Zo zagen de eerdere KNVB-jaren van Dick Advocaat eruit

Voor de derde keer krijgt Dick Advocaat het Nederlands elftal onder zijn hoede. Advocaat wil Oranje alsnog naar het WK in Rusland helpen. Welke gedaante neemt hij ditmaal aan? Iwan Tol zette in april op een rijtje hoe de eerdere KNVB-jaren van Advocaat eruitzagen.

Amerika - Bondscoach Advocaat omhelst Wim Jonk tijdens het WK van 1994. Beeld Hollandse Hoogte

De kleine generaal

1984-1987, assistent-bondscoach

Eigenlijk wil amateurclub DSVP Jaap Advocaat als nieuwe trainer. Maar omdat die zijn woord al heeft gegeven aan SV Duindorp schuift hij zijn broer Dick naar voren. Ze krijgen er geen spijt van in Pijnacker, want Dick Advocaat maakt serieus werk van zijn trainersdebuut. Zo verbiedt hij de amateurs om de avond voor een wedstrijd uit te gaan en stuurt hij zelfs spionnen naar het plaatselijke café De Gruyter om te checken of de spelers dat verbod wel naleven. Het tekent het fanatisme van Advocaat. Zijn aanpak werkt: onder zijn leiding promoveert de club twee keer en blijft het liefst 67 keer ongeslagen, een KNVB-record.

Ook op de cursus Coach Betaald Voetbal maakt Advocaat indruk. Hij slurpt de lesstof op en valt in de smaak bij bondcoach Rinus Michels. Als die hem persoonlijk benadert om de UEFA-jeugd te trainen, gooit Advocaat de telefoon weer op de haak. Hij denkt dat een grappenmaker de stem van Michels imiteert.

In Zeist wordt Advocaat al snel gepromoveerd tot assistent van Michels en krijgt hij de bijnaam 'De Kleine Generaal'. Nadat Leo Beenhakker de taken van de zieke Michels heeft overgenomen, hoopt Oranje kwalificatie af te dwingen voor het WK in Mexico. Maar een kopbal van Georges Grün in de beslissingswedstrijd tegen België maakt een einde aan alle WK-dromen.

In 1987 kiest Advocaat ervoor om op eigen benen te gaan staan. Hij tekent een contract bij HFC Haarlem.

Dagobert Dick

1990-1994, bondscoach


'Meneer Michels' (Advocaat heeft zo'n respect voor zijn baas dat het hem niet lukt om 'Rinus' te zeggen) vraagt Advocaat opnieuw als assistent. Op het EK in Zweden lukt het Oranje niet om de Europese titel van 1988 te verdedigen; in de halve finale tegen Denemarken mist Marco van Basten de beslissende penalty in de strafschoppenserie. Advocaat doet hierna de kwalificatierace voor het WK in de Verenigde Staten om het eindtoernooi vervolgens over te laten aan Johan Cruijff. Maar als de KNVB met hem niet tot overeenstemming komt, gaat de bond in zee met Advocaat, de harde werker, die zonder franje, maar plichtsgetrouw zijn werk doet.


Het WK in Amerika wordt overschaduwt door relletjes. Ruud Gullit vertrekt in een opmerkelijk klein autootje uit Noordwijk, omdat hij het niet eens is met de speelwijze van Advocaat. John de Wolf wordt ontmaskerd als valsspeler bij kaartspelletjes en eenmaal in Amerika zorgt een journalist voor ellenlange vertraging door tijdens een vliegreis een grapje te maken over een bom aan boord.


In de kwartfinale gaat Nederland in de Cotton Bowl in Dallas onderuit tegen Brazilië. Advocaat begint nog wel de kwalificatiereeks voor het EK in Engeland, maar kiest in december voor een dienstverband bij PSV. Naar eigen zeggen omdat hij weer dagelijks op het veld wil slaan. Anderen verdenken hem ervan dat hij is gevallen voor het riante salaris in Eindhoven.

Polen Bondscoach Michels en zijn assistent Advocaat in 1986. Beeld ANP

Dikkie Dick

2002-2004, bondscoach


Nadat het Louis van Gaal niet is gelukt om zich met het Nederlands elftal te kwalificeren voor het WK in Japan en Zuid-Korea komt de KNVB in 2002 opnieuw uit bij Dick Advocaat. Het wordt de moeilijkste periode uit zijn carrière, vooral vanwege zijn moeizame relatie met de vaderlandse pers.


In de kwalificatiereeks vergelijkt Bert Maalderink van de NOS de fel coachende Advocaat tijdens een training met een opwindpoppetje en hij besluit de reportage met de woorden: 'Morgen weer een nieuw verhaal van Dikkie Dik'. Advocaat reageert woedend en zet Maalderink op de zwarte lijst om hem een dag later gewoon te woord te staan. Ook dat is Advocaat: hij blijft nooit lang boos.


Zich bewust van een imago probleem staat RVD-directeur Eef Brouwers hem op het EK in Portugal terzijde. Maar als Advocaat in de wedstrijd tegen Tsjechië bij een 2-1-voorsprong de uitblinkende Arjen Robben wisselt (waarna Oranje alsnog verliest met 3-2) ontstaat er een volkswoede zonder grenzen. Het land valt over hem heen, inclusief zijn assistent en vriend Willem van Hanegem.


Op de vraag wat hij gaat doen als Advocaat besluit om Robben weer te wisselen, antwoordt hij: 'Dan sla ik hem neer'. Het Nederlands elftal haalt nog wel de halve finale, waarin thuisland Portugal te sterk is, maar de wissel van Robben zal voor altijd aan Advocaat verbonden blijven. Bij Borussia Mönchengladbach gaat hij op zoek naar eerherstel.

Schotland - Bondscoach Advocaat in de voorbereiding op een kwalificatieduel voor de EK van 2004. Beeld ap

Dick de mentor

2016, assistent-bondscoach

Hoewel Advocaat al meerdere keren heeft bezworen niet meer in Nederland te zullen werken, keert hij, 68 toch al, voor de vierde keer terug bij Oranje. Dit keer als assistent van Danny Blind, omdat Marco van Basten spoorslags naar de FIFA is vertrokken. Bij Feyenoord heeft Advocaat dan al knap adviseurswerk afgeleverd door Giovanni van Bronckhorst ter zijde te staan. Gratis. Het lijkt, genoeg als hij heeft van de hectiek van het internationale voetbal en het leven in hotels, zijn nieuwe rol: het mentorschap.

Toch duurt zijn dienstverband als assistent-bondscoach slechts drie oefenwedstrijden. In augustus bezwijkt hij voor een miljoenen-aanbieding van de Turkse topclub Fenerbahçe. Formeel valt hem niets te verwijten, want in zijn contract heeft Advocaat een clausule laten opnemen dat hij weg mag zodra zich een interessante aanbieding aandient. Maar zijn plotselinge vertrek valt slecht bij Blind, de spelersgroep en de KNVB. Onterecht, vindt Advocaat. 'Zij die roepen dat ik dit doe voor het geld weten niet waarover ze praten.'

Ierland - Assistent-bondscoach Advocaat in 2016, voor een duel met Ierland. Beeld ANP Pro Shots

Dick de wonderdokter

2017, bondscoach


Ergens past het wel in zijn grillige loopbaan: voor de derde keer wordt Dick Advocaat bondscoach van het Nederlands elftal. Terug in Zeist, waar hij voor het eerst binnenstapte in 1984: het geboortejaar van Wesley Sneijder. Opnieuw coach van een landenploeg na de Verenigde Arabische Emiraten, Zuid-Korea, Rusland, België en Servië.


Dat de KNVB bij hem is uitgekomen, nota bene als opvolger van Blind, heeft alles te maken met het feit dat veel andere (jongere) trainers bij een club willen trainen of dat voor hen het afbreukrisico te groot is. Bovendien is Henk ten Cate in een onnavolgbare sollicitatieprocedure op het laatste moment toch afgevallen.


Tot 1 juni heeft Advocaat nog verplichtingen bij Fenerbahçe. Daarna kan hij op 4 juni debuteren in het oefenduel tegen Ivoorkust. Vijf dagen later staat de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Luxemburg op het programma, de eerste van vijf duels die gewonnen moeten worden om kans te houden op WK-deelname. Het is misschien wel de grootste uitdaging uit zijn lange, grillige carrière.


Recordhouder Dick Advocaat is al 55 duels bondscoach van Oranje geweest. Alleen de Brit Bob Glendenning had vaker de leiding: 87 keer tussen 1923 en 1940.

Turkije - Dick Advocaat tijdens de eerste halve finale van de Turkse beker tussen Fenerbahçe en Basaksehir, woensdag in Istanbul. Beeld ANP

Warrig
Met enige spot viel het oefenduel van Oranje met Italië de afkoopsominterland te noemen. De chaos in het Nederlandse voetbal woekert van top tot basis (+).

Opportunistische speelstijl
Commentaar: Oranje moet een voorbeeld nemen aan Feyenoord

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden