InterviewJacco Verhaeren

Zwemcoach Jacco Verhaeren blijft bij zijn plan en keert dit jaar terug uit Australië

Sinds 2014 is Verhaeren in dienst van de Australische zwembond. Hij zou dat tot en met de Spelen van 2020 blijven. Wat te doen nu die Spelen zijn uitgesteld?

Zwemcoach Jacco Verhaeren met leerlingen van de lagere school in Nagaoka, Japan, tijdens een trainingskamp voor de Australische Dolphins in juli 2019. Beeld Getty

Het plan was er al, met de familie terug uit Australië na afloop van de Olympische Spelen van Tokio. Toen die wegens de coronacrisis een jaar werden uitgesteld, moest het gezin van zwemcoach Jacco Verhaeren opnieuw om tafel. Of er niet een jaartje aan vastgeplakt kon worden.

Nee, was de beslissing, ergens diep in de lockdown die Australië evenzeer trof. ‘Van het begin af aan hebben we de periode 2014 tot en met 2020 als vast plan genomen. Dat paste bij de leeftijd van onze jongens die nu 14 en 16 zijn. Om in te stromen in het Nederlandse onderwijs. Niemand had ermee gerekend dat 2020 ook 2021 zou kunnen zijn. Maar dat uitstel was nu wel plots realiteit geworden’, vertelt Verhaeren over de telefoon vanuit zijn woonplaats Gold Coast.

‘We hebben de lockdown-periode gebruikt om na te denken: wat gaan we doen? De familie was er snel uit. Janneke, mijn vrouw, wees op het examenjaar voor onze oudste. Als die nog een jaar langer zou blijven, dan was het beter om voor diens vervolgopleiding nog twee of drie jaar in Australië te blijven wonen. Ja, als je zo gaat redeneren, ga je nooit meer weg.’

Er was een tussenweg. Die besprak Verhaeren, sinds 2014 in dienst van Australia Swimming, ook. ‘Janneke met de kinderen terug. In juli al, want het zal wennen zijn voor hen aan het Nederlandse onderwijs, aan het Nederlandse leven. Ik zou dan achterblijven. Maar uiteindelijk was dat voor mij geen optie om de familie een jaar lang niet te zien.

‘Op en neer vliegen naar Nederland was dan een oplossing. Maar die past niet in deze tijd. Je kunt nu wel Australië uit, maar niet erin. En het is allerminst zeker dat zulks binnen een paar weken of maanden is opgelost. Die overweging, een bijkomstige, heeft ook meegespeeld. Zodat je op een gegeven moment maar één beslissing kunt nemen.

‘Bovendien, dit is een drukke baan. Niet iets dat je er even naast doet. Ik werk met twintig coaches en in tien topsportcentra. Ik heb te maken met veertig, vijftig zwemmers en de staf die daar bij hoort. Ik vond dat in en uit, heen en weer vliegen, te zeer een compromis.

‘Ja, we hadden modellen voor die tussenweg bedacht. Van zo zou het misschien kunnen werken. Maar het was een compromis. En je weet, in topsport bestaan geen compromissen. Het beste was het stokje doorgeven aan de man die hier continu is, Rohan Taylor. Hij was toch al de aangewezen man.

‘Tuurlijk, dit is een lastig besluit, een moeilijke beslissing maar ik heb er echt wel vrede mee. Na de WK van 2019 in Korea, waar we als ploeg vier estafettes wonnen, met zelfs een wereldrecord, hebben we de zaak goed op de rit. Vijf wereldkampioenen, negentien medailles. Tweede plaats in het medailleklassement achter de VS.’

Verhaeren werd na de Spelen van Londen (2012) benaderd door de Australiërs. Dat team was daar ten prooi gevallen aan ‘giftig’ wangedrag en slordig leiderschap. Een Nederlander moest de heropvoeding van de zwemploeg leiden. ‘Dat heb ik dinsdag nog eens herhaald toen ik de coaches en zwemmers vertelde van mijn besluit terug te keren. Jongens, niet vergeten waarom die Nederlander destijds naar Australië overkwam. Dat was om nieuw vertrouwen te scheppen.

‘De laatste jaren hebben me gesterkt in de gedachte dat we niet meer in dat vaarwater terecht komen. Bij de WK hadden we de kwesties met Mack Horton (weigerde de huldiging met de gepardonneerde Chinese dopingkampioen Sun Yang, red.) en Shayna Jack (verzwegen dopingkwestie, red.), maar ondanks die twee gebeurtenissen bleef de ploeg gefocust op hun prestaties. Dat zou vijf, zes jaar eerder veel dramatischer hebben uitgepakt. Nu niet. Weten waarom je daar op dat startblok staat, dat is dan een hele prestatie.’

Bij het aankondigen van zijn onveranderde afscheid (‘half oktober, eind oktober heb ik de overdracht achter de rug’) werd Verhaeren getroffen door de gevoelens van zijn team, de Dolphins. ‘Voor een aantal mensen was het vrij emotioneel. Dat is toch een goed teken. Dat je gewaardeerd wordt. Om wat ik hier heb gedaan. Zeker binnen de organisatie bestond er de nadrukkelijke wens dat ik zou blijven.

‘Maar soms wil je iets, heb ik gezegd, maar kan het gewoon niet. Daar hebben we nog lang over gepraat. Blijven, dat is niet meer realistisch. Het gaat erom, zei ik, dat jullie het nu samen gaan doen. Ik laat het Australische zwemmen met vertrouwen achter. Dit is weer een sterke organisatie.’

Heb je, als 51-jarige beroepscoach, al een toekomstbeeld voor jezelf?

‘Ik ben de afgelopen tijd wel gepolst, met wat gesprekken links en rechts, maar dat heb ik, in afwachting van onze beslissing terug te keren, afgehouden. Ik heb nu de tijd na te denken wat ik ga doen. Veel landen hebben hun strategie tot en met de Olympische Spelen vastgelegd. Ik heb er vrede mee dat ik even de toeschouwer kan zijn in plaats van de actieve werker. Je zou het een halve sabbatical kunnen noemen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden