Zwitserse rechtbank wil geen oordeel vellen over werkomstandigheden Qatar

De Zwitserse ondernemingsrechtbank weigert de aanklacht tegen wereldvoetbalbond FIFA over de slechte arbeidsomstandigheden in Qatar in behandeling te nemen. De rechtbank acht zichzelf niet bevoegd omdat de gevolgen van een uitspraak niet in Zwitserland maar in Qatar moeten worden afgedwongen.

De FIFA is blij met het oordeel van de rechtbank.Beeld ap

Eind vorig jaar dienden de Nederlandse vakbond FNV en een gedupeerde gastarbeider uit Bangladesh de aanklacht tegen de FIFA in. Ze vinden dat de bond een fout heeft gemaakt door het WK 2022 toe te wijzen aan een land waarin arbeiders structureel worden uitgebuit. Ze eisten dat FIFA een wetswijziging in Qatar zou afdwingen en wilden een schadevergoeding voor de arbeider.

Volgens David Husmann, een Zwitserse advocaat die bij de zaak betrokken is, is de beslissing van de rechtbank mogelijk politiek gemotiveerd. 'In Zwitserland zijn we erg conservatief. Hier zetelen veel multinationals die het land geld opleveren. Een zaak als deze, waarbij een bedrijf verantwoordelijk wordt gehouden voor misstanden elders, kan grote politieke gevolgen hebben.'

De FIFA laat weten tevreden te zijn met de beslissing van de rechtbank. De bond zegt alles in het werk te stellen om de voorbereidingen op het WK in goede banen te leiden. 'FIFA volgt de situatie op de voet en zal er, zoals onlangs benadrukt door voorzitter Infantino, bij de Qatarese autoriteiten op blijven aandringen te zorgen voor veilige en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor werknemers in de bouw.'

Aan stand verplicht verder te gaan

Ruud Baars van de FNV zegt de zaak tegen de wereldvoetbalbond linksom of rechtsom door te zetten. 'We bestuderen of we in hoger beroep gaan of naar een andere rechtbank. We zijn het aan onze stand verplicht verder te gaan. Als er geen uitspraak komt over deze wanpraktijken kunnen grote bedrijven als FIFA en Shell gewoon hun gang gaan.'

Volgens advocaat Liesbeth Zegveld, die de zaak mede heeft voorbereid, zijn de rechters bang hun vingers te branden. 'De zaak is op formele gronden afgewezen. Men zegt dat Qatar nodig is bij het afdwingen van een uitspraak en dat controle op eventueel opgelegde maatregelen vanuit Zwitserland niet te doen is. De rechtbank reduceert de FIFA tot een niet-machtige speler. Dat is ver van de realiteit.'

De afgelopen maanden meldden zich bij de advocaten meer gedupeerde arbeiders. Zo zijn er Keniaanse beveiligers die zich bij de aanklacht willen aansluiten. Baars: 'Die mannen zijn in hun land geworven om toegangswegen van bouwplaatsen te bewaken, maar in plaats daarvan zijn zij onder zware omstandigheden aan het tellen hoeveel stenen er binnenkomen.'

In de hel van Qatar

Verslaggever Willem Feenstra bracht in oktober een bezoek aan Qatar en schreef over een wereld vol dwangcontracten, angst en verklikkers.

Grote onvrede onder arbeiders

Dat de onvrede onder gastarbeiders in Qatar groot is, bleek vorig jaar eens te meer. De Volkskrant sprak toen met 31 arbeiders in zes verschillende kampen. Van hen zeiden 27 dat ze niet naar het oliestaatje zouden zijn gekomen als ze hadden geweten wat hun te wachten stond. Twintig arbeiders betaalden malafide uitzendbureaus en tussenpersonen geld om aan hun baan te komen. Sommigen zullen hun investering nooit terugverdienen, omdat het loon veel lager is dan toegezegd.

Sinds Qatar in 2011 begon met de voorbereidingen voor het WK zijn er volgens schattingen van mensenrechtenorganisaties honderden arbeiders omgekomen op bouwplaatsen. Het organisatiecomité van het WK ontkent, maar een door de Qatarese overheid ingehuurd advocatenkantoor vond in 2013 bewijzen voor tientallen doden.

De hel van Qatar (+)

Midden in de woestijn, buiten het zicht van de wereld, leven in Qatar honderdduizenden buitenlandse arbeiders. Ze zijn veelal onder valse voorwendselen naar het oliestaatje gelokt. De Volkskrant duikt in een wereld vol dwangcontracten, angst en verklikkers. Lees hier het stuk uit oktober 2016.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden