Cultuurblog - Ontdekking: 400 jaar oud schilderij blijkt van Rubens

Een overzicht van groot en klein nieuws uit de wereld van de kunst, cultuur en media, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant. Lees het vorige Cultuurblog hier.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. 400 jaar oude Rubens ontdekt

    In Schotland is een bijna 400 jaar oud schilderij ontdekt dat wordt toegeschreven aan de 17de-eeuwse Vlaamse schilder Peter Paul Rubens (1577-1640). De ontdekking werd gedaan door kunsthistoricus Bendor Grosvenor van het BBC-programma Britain’s Lost Masterpieces.

    Volgens de BBC gaat het om een kopstudie uit ongeveer 1625 van George Villiers, de eerste hertog van Buckingham. Het schilderij hangt in het museum Pollok House in de Schotse stad Glasgow. Van het schilderij werd altijd gedacht dat het was gemaakt door een latere schilder die zich op het werk van Rubens baseerde.

    Nadat overschilderingen en vuil waren verwijderd, werd een studie gedaan naar het hout waarop was geschilderd. Daaruit bleek dat het werk eerder was gemaakt dan altijd was verondersteld. Ook röntgenonderzoek van het haar op het schilderij wees naar Rubens zelf.

    Villiers, hertog van Buckingham (1592-1628) werd in 1614 voorgesteld aan het hof van de Engelse koning Jacobus. Hij werd zijn adviseur en er ontstond een langdurige vriendschap. In 1917 werd Villiers hertog van Buckingham. Hoewel Villiers getrouwd was en kinderen had, gingen er hardnekkige geruchten dat de koning en de hertog een liefdesrelatie hadden. Bij een renovatie van Apethorpe Hall, een van de favoriete verblijven van koning Jacobus, werd een geheime verbinding tussen de slaapkamers van de twee mannen ontdekt. In 1628 werd Villiers vermoord, drie jaar na de dood van koning Jacobus.

    Ben van Beneden, de directeur van het Rubenshuis in Antwerpen, heeft inmiddels bevestigd dat het om een authentiek schilderij van Rubens gaat. Hij noemde het een ‘zeldzame uitbreiding van het portrettenoeuvre van Rubens’. Het doek is inmiddels gerestaureerd. Op 27september wordt de aflevering van Britain’s Lost Masterpieces over de vondst uitgezonden op BBC 4.

    Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel stond dat George Villiers graaf van Buckingham was, die titel droeg hij vanaf 1617. De tekst is aangepast omdat Villiers in 1623 de hogere adelijke titel Hertog van Buckingham kreeg.

  2. Soulzanger Charles Bradley overleden

    De rock 'n'roll spat er vanaf

    'Weet je, bij het woord soulmuziek denk ik altijd aan iets van vroeger. Dames en heren in mooie pakken, heel netjes allemaal. En dat is precies wat ik niet wil zijn. Ouderwets en netjes. Ik hou ook van een lekkere portie vuige rock 'n' roll.' Aldus Curtis Harding in 2014 in een interview met Gijsbert Kamer. Lees het hier terug.

    Soulzanger Charles Bradley is op 68-jarige leeftijd overleden. De Amerikaan leed al enige tijd aan kanker. ‘Hij was altijd een vechter, en heeft tegen kanker gevochten met alles wat hij had’, aldus het management van Bradley.

    De zangcarrière van Bradley nam pas een kleine tien jaar geleden een hoge vlucht. Hij was toen al jaren in New York actief als James Brown-imitator, onder de naam Black Velvet. Maar Gabriel Roth, de bassist van Sharon Jones & The Dap-Kings, zag wel iets in hem. Hij bood Bradley een contract aan bij zijn label onder zijn eigen naam.

    Bradley accepteerde het aanbod en bracht uiteindelijk in januari 2011 zijn allereerste eigen album uit, No Time for Dreaming. Hij was toen al 62. Een jaar later was hij het onderwerp van de documentaire Soul of America. In 2012 bracht Bradley het album Victim of Love uit, vorig jaar was daar dan zijn derde en laatste plaat, Changes. In 2016 werd ook voor het eerst kanker bij hem vastgesteld. Hij werd behandeld en leek genezen, maar onlangs bleek dat de kanker was teruggekeerd en was uitgezaaid naar zijn lever.

    'Het duurde 62 jaar voordat iemand mij ontdekte', zei hij in 2011, 'maar ik ben god dankbaar. Sommige mensen worden nooit gevonden.'

    Bradley trad de laatste jaren vaker in Nederland op. Zo was hij in 2014 van de partij op het North Sea Jazz Festival en stond de zanger vorig jaar nog op Down The Rabbit Hole.

  3. Nieuw entreegebied voor het Stedelijk

    Het Stedelijk Museum in Amsterdam heeft vanaf vandaag een nieuw entreegebied. Het oogt als een verademing. Een frisse, heldere, open ruimte, met een heuse koffiebar en zitjes in verschillende tinten groen, voor een afspraakje in de stad.

    Weg zijn de vaste kassa’s en de sta-in-de-weg-garderobe. De alsmaar uitdijende winkel is een halt toegeroepen. En eindelijk zien we de grote witte poten waarop de badkuip staat.

    Vanaf dag één, na de Grand Opening van de nieuwbouw in 2012, waren er al klachten over hoe je het museum binnenliep – of juist niet kon binnenlopen. De lange rijen voor de kassa verhinderden de voortgang van andere bezoekers; net als de elektronische entreepoortjes die moeilijker waren te bedienen dan gedacht. Op drukke dagen ontstonden er opstoppingen als tijdens de beruchte Zwarte Zaterdagen op de Franse snelwegen.

    Bovendien stond de ruimte vol met visuele obstakels, met dank aan de zwarte garderobe en de kassa’s die elk overzicht blokkeerden. Niemand wist hoe je precies naar de ondergrondse bibliotheek moest en waar je je kaartje kon afgeven op weg naar de eveneens ondergrondse museumzaal.

    Nu wordt de routing aangeven door elektronische borden. De garderobe is tegen de muur geplaatst, de boekhandel tegen het raam. De vrijgekomen ruimte lijkt na de ingreep, ook door de glazen pui, letterlijk in het verlengde van het Museumplein te liggen. Het zal de toegankelijkheid vergroten.

    Voordat je het weet sta je binnen, voor de koffie, een boek en, o ja, voor de kunst. Om vast in die kunstsfeer te komen hangt er een grootformaatscherm in het loungegedeelte waarop video’s en kunstfilms zijn te zien. Het is per slot van rekening wel een museum, niet? (Rutger Pontzen)

  4. Avrotros laat Nieuwsshow niet zomaar los

    Omroep Avrotros gaat er alles aan doen om te voorkomen dat het populaire Radio 1-programma Nieuwsshow verhuist naar Omroep MAX. Dat zei Ed Nijpels, voorzitter van de raad van toezicht van Avrotros, woensdag in De Telegraaf. Nijpels noemt het ‘onbestaanbaar’ dat MAX het huidige tijdblok en format van het programma gaat gebruiken. ‘We gaan door tot de hoogste instantie. Dat betekent in beroep gaan, bezwaar maken, dan moet de directie ernaar kijken’. Uiteindelijk, aldus Nijpels, ‘komen we uit bij de raad van toezicht van de NPO.’ Presentatoren Peter de Bie (67) en Mieke van der Weij willen Nieuwsshow in 2018 bij MAX voortzetten. Eerder leek De Bie te moeten stoppen omdat zijn contract bij Avrotros niet werd verlengd.

  5. Fusie Toneelgroep/Stadsschouwburg A'dam

    De fusie van Toneelgroep Amsterdam en de Amsterdamse Stadsschouwburg gaat door. Beide ondernemingsraden hebben positief advies uitgebracht over de plannen voor één grootstedelijke theaterinstelling onder leiding van een driekoppige directie, bestaande uit Ivo van Hove (nu directeur Toneelgroep Amsterdam), Wouter van Ransbeek (nu adjunct-directeur TA), en Dianne Zuidema, nu directeur van de Stadsschouwburg. De nieuwe Amsterdamse instelling moet een ‘pluriforme, maatschappelijk betrokken en toonaangevende plek’ worden, voor eigentijdse nationale en internationale podiumkunst.

