Analyse EK zwemmen

Zwemster Heemskerk wordt tweede op EK en dat komt haar zeer bekend voor

Weinigen wordt een gouden medaille zo gegund als zwemster Femke Heemskerk. Daarin hoeft na maandag geen verandering te komen. Heemskerk won bij de EK in Glasgow zilver op de 200 meter vrije slag.

Femke Heemskerk op de 200 meter vrije slag finale tijdens het EK zwemmen. Beeld ANP

De 30-jarige sportvrouw oogstte sympathie voor haar optreden in de filmdocumentaire 0,03, waarin zij volgens maker Suzanne Raes ‘de kleine zeemeermin’ is die in 2016 alles inzet, maar weinig krijgt. Bijna alles gaat fout in dat olympische jaar, maar Heemskerk blijkt in het sportverhaal nog interessanter dan grote winnaars.

‘Iedereen houdt van Femke’, was de verklaring van de filmmaker voor de neiging de zwemster aan de borst te drukken. Raes was de vlieg aan de wand die het Nederlands zwemteam een jaar op de voet volgde. Veel dichterbij kwamen weinigen in het meestal zo gesloten bastion van de topsport.

Raes was ook met cameraman bij de Europese titelstrijd van 2016, in het olympische zwembad van Londen, waar Heemskerk op een zaterdagmiddag in mei, drie maanden voor de Spelen van Rio, een dramatische 200 meter vrije slag beleefde. Ze lag na 150 meter in gewonnen positie, maar werd bij de laatste slag ‘eruit getikt’ door de Italiaanse plaaggeest Federica Pellegrini. Het verschil: vierhonderdste van een seconde, acht centimeter, een wijsvinger.

Al die verhalen van toen – dat van eeuwige tweede - kwamen weer boven in Glasgow. Heemskerk moest een nieuwe finale van de 200 meter vrij zwemmen. Het begon als een maandag vol verwachting. Zou Heemskerk na het Europese brons van 2014 en het EK-zilver van 2016 op de crawl over vier banen dan toch eindelijk de gouden medaille om de hals mogen voelen? Zou haar weergaloze techniek – niemand glijdt soepeler door het water dan de Nederlandse - dan eindelijk beloond worden? Met de afwezigheid van abonnementshouder Pellegrini − de Italiaanse titelverdedigster heeft officieel afscheid genomen van de 200 en klust nog wat bij in de estafette − leek de deur naar het erepodium open te staan voor Heemskerk. Zij ging zondagavond als snelste naar de finale, maar dat voordeel ten opzichte van de voornaamste concurrente, de Française Charlotte Bonnet, bleek maandagavond in Schotland niets waard.

Bonnet was vanaf de eerste meters bezig afstand te nemen van haar concurrente. Na 50 meter was het verschil 0,55 seconde, na 100 meter 0,64 en na 150 meter 0,77. Op die derde baan had Heemskerk willen inlopen. Dat leek ook even te lukken, maar de energie van de vrouw uit Parijs was haar te veel. Bij het finish was het tijdverschil bijna twee seconden: 1.54,95 om 1.56,72.

‘Dit was het hoogst haalbare’, sprak Heemskerk in de catacomben. Dat was realisme ten top. Ze had vooraf wel geweten hoe de krachtsverhoudingen lagen. Bonnet, 23, is dit seizoen doorgebroken naar een nieuwe etage.

Te fragiel

Had de routinier uit Roelofarendsveen een kans willen hebben, dan had zij haar Nederlands record uit 2015 moeten benaderen: 1.54,68. Dat tempo uit het beste jaar van haar zwemcarrière kan zij nog niet dicteren. Daarvoor is het lijf mogelijk nog altijd te fragiel.

Het is een onderdeel van de film van Raes en het zwemleven van Heemskerk: hoe zij in 2015 naar Frankrijk verhuist, voor de tweede keer trouwens in haar lange loopbaan, en dan door de genadeloze trainingsbeul Philippe Lucas in Narbonne door de wringer wordt gehaald. Ze verliest haar techniek, het lijf raakt leeg. Lucas ziet het niet meer zitten in haar en de Olympische Spelen van Rio worden een drama. Ze eindigt in de halve finale van de 200 vrij als zestiende en laatste. Zelfs de estafette 4 x 100 vrij brengt geen succes.

Dat was altijd haar grote nummer, waarop ze telkens boven zichzelf kon uitstijgen. Op kortebaan en langebaan won Heemskerk in veertien jaar topzwemmen 25 estafettemedailles, waaronder liefst twee olympische, een gouden uit 2008 en de zilveren uit 2012. Vorige week vrijdag was zij met een sterke 100 meter nog de sleutelspeler bij het Europese zilver van de Nederlandse 4 x 100 vrij. Ze was zelfs een kleine seconde sneller dan kopvrouw Ranomi Kromowidjojo 52,33 om 53,22. Zo’n optreden hoort bij Femke Heemskerk.

Het vertoon duidde op goede vorm, maar het bleek geen topvorm. Maandagavond bleef het bij een zilveren medaille en de sympathie van velen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.