Zwemmers rijgen recordtijden aaneen in Budapest

Na vier dagen zwemmen zijn er in de Duna Arena van Boedapest al zes wereldrecords fors aangescherpt. De Zweedse Sarah Sjöström was zondagavond, als startzwemmer op de 4 x 100 meter vrije slag, de eerste vrouw die door de grens van 52 seconden brak: 51,71 seconden. Het oude record stond op 52,06, vorig jaar verwezenlijkt door de Australische Cate Campbell.

25,95 seconde is het nieuwe wereldrecord dat Adam Peaty zwom op de 50 meter schoolslag. Beeld getty

Na Sjöström trok de Brit Adam Peaty de aandacht. Hij had voor de 50 meter schoolslag het 'Project 25' ingesteld. Hij werd de eerste man die van blok naar muur binnen de 26 seconden aantikte (25,95). In de series had hij op diezelfde afstand ook al een wereldrecord (26,10) gezwommen.

De andere wereldrecords waren op de standaardafstanden 100 meter schoolslag (de Amerikaanse Lily King) en de 100 meter rugslag (de Canadese Kylie Masse). Woensdagochtend was het zesde wereldrecord voor de gemengde wisselslagestafette van de Amerikanen.

De pakkenrecords

Bij de WK van 2009 in Rome werden 43 wereldrecords gezwommen. Zo'n grote hoeveelheid, dat was de totale inflatie van wat anders een wereldprestatie is. In sommige races doken meerdere zwemmers onder het bestaande record. Niemand keek meer op van het scorebord met 'WORLD RECORD', zoals dat gebruikelijk oplicht. De golf, meer een tsunami, werd veroorzaakt door technologische ontwikkeling. De fabrikanten Arena, Adidas, Jaked en Speedo maakten zwempakken die het drijfvermogen bevorderden en, door compressie, de verzuring van de spieren tegengingen.

Op 1 januari 2010 verklaarde de wereldzwembond Fina de pakken verboden. De Nederlandse hoofdcoach Jacco Verhaeren kreeg dat met zijn coachcommissie voor elkaar. Hij pleitte voor het schrappen van alle wereldrecords die in 'de pakkentijd', tussen 2007 en 2010, waren gezwommen. De streep ging er niet doorheen.

De voorspelling was dat de toptijden vijf tot tien jaar zouden blijven staan. In 2017 staan nog twintig 2009-wereldrecords in de boeken. Het belangrijkste: de 100 meter vrij van de Braziliaan Cielo, 46,91 seconden.

Nooit een plafond

In het zwemmen vallen records sneller dan in die andere recordsport, atletiek. Marcel Wouda, de Nederlandse bondscoach, zegt dat 'atletiek misschien verder ontwikkeld is'. Van zwemmen is volgens hem niet eens bekend hoe je je werkelijk voortstuwt. 'Duw je water weg? Of is het de wet van Bernoulli? Het principe dat door verschillende stromingssnelheden liftwerking ontstaat. Zoals met de vleugel van een vliegtuig. We zijn er nog niet uit.'

Wereldrecords in zwemmen zijn te voorspellen zegt Wouda. 'Je ziet Sjöström deze zomer een aantal keren net boven de 52 seconden zwemmen. Ze is technisch beter geworden. Ze is een bijzondere zwemster. Dan weet je dat het wereldrecord er komt. Zoals hier deze week.'

Wat ook helpt, is concurrentie. 'Als een groepje, zoals op de 100 meter rugslag van de vrouwen, onder de 58,5 zwemt, komt het moment dat er een doorschiet naar die nieuwe toptijd, zoals Masse. Of dat iemand als King, op het gif uit haar strijd met de Russische Efimova, zo hard zwemt dat er opeens een record op het bord staat.'

De Zweedse Sarah Sjöström verbeterde het wereldrecord op de 100 meter vrije slag. Beeld afp

Regelgeving en techniek

Zwemmers profiteren van de telkens verbeterende technische voorzieningen in het zwembad (lijnen, startblokken) en van verruimde regels. Een vlinderkick onder water was bij de schoolslag lang verboden. Toen dat verbod werd geruimd gingen de tijden direct omlaag.

De Amerikaan Caleb Dressel, favoriet voor de 100 meter vrije slag van vandaag, heeft bij de onderwaterfase een extra armbeweging, een soort van haal, ingebouwd. Het mag. Het zal snel navolging vinden. Zoals iedereen bij elkaar afkijkt. Wouda: 'Het wachten is op het moment dat ik kan zien hoe anderen starten. Wij denken dat onze start perfect is. Maar het kan misschien anders.'

De 3D-technologie gaat de zwemtraining verbeteren. Snelheidsmeting wordt de volgende stap. Nog zeker tien tot twintig jaar ontwikkeling wordt er voorzien. Wouda: 'Het gaat nu nog met tienden, dan honderdsten. Maar ik kan niet zeggen wanneer de rek eruit is.'

Als er dan geen wereldrecords meer worden gezwommen, komt misschien de commercie in actie. Wouda: 'Nu moet je na een onderwaterfase bij 15 meter boven water komen. Onder water ben je sneller dan boven water, met al zijn weerstand. Als het publiek meer show wil, meer records dus, dan wordt die grens van boven water komen misschien wel op 20 meter bepaald. Of we krijgen verende startblokken. Wie weet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.