice Maisie Williams schuiven aan. De muziek is van First Aid Kit.

Nooit meer slapen
NPO Radio 1, 00.30 uur

Te gast is documentairemaker Maaik Krijgsman. Samen met fotograaf Ruben Terlou maakte hij reisreportageserie Door het hart van China, het vervolg op Langs de oevers van de Yangtze, dat vanaf zondag op tv te zien is.

Desoriënterende hel

Still Alice (Richard Glatzer en Wash Westmoreland, 2014)
NPO 2, 22.45-00.20 uur.

Julianne Moore overtreft zichzelf in haar rol van bevlogen academica, die in deze ijzersterke verfilming van de roman van Lisa Genova hoort dat ze alzheimer heeft. Gaandeweg ziet ze haar vertrouwde leven met echtgenoot (Alec Baldwin) en dochter (Kristen Stewart) afbrokkelen, en er is niets wat ze kan doen om die teloorgang te stoppen. Moore voert de kijker subtiel maar dwingend deze hel binnen. De film blijft bij haar steeds diffusere belevingswereld: de architectuur van haar huis wordt desoriënterend, het camerawerk onscherp, de muziek sluimerend dissonant. Knap staaltje cinematografische empathie, zoals in de even beheerste als ontstellend tragische scène waarin Alice, dan nog redelijk gezond, via een videoboodschap haar zwaar dementerende zelf toespreekt en kalm tot zelfdoding probeert aan te zetten. Moore won een Oscar; drie weken na de uitreiking overleed co-regisseur en medescenarist Richard Glatzer aan ALS.

The Sessions (Ben Lewin, 2012)
RTL 8, 20.30-22.30 uur.

Mark O'Brien kreeg als kind polio. Sindsdien kan hij niet zelfstandig ademen, waardoor hij het grootste deel van zijn tijd in een ijzeren long doorbrengt. Begin dan maar eens een relatie. Wanneer hij tegen de 40 loopt, raakt O'Briens geduld op: hij heeft geen enkele seksuele ervaring en daar moest maar eens verandering in komen. The Sessions is, plat gezegd, het verslag van een ontmaagding. Regisseur Ben Lewin (zelf polioslachtoffer) baseerde zich op het artikel On Seeing a Sex Surrogate, geschreven door de echte Mark O'Brien (1949-1999), een verlamde journalist en dichter over wie eerder een Oscarwinnende documentaire werd gemaakt. Natuurlijk permittert de film zich enkele vrijheden. The Sessions blijft een product uit Hollywood; de film was spannender geworden als Lewin het had aangedurfd zijn hoofdpersoon minder sympathiek te maken. Dat neemt niet weg dat Lewin een integer en geestig drama heeft gemaakt, met knap acteerwerk van John Hawkes als O'Brien en Helen Hunt als sekswerker.

Whiplash (Damien Chazelle, 2014)
Canvas, 21.15-23.00 uur.

Hoewel hij opzwepende muziekuitvoeringen bevat, valt Whiplash niet te categoriseren als standaardmuziekfilm. Daartoe zijn dreiging, dwang en vernedering te zeer aanwezig. Elke noot is als een stap in een mijnenveld. Niet zuiver, niet goed getimed? Het kost je de kop. Dat pepert acteur J. K. Simmons als drilsergeant annex jazzdocent een film lang zijn pupillen in, al licht er op momenten iets zachts op in zijn blik. Ook als de film in de finale over de top gaat, blijft Simmons fier overeind.

Blades of Glory (Josh Gordon en Will Speck, 2007)
NPO 3, 23.00-00.30 uur.

Nadat twee mannelijke kunstschaatsers elkaar op de ijsbaan naar het leven hebben gestaan, rest ze slechts één kans om een levenslange schorsing te ontlopen; ze mogen als eerste mannelijke koppel in de geschiedenis van het kunstschaatsen een gooi doen naar de wereldtitel. Klinkt als een potentieel flauw gebeuren, maar Blades of Glory weet alle valkuilen behendig te omzeilen. De humor ontstaat vooral uit het samenspel tussen Will Ferrell (sterk als corpulente macho in een strak pakje) en de geblondeerde Jon Heder: ze zijn meesters in meligheid. Mallotige dialogen over persoonlijke hygiëne worden afgewisseld met fraaie ijsdansscènes.