Sybrand Buma (CDA)
Sybrand Buma (CDA) © ANP

Buma diskwalificeert bij voorbaat sleepwet-referendum

Commentaar

Sybrand Buma, de fractievoorzitter van regeringspartij CDA, spreekt zich in de Volkskrant van vandaag uit over het raadgevend referendum in het algemeen en het aanstaande referendum over de sleepwet voor de inlichtingendiensten in het bijzonder.

Buma zegt: 'We hebben al afgesproken dat we het referendum gaan afschaffen. Het is een rest uit het verleden. Een staartje. En ik wil dat die sleepwet doorgaat. Hier ga ik uiteindelijk de keuze maken dat we dit referendum niet beschouwen als een echt referendum. Ik zie niet goed hoe we de uitslag moeten overnemen, terwijl we eigenlijk al hebben afgesproken dat we van het raadgevend referendum af willen.'

Anders dan Buma beweert, gaat het wel degelijk om een 'echt referendum'

In het regeerakkoord is inderdaad afgesproken dat de referendumwet zal worden ingetrokken. Daarvoor is veel te zeggen; wat betreft de voorwaarden waaraan een volksraadpleging zou moeten voldoen en welk gewicht aan de uitspraak moet worden toegekend valt wel iets beters te bedenken. Maar zolang de wet van kracht is, moet hij worden gerespecteerd. Anders dan Buma beweert, gaat het wel degelijk om een 'echt referendum'.

Zowel de Tweede als de Eerste Kamer hebben in ruime meerderheid voor de sleepwet gestemd. Op de voorstanders rust dan ook de democratische plicht om in de aanloop naar de volksraadpleging (die gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvindt) de wet te verdedigen tegenover de kiezers. Ook van de tegenstanders in de Kamer, onder wie regeringspartij D66, mag een actieve bijdrage aan het openbare debat over de sleepwet worden verwacht.

Bij het vorige referendum, over het associatieverdrag tussen Oekraïne en de Europese Unie, lieten veel politici en de toenmalige regering het eerst afweten door te weigeren een standpunt over de kwestie in te nemen. Vervolgens verklaarde de ene na de andere politieke leider dat de uitslag weliswaar raadgevend was, maar toch als bindend zou worden uitgelegd. De afwijzing van het associatieverdrag door de kiezers kon premier Rutte evenwel niet waarmaken ten opzichte van zijn collega's in de EU, met als resultaat dat de uitslag van het Oekraïnereferendum alsnog werd genegeerd.

Buma heeft van deze gang van zaken niet geleerd, blijkt nu. Of de sleepwet al dan niet moet worden aangepast, moet het parlement beoordelen wanneer de uitslag van het referendum bekend is.


Twee opiniestukken over het sleepwet-referendum

Historicus Geerten Waling waarschuwt de politici die het raadgevend referendum willen afschaffen. 'Het intrekken van de Wet raadgevend referendum noemt Rutte-III 'een pas op de plaats'. Je moet maar durven: reactionair beleid verpakken in een wikkel van kalme bezonnenheid. In elke andere situatie zou dit ondenkbaar zijn. Homohuwelijk? Kinderbijslag? Geen politicus zou wegkomen met afschaffing als 'pas op de plaats'. En terecht.'

Columnist Sheila Sitalsing schreef eerder over het sleepwet-referendum. 'Over dat 'sleepnet' waar zoveel over te doen is ('Bij elke mail die je verstuurt de AIVD en hun vrindjes in de cc!') en waar we vrijwel zeker in maart aanstaande een referendum over krijgen, staan geruststellende woorden in het nieuwe regeerakkoord.' (+)