Volkswagen-ceo Herbert Deiss bij de presentatie van een nieuw model elektrische auto.
Volkswagen-ceo Herbert Deiss bij de presentatie van een nieuw model elektrische auto. © AP

Autofabrikanten gaan Uber achterna en investeren massaal in autodelen

U noemt Volkswagen een autofabrikant? Dat is hopeloos ouderwets. Autofabrikanten beschouwen zich meer en meer als 'dienstverleners' die 'mobiliteitsoplossingen' bieden. Ook VW speelt in op deze trend waarbij de klant niet langer een nieuw model Polo of Golf aanschaft, maar telkens een vervoermiddel kiest dat past bij zijn behoefte van dat moment. Om in die behoefte te voorzien heeft het Duitse concern een nieuw merk opgericht: Moia. Auto's verkopen is er bij Moia niet bij.

Tot niet zo lang geleden was autobezit voor veel burgers een heilig streven. Maar dat ideaal is niet langer vanzelfsprekend. Vooral in grote steden, waar het bezitten van een auto steeds minder aantrekkelijk wordt. Kijk naar Parijs, Madrid en Athene, die diesels gaan verbieden. Zie ook de plannen van Parijs om van de boulevard Périphérique een wandelpromenade te maken. Zie de torenhoge parkeertarieven, de opstoppingen, de luchtverontreiniging. Jongeren in grote steden kopen al minder vaak een auto. Van iedereen die in de jaren tachtig is geboren, staat eenderde positief tegenover autodelen, aldus een rapport van marktonderzoeker Nielsen.

Dat is niet verwonderlijk, want naast een hoop gedoe is autobezit kostbaar. Een personenauto staat 95 procent van de tijd stil, terwijl verzekeringen en afschrijving gewoon doorgaan. Als een auto intensiever wordt gebruikt, dalen de vaste kosten. Delen loont dus, en moderne communicatiemiddelen maken dat makkelijker. Dankzij gps en draadloos internet weet een centrale computer waar aanbod en vraag zich bevinden en apps brengen beide bij elkaar. Met grote gevolgen.

Waarom een auto kopen?

Er is dit jaar een hoop gebeurd, dus onze nieuwe voorspellingen zullen vermoedelijk wat hoger zijn

Wil je met zijn tweeën de stad in? Dan boek je een tweepersoons auto die in de buurt staat. Moet je een kerstboom halen? Dan reserveer je via de app een stationwagon voor de rit naar de bouwmarkt. Als het goedkoper en flexibeler kan, waarom zou je dan nog een auto kopen?

Autofabrikanten zien deze ontwikkelingen ook en realiseren zich dat ze er straks niet meer op hoeven te rekenen dat de klant elke drie jaar een nieuw model aanschaft. Ze kennen ook de internetwet die stelt dat de eerste doorgaans de grootste wordt. Om de boot maar niet te missen, is bijna elke grote autofabrikant dit jaar daarom samenwerkingsverbanden aangegaan met autodeelbedrijven, of ze hebben zelf zo'n bedrijf opgericht.

BMW heeft Drivenow, Daimler (van Mercedes-Benz) Car2Go. Dit zijn echte autodeeldiensten, waarbij de klant een auto oppikt en die op zijn bestemming weer parkeert. Deze markt groeit van anderhalf miljard dollar nu, naar 6,5 miljard in 2025. 'Dit is onze schatting op basis van de markt zoals die vorig jaar was', zegt analist Lisa Jerram van consultancybedrijf Navigant. 'Maar er is dit jaar een hoop gebeurd, dus onze nieuwe voorspellingen zullen vermoedelijk wat hoger zijn.'

Ride Hailing

Echt hard gaat het bij de tweede variant die ride hailing wordt genoemd. Dit is de markt waarin Uber - inmiddels meer waard dan General Motors - opereert. 'De groei hier is spectaculair', zegt Jerram. Autobedrijven richten zich steeds meer op dit type diensten, stelt de analist. Zeker als auto's straks autonoom zijn en zelf komen voorrijden. Daarom investeren autofabrikanten tientallen miljoenen in samenwerkingsverbanden met ride hailing diensten. Toyota stak een onbekend bedrag in Uber, General Motors investeerde een half miljard dollar in Lyft, Citroën en Peugeot kondigden in september de taxidienst Tavares aan en Volkswagen nam eerder dit jaar voor 300 miljoen een aandeel in de Israëlische taxidienst Gett.

Met het nieuwe Moia wil VW twee markten bedienen. Ze wil concurreren met Uber. En ze stapt in taxidelen. Dit lijkt op de oude Treintaxi, waarbij passagiers vanaf het station gezamenlijk naar hun bestemmingen werden vervoerd, tegen een schappelijk tarief. Moia gaat busjes gebruiken waarin zes tot acht passagiers meekunnen. De klant geeft via zijn app aan waar hij is en waar hij naartoe wil. Vervolgens krijgt hij een opstaplocatie doorgeseind die binnen loopafstand ligt, en komt een busje voorrijden dat meerdere passagiers vervoert. Het voordeel: lagere kosten en efficiënter vervoer. Aanvanklijk zullen VW-busjes de klus klaren, in een later stadium gaat Moia eigen elektrische voertuigen ontwikkelen, die nog later zonder chauffeur gaan rijden.

Moia wil zijn diensten overal ter wereld in metropolen aanbieden en verwacht binnen een paar jaar een miljardenomzet. In 2025 wil het de grootste bestuurdervrije autovloot ter wereld hebben, stelde baas Ole Harms maandag bij de presentatie in Londen. Als het plan slaagt, stelt het VW-concern in elk geval een deel van de verkopen veilig. Voor fabrikanten die er niet in slagen de autodeelmarkt te veroveren, dreigen zware tijden. En er is nog een categorie die zich zorgen moet maken: de OV-sector.