    Het is een belangrijke volgende stap in de voorgenomen fusie, die al sinds 2006 de wens is van Ivo van Hove. Hij zei toen in zijn Staat van het Theater dat de schouwburgen in grote steden geleid zouden moeten worden door hun huisgezelschappen, naar Duits model. Vergelijkbare fusies zijn gaande of voltooid in Rotterdam en Den Haag.

    De vorige directeur van de Stadsschouwburg, Melle Daamen, was geen voorstander van dit model, omdat hij vreesde dat Toneelgroep Amsterdam te dominant zou worden in de programmering. Sinds Daamen weg is (hij vertrok naar Theater Rotterdam), en werd opgevolgd door Dianne Zuidema, leken alle seinen voor een fusie op groen te staan.

    Hoewel, in maart van dit jaar maakte de Amsterdamse Kunstraad nog een voorbehoud: ze was positief over de fusie, maar adviseerde om in het geval van een tweekoppige directie naast Van Hove een ‘sterke zakelijke directeur van buiten’ te werven. Aan dat advies is geen gehoor gegeven.

    Over de precieze taakverdeling en verantwoordelijkheden van de drie directeuren konden de woordvoerders nog geen uitspraken doen. Ook de Amsterdamse Kunstraad kon nog niet reageren.(Herien Wensink)

  6. Lady Gaga niet naar Ziggo Dome

    De Amerikaanse zangeres Lady Gaga heeft het Europese deel van haar wereldtournee afgezegd. Hierdoor gaat ook haar op 3 oktober geplande concert in de Ziggo Dome in Amsterdam niet door. Dat heeft concertorganisator Mojo bekendgemaakt. Een nieuwe datum voor het concert van Lady Gaga, artiestennaam van de 31-jarige Stefani Joanne Angelina Germanotta, is nog niet bekend.

    Lady Gaga kampt al enige tijd met ernstige pijnklachten door onder andere fibromyalgie, een vorm van reuma, en kan daardoor niet optreden. Eerder kondigde de zangeres van hits als Poker Face, Telephone, Just Dance en Bad Romance aan het even rustiger aan te willen doen vanwege haar posttraumatische stressstoornis (PTSS) die voor de continue pijn zorgt. Vorige week werd Lady Gaga opgenomen in een ziekenhuis om te worden behandeld.

    Het tweede deel van Lady Gaga's tour in de Verenigde Staten gaat vooralsnog wel door. Die begint op 5 november in Indianapolis. Het heeft op sociale media ertoe geleid dat sommigen suggereren dat de Amerikaanse zangeres haar gezondheidsproblemen zou hebben verzonnen om onder haar tournee uit te komen. ‘Als je mij kent, zou je weten dat dat niet verder van de waarheid kan zijn’, aldus Lady Gaga in een reactie op Twitter. ‘Ik ben een vechter. Ik gebruik het woord lijden niet alleen omdat trauma en chronische pijn mijn leven veranderd hebben, het weerhoudt me er ook van om een normaal leven te leven.’

    Ook in de documentaire Gaga: Five Foot Two, die onlangs in première ging op het Internationale filmfestival van Toronto en vanaf vrijdag te zien is op Netflix, vertelt Lady Gaga over haar gevecht met haar pijn. In de film van Chris Moukarbel zien we hoe de zangeres haar successen, zoals haar veelgeprezen halftime-show bij de Super Bowl, afwisselt met medische ingrepen en haar worsteling met lichamelijke en geestelijke gezondheidsklachten. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  7. Shortlist Jan Wolkers Prijs 2017

    In het NPO radio 1 programma Vroege Vogels is zondag de shortlist van de Jan Wolkers prijs bekend gemaakt. De laatste vijf boeken, die meedoen aan de strijd voor de Jan Wolkers Prijs 2017 voor het beste Nederlandse natuurboek, zijn: Wilde apen van Frank Berendse, Dieren met toekomst plannen, slim vooruitkijken in de natuur van Frans van der Helm, Veluwe, de Natuurgids van Dirk Hilbers, De kinderen van de Nacht, over wolven en mensen van Dik van der Meulen en Vogels op de cm2 van Peter Müller en Tom Loorij. De jury sprak van een ‘sterk natuurboeken-jaar’. De Jan Wolkers Prijs kan worden toegekend aan alle soorten natuurboeken: van wetenschappelijke werken, romans tot kinderboeken of veldgidsen.

    De winnaar wordt uiteindelijk aangekondigd op 15 oktober door Karina Wolkers, in een speciale uitzending van Vroege Vogels.

    De prijs voor het beste natuurboek wordt voor de vijfde keer uitgereikt. De eerste winnaar in 2013 was Simon van der Geest voor het jeugdboek Spinder en in 2016 won De grutto van Albert Beintema.

  8. Acteur Harry Dean Stanton overleden

    De Amerikaanse acteur Hearry Dean Stanton is op 91-jarige leeftijd overleden. Zijn agent maakte vrijdagavond (lokale tijd) bekend dat hij 'rustig is ingeslapen in een ziekenhuis in Los Angeles'. Een eenzame man in een leeg landschap. Dat is de beklijvende herinnering aan Harry Dean Stanton, schrijft Bart Jungmann. Lees hier de necrologie over de eenzelvige bijrolacteur die indruk maakte.

  9. Carrey weer terug op televisie

    Na 23 jaar keert acteur Jim Carrey terug op televisie. Hij gaat de hoofdrol spelen in een serie van regisseur Michel Gondry, met wie Carrey eerder samenwerkte voor de indie-klassieker Eternal Sunshine of the Spotless Mind.

    De serie, Kidding genaamd, wordt ontwikkeld door betaalzender Showtime. Er wordt in eerste instantie één seizoen gemaakt met tien afleveringen van dertig minuten, aldus The Hollywood Reporter. Carrey speelt Jeff, die miljoenen verdiende als kindertelevisie-icoon Mr. Pickles. De serie volgt Jeff terwijl zijn leven en zorgvuldig opgebouwde imago uit elkaar binnen te vallen. Wanneer de Kidding te zien zal zijn, is nog niet bekend.

    Carrey was voor het laatst op televisie te zien in het sketchprogramma In Living Color in de jaren 90. Hij deed daar vijf seizoenen aan mee, en legde zich vervolgens toe op acteren in films. Wel produceerde hij onlangs, ook voor Showtime, de serie I’m Dying Up Here, over een komiek in de jaren 70. Die serie heeft groen licht gekregen voor een tweede seizoen.

  10. Deiverse scenario's Game of Thrones

    Na zeven seizoenen van spoilers, gelekte afleveringen en hacks hebben de makers van Game of Thrones besloten niks aan het toeval over te laten bij de grote finale van de razendpopulaire serie. Daarom komt HBO volgens Casey Bloys, hoofd programmering bij de zender, met een creatieve, maar prijzige oplossing om de allerlaatste aflevering van het achtste seizoen geheim te houden. Er worden meerdere scenario’s gefilmd zodat tot op het allerlaatst voor niemand duidelijk is hoe de strijd om de IJzeren Troon echt afloopt.

    Bij een eventueel lek, of als HBO per ongeluk een aflevering van Games of Thrones eerder online zet - zoals afgelopen seizoen in Spanje gebeurde - is dus niet zeker of dat het daadwerkelijke einde is. Ook de acteurs en filmcrew van de succesvolle serie, die in 2011 startte, zullen niet weten wat de uitkomst is van alle verwikkelingen in Westeros. Ze zullen naar de laatste aflevering moeten kijken om te zien voor welk scenario is gekozen.

    Game of Thrones is niet de eerste populaire serie waarbij op deze manier het einde wordt gemaakt, ook de makers van de hitseries Breaking Bad en The Sopranos kozen voor eenzelfde aanpak.

    Fans van Game of Thrones zullen nog even moeten wachten op seizoen 8. Het script ligt klaar, maar er zal pas vanaf oktober worden gefilmd. De makers verwachten in augustus 2018 klaar te zijn en pas ergens in 2019 zullen kijkers getuige kunnen zijn van de apotheose rond de verwikkelingen rond Jon Snow, Daenerys Targaryen en Cersei Lannister. (Iñaki Oñorbe Genovesi)