Zwemmer Marrit Steenbergen krijgt een jaar om te resetten

Overspannen verwachtingen en schouderblessures dwongen het zwemtalent tot een stap terug. Coach Wouda neemt de tijd om haar fysiek en mentaal naar de top te tillen.

John Volkers
Marrit Steenbergen in de Swim Cup-finale van de 100m vrije slag. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Marrit Steenbergen in de Swim Cup-finale van de 100m vrije slag.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Het grootste Nederlandse zwemtalent, Marrit Steenbergen (17), werd de voorbije jaren van vele adviezen voorzien. Haar zakelijk begeleider, Dille Rikkert van House of Sports, had haar in de zomer van Rio 2016 al van het Regionaal Trainingscentrum in Drachten naar het Nationaal Trainingscentrum in Eindhoven willen zien verhuizen. In Friesland zeiden ze deze zomer tegen de Europees jeugdkampioen: blijf nog een jaartje, maak je school af.

De Friezin besliste anders en verhuisde in september. 'Ik vond het nu wel het moment om over te stappen. Ik heb ook nog geen moment spijt gehad dat ik naar Eindhoven ben gegaan. Heimwee? Nou, weleens een mindere dag. Maar die heeft iedereen. Verder gaat het heel erg goed. Ik zit lekker in mijn vel.'

Ze woont sinds twee maanden tegenover het Pieter van den Hoogenband Zwemstadion. 'Ik loop naar de training. Nee, een rijbewijs ben ik nog niet aan het halen. Als ik thuis ben in Friesland, rijdt mijn vader me graag weer naar Eindhoven. Het is vanuit Heerenveen, waar we deze lente zijn gaan wonen, twee uurtjes rijden. Maar hij is het gewend. Jaap rijdt voor zijn werk tot in Kerkrade en IJmuiden.'

Natuurlijke opvolger Kromowidjojo

Steenbergen bewoont in Eindhoven een studio 'van 22 vierkante meter', in een ouderenflat, Kortonjo. Er zitten veel jonge sporters van het CTO Eindhoven en studenten van de Technische Universiteit. Ze is er best vaak, want ze traint, in de wederopbouw van een overbelast zwemlichaam, minder dan ze in Drachten deed. Bovendien moet er hard gestudeerd worden. 'Ik doe het tweede deel van mijn eindexamenjaar vwo. Frans, scheikunde, biologie en wiskunde. Vorig jaar heb ik het niet goed gedaan. Daarom besteed ik nu meer tijd aan school. Dat moet wel.'

Marrit Steenbergen wordt al jaren beschouwd als de natuurlijke opvolger van Ranomi Kromowidjojo. In 2015 werd ze Europees jeugdkampioen en schoof ze meteen door naar de nationale estafetteploeg, die bij de WK in Rusland zilver veroverde. Ze was toen 15. Het leidde tot overspannen verwachtingen, die zij bij de EK in Londen en de Spelen van Rio niet kon waarmaken. 'De Spelen waren voor Marrit geen extreem goede ervaring', zegt haar nieuwe coach Marcel Wouda.

Marrit Steenbergen in 2016. Beeld anp
Marrit Steenbergen in 2016.Beeld anp

Dit jaar werd ze opnieuw Europees juniorenkampioen, op de 100 meter vrije slag. Voor de 'grote' WK in Boedapest trok ze zich terug. 'Ik heb die keuze zelf gemaakt. Ik had eerder met André Cats (technisch directeur, red.) gezeten. Er was overleg met Marcel Wouda. Het leek ons allemaal niet zo verstandig. Het hele jaar had ik al problemen met mijn schouders. Het willen was er wel. Ik wilde graag naar de WK, de 200 vrij en de estafettes zwemmen. Want ik wilde de ploeg niet laten vallen. Dat was het moeilijke bij die beslissing.'

Ze bleef thuis, nam twee maanden vakantie en verliet coach Frank Bosma voor de verhuizing naar Wouda en Eindhoven. Wouda is bezig 'haar gestel' nieuw op te bouwen. 'We moeten zorgen dat haar pezen en spieren de trainingsbelasting aankunnen.' Er is in de voorgaande jaren geen sprake geweest van overbelasting, zegt de coach. 'Anders kun je niet presteren', zegt hij daags nadat Steenbergen zich met een Nederlands record 17-jarigen op de 100 meter wisselslag (59,53) voor de EK in Denemarken heeft geplaatst.

Schouderoefeningen

In Eindhoven wordt ze door het begeleidingsteam als het ware gereset. Steenbergen mag daardoor maar één keer per dag trainen. De tweede training, normaal in het topzwemmen, is geschrapt. 'En ik mag in die ene training niet het volledige programma afwerken. Twee of drie kilometer hooguit. Krachttraining mag niet. Ik doe cardio, op de spinningfiets. En ik krijg speciale schouderoefeningen van de fysiotherapeuten. Ik ben meer mijn lichaam aan het ontdekken. Want zwemmen houd ik nog niet zo lang vol. Al klinkt dat wat raar uit mijn mond.'

Het fysieke probleem zit in 'de aansturing van de schouders'. 'Ik moet het opnieuw gaan leren. Ik weet waardoor het komt, ik ben in het verleden verkeerd gaan bewegen. Ik had heel veel manier om dat te compenseren, maar al die manieren zijn een soort van overbelast geraakt. Daardoor moet ik nu leren om de schouders weer op de goede wijze aan te sturen.'

Nyls Korstanje op de 100 meter vrijeslag tijdens de Swim Cup in Amsterdam. Beeld anp
Nyls Korstanje op de 100 meter vrijeslag tijdens de Swim Cup in Amsterdam.Beeld anp

18-jarig toptalent

Nyls Korstanje (18) moet eerder afgeremd dan aangemoedigd worden, zegt zijn coach Marcel Wouda. De crawlspecialist zwom zaterdag bij de Swim Cup een Nederlands record 18-jarigen op de 100 meter vrije slag: 47,53 seconden. Het nationaal record kortebaan (25-meterbad) is van Pieter van den Hoogenband: 46,81. Korstanje verhuist komende zomer naar de VS om zich aan te sluiten bij een waar sprintteam van de universiteit van Raleigh. De zwemcompetitie in de NCAA is met 22 weken zeer belastend, maar brengt al jaren de beste zwemmers van de wereld voort.

Ze krijgt minimaal een jaar voor haar herstel, zegt coach Wouda als nieuwe bewaker van de porseleinkast. Hij heeft een plan, maar gaat dat niet openbaren. Steenbergen is wel genoeg belast met overspannen verwachtingen van calculerende coaches en technisch directeuren, om van de media maar te zwijgen. Dat ze af en toe nog hard zwemt, zoals bij haar Europese jeugdtitel in Israël, of bij haar Nederlands kortebaanrecord van de Swim Cup in Amsterdam, komt door haar mentaliteit. 'Ik wou dat heel graag', zegt ze na het zwemmen van de limiet voor de EK in Kopenhagen. 'En als ik iets graag wil, dan ga ik er ook voor.'

Steenbergen moet sommige lastige gewoonten van zich afschudden. Het streven naar perfectie bijvoorbeeld, nooit tevreden kunnen zijn met iets dat niet de 9 of 10 benadert. 'Ik heb het met zwemmen, maar ook met school. Het vraagt veel energie van je, als je daar de hele dag mee bezig bent. Niet alles kan goed, dat weet ik nu. Misschien was het daarom ook goed deze zomer van de WK af te zien.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden