NieuwsDe noodzaak van trainen

Zwemtoppers vrezen hun ‘watergevoel’ tijdelijk kwijt te raken

De zwembaden zijn dicht, trainingskampen volgens NOCNSF uit den boze. Hoe blijven de topzwemmers dan in vorm? En hoe kunnen ze dat ene, ook wel omschreven als ‘watergevoel’, vasthouden?

Kira Toussaint.Beeld Getty Images

De vader van Kira Toussaint is naarstig op zoek naar een privézwembad voor zijn getalenteerde dochter, de tweevoudig Europees kampioene rugslag. Alle openbare baden zijn dicht vanwege het coronavirus. Sportkoepel NOCNSF verbood zondag een alternatief trainingskamp van de nationale zwemploeg in een klooster in Drachten. 

Zwemmers kunnen veel kracht en uithoudingsvermogen op alternatieve wijze trainen, maar voor watergevoel is water onmisbaar. Jacco Verhaeren, bondscoach van de Australische zwemmers, studeert dan ook op opties om zijn zwemmers afgesloten van de buitenwereld in het nationaal trainingscomplex onder te brengen als het land op slot gaat. Precies wat de Nederlanders hadden geregeld, totdat NOCNSF-topman Maurits Hendriks zijn oekaze uitvaardigde.

Zwemmers kunnen volgens Verhaeren beter niet te lang uit het water zijn. ‘Na twee of drie weken begin je echt te merken dat ze te lang uit het water zijn. Zwemmen vereist een hele specifieke conditie. Om dat watergevoel en dat trainingseffect te behouden moet je na twee weken terug in het water.’

Watergevoel kwijt

Kira Toussaint zegt dat ze het watergevoel al even kwijt lijkt te zijn als ze twee dagen niet in het water heeft gelegen. De zwemster heeft elke zaterdagochtend haar laatste training van de week. Als ze op maandagmiddag weer het zwembad in springt, voelt het vreemd.

Toussaint:  ‘Ik moet er dan echt even aan wennen. Het voelt niet goed. Het is iets heel verfijnds, moeilijk uit te leggen. Alsof je niet meer goed voelt hoe je je hand moet plaatsen. Je kunt het testen door met vuisten te zwemmen, of juist met de vingers gespreid. Dan voel je ineens dat het gevoel weg is, dat je het water niet kunt pakken. Hetzelfde heb je als een tijd niet zwemt.’

De rugslagspecialiste had er in haar jeugd bij elke start van het seizoen last van na de zomervakantie van zes weken. ‘De eerste dagen daarna voelde het echt alsof je niet kon zwemmen. Dat kan je natuurlijk wel, en het ziet er nog goed uit. Maar het voelt anders.’

Aangeboren talent

Watergevoel zit met name in de handen en het is volgens Marcel Wouda een aangeboren talent. De voormalig zwemmer en bondscoach van de nationale zwemploeg ziet bij kinderen al of ze watergevoel hebben. ‘Elk lichaam wordt door het water gedragen. Maar je hebt kinderen die van nature goed weten hoe ze hun handen en voeten zo moeten gebruiken dat ze zich makkelijk voort kunnen bewegen in het water.’

Zwemcoach Verhaeren omschreef zwemmen ooit als de kunst om met je handen de rand van een tafel vast te pakken, zonder dat dit lukt. ‘Een tafel is een hard oppervlak. Water, daar kun je doorheen duwen. Als je door water duwt, gaat je hand naar beneden. Zwemmers kunnen, door hun handen iets meer naar links en rechts te bewegen, toch druk uitoefenen op het water’, zegt Wouda.’

Wouda gebruikt een blessure soms als een moment om een aanpassing te maken in de slag, juist omdat het watergevoel dan even ontbreekt. ‘Bij mensen die wat langer uit het water zijn, wordt de timing tussen de armen en benen wat onwennig. Dat is een mooi moment om iets te veranderen.’

Zelf is Wouda tijdens zijn zwemcarrière nooit langer dan een dag of vier niet in het water geweest. Vaak zocht hij in vakanties alsnog het water op, maar dan op een surfplank. 

Liever geen experiment

Toussaint zwom begin vorig jaar, toen ze onterecht werd beschuldigd van dopinggebruik, maandenlang bijna niet. De eerste trainingen voelden gek, maar de vorm kwam terug. Toussaint werd vorig jaar tweevoudig Europees kampioene op de EK kortebaan in Glasgow. Toch wenst ze dat experiment met slechts vier maanden te gaan tot Tokio niet te herhalen. Er mag geen watertijd verloren gaan als ze wil meedoen in de meedogenloze strijd om medailles. Vandaar de zoektocht van haar vader naar een privébad.

‘Watergevoel verlies je gelukkig nooit’, aldus Toussaint, die de dochter is van olympisch kampioen Jolanda de Rover. Haar moeder won op de Spelen van 1984 in Los Angeles goud op de 200 meter rugslag. ‘Je verleert het niet. Stel dat mijn moeder nu weer gaat zwemmen. De eerste dagen zal het niet goed gaan. Maar als ze het een tijdje volhoudt, krijgt ze die techniek en het gevoel vanzelf weer terug.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden