Zoff of Lemerre, de winnaar is een wereldcoach

Ze verkeren beiden op voet van oorlog met hun nationale media, en hopen morgenavond in Rotterdam hun ultieme gelijk te halen en hun plaaggeesten met de Europese titel om de oren te slaan....

Toen Italië's bondscoach Dino Zoff vrijdagmiddag de tijdelijke perszaal van het stadion van de Belgische voetbalclub Verbroedering Geel binnentrad, kreeg hij schouderklopjes, applaus en werd hem meermalen Viva Dino! toegevoegd. Zowaar brak er een glimlach door bij de geboren stoïcijn.

Zoff lachte de honderden Italiaanse journalisten een heel klein beetje toe. Maar waarschijnlijk lachte hij van binnen zijn onvermoede bewonderaars vooral uit. Zich verbroederen met de Italiaanse pers zal Zoff (28 februari 1942, Mariano del Friuli) nooit, ook niet bij Verbroedering Geel.

Van verbroedering tussen de Franse bondscoach Roger Lemerre (18 juni 1941, Bricquedec) en de Franse media is voorlopig evenmin sprake. Sinds 15 juni, de dag voor de groepswedstrijd tegen Tsjechië, is het oorlog, na twee jaar gewapende vrede. De Fransen zagen vrijdag zelfs helemaal af van een ontmoeting met de naar quotes smachtende pers.

Roger Lemerre, de twaalfde Franse bondscoach sinds WO II, werd voor het WK van 1998 benoemd tot assistent van bondscoach Aimé Jacquet, met wie hij een diepe vriendschap onderhoudt. De verhouding tussen Jacquet en de pers was - mild uitgedrukt - ook koel en Lemerre neemt het de media nog steeds kwalijk dat ze zijn vriend continu onder vuur namen, tot die, met de Coupe du Monde in de hand, genadeloos zijn gram haalde en met het journaille de vloer aanveegde.

In een hotel in Knokke gaf Lemerre de journalisten ruim twee weken geleden alvast een voorproefje van wat gaat komen als Frankrijk morgen wint. Tussen de Franse ploeg en de pers ontstond een conflict, toen vroeg in het EK twee spelers (Henry en Deschamps) niet kwamen opdagen bij een persconferentie. Uit woede liepen de journalisten vervolgens weg toen Lemerre achter de tafel ging zitten. Eigenlijk wilde de coach er vervolgens uit woede verder het zwijgen toe doen, maar bondsvoorzitter Simonet eiste na twee dagen stommetje spelen dat Lemerre de mond weer opendeed.

Dat deed hij. En wel zo verbijsterend hard en woedend dat de geluidsinstallatie in Knokke het begaf. In Rotterdam kunnen ze maar beter de zekeringen nog even extra controleren, voor het geval Lemerre zondagavond als de winnende coach uit de EK-finale tevoorschijn komt.

De man die op 22 juli 1998 als Italiaans bondscoach werd aangesteld, als opvolger van Maldini sr., kon er volgens de pers helemaal niets van, maar loodste Italië tóch naar de finale van Euro 2000. De Italiaanse journalisten voelen, bij winst, een soortgelijke bui hangen als hun Franse collega's. Vandaar dat ze er vrijdag voor de zekerheid maar vast een Viva Dino! tegenaan gooiden. De kolommen moeten per slot van rekening wel worden gevuld.

Al sinds zijn debuut als bondscoach, op 5 september 1998 (2-0 zege op en in Wales), ligt Zoff onder vuur van vrijwel alle Italiaanse media. Hoewel zijn score als bondscoach helemaal niet zo slecht was, verdween de kritiek nimmer. Tot Zoff tijdens het EK gewoon doorging met winnen. Na de laatste zege, donderdag op Oranje, is Zoff, die zijn Italiaans interlandrecord van 112 wedstrijden vermoedelijk binnen afzienbare tijd zal kwijtraken aan Maldini jr., naar het inzicht van de meeste Italiaanse media zelfs een wondercoach.

Zover gaan de Franse media niet in hun opportunisme. Het begon al slecht voor Lemerre, die in zijn eerste echte wedstrijd aan het roer met 1-1 gelijkspeelde tegen IJsland. Na die valse start is het nooit meer goed gekomen tussen pers en coach. Wat vooral lastig is voor de pers, want Lemerre tekende onlangs bij tot en met het WK van 2002. 'Ik zal nooit vergeten dat u in Oostende niet met mij hebt willen praten en zo de band tussen spelers en publiek hebt verbroken', beet hij de journalisten toe in Knokke.

Veelbetekenend was woensdagavond Lemerre's reactie, nadat Henry in de halve finale tegen Portugal gelijk had gemaakt. Van zijn gezicht viel geen enkele emotie af te lezen. Lemerre stak slechts even de vuist omhoog. De coach wacht met triomfalisme tot de eerste dag der wrake, die morgen moet komen. De tweede ligt nog wat verder in de toekomst.

Zoff houdt zich onder alle successen eveneens in. Hij praat zoals hij vroeger keepte: zuinig, sober. En dat op een toonhoogte die het gehoor doet wegdoezelen. In sigarettengebruik is Zoff namelijk helemaal niet sober, hetgeen tot gevolg heeft dat áls hij al antwoordt - veelal in zinnen van 1, 2 of 3 woorden; 'Si' 'No' 'Multi difficile' - hij een soort slaapverwekkend gebrom produceert.

Gisteren kwamen er aanmerkelijk langere zinnen over zijn lippen. Dino Zoff was vrijdag even zichzelf niet, vermoedelijk vanwege die schouderklopjes, het applaus en de liefdesbetuigingen van de pers. De beweerde metamorfose van klungelaar tot wondercoach is vanzelfsprekend onzin, maar liet Zoff kennelijk niet geheel onberoerd. Hij produceerde althans vrijdag een relatieve woordenstroom.

Ziener Zoff zei zeker te weten dat Frankrijk in de finale op 'heel veel sympathie' mag rekenen. Niet zozeer omdat Italië Oranje heeft verslagen. Maar omdat Italië wederom massaal in de verdediging gaat. 'Ik zie geen reden veel te veranderen. We moeten ook tegen Frankrijk ons eigen spel spelen.' Ons eigen spel wil onder leiding van bondscoach Zoff zoveel zeggen als: catenaccio, met voortdurend minimaal acht man achter de bal.

Hoe goed is Zoff?

Zoff is een wereldcoach want hij wint. Om mooi voetbal geeft hij niet. Weinigen in Italië geven om mooi voetbal. De stadions stromen er vol voor een competitiewedstrijd die ongetwijfeld weer in 0-0 of 1-0 of 0-1 zal eindigen.

Hoe goed is Roger Lemerre?

Hij is, als hij morgen wint, ook een wereldcoach, want hij zou dan de eerste trainer zijn die erin slaagt de wereldkampioen ook Europees kampioen te maken. Niet dat hij zulks zou benadrukken. Lemerre, als voetballer een nuttige rechtsback van onder meer Nantes en RC Lens die zesmaal het blauwe shirt van Frankrijk droeg, is namelijk een bescheiden man.

'Het zijn alleen de spelers die er echt toe doen', zei hij enige tijd geleden in World Soccer. 'De coach is niets.' Wat vanzelfsprekend onzin is; Lemerre is op zijn minst de man die de erfenis van Jacquet op voortreffelijke wijze beheert. Lemerre straalt ook het soort zelfvertrouwen uit dat selecties kan inspireren. 'Problemen bestaan niet. Er bestaan alleen oplossingen.' Bovendien is hij erin geslaagd de sfeer in een groep steenrijke en verwende vedetten optimaal te houden - misschien wel mede dankzij het benoemen van de media als gemeenschappelijke vijand.

Als Zoff morgen het EK wint, zal hij nóg niet uitbundig lachen. Dat heeft hij onlangs namelijk al eens gedaan. In 1998, tegenover journalist Andreas W. Schmid van het blad Tele. Schmidt schreef: 'Het meest verbluffende tijdens het hele gesprek: Dino Zoff lachte! - telkens en telkens weer. Ik moet wel lachen omdat velen niet geloven dat ik lachen kan, verklaarde Zoff. En weer lachte hij.'

Wint Lemerre, dan kan er ongetwijfeld ook wel een lachje af. Een grimmig lachje, vermoedelijk. Want de coach weet dat met een zege de oorlog met de pers niet voorbij is, die gaat nog minimaal twee jaar door. Lemerre heeft Euro 2000 nooit als een einddoel beschouwd: de Breton legt de lat nog een stukje hoger dan Frank Rijkaard dat deed. Bij het WK van 2002 volgt, hoopt hij, de definitieve afrekening. 'Euro 2000 is de ideale voorbereiding op onze wereldbeker-campagne.' Een kleine vooruitbetaling op de openstaande rekening, zeg maar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden