PostuumEddy Pieters Graafland

‘Zo is Eddy Pieters Graafland, hij vangt ballen hoog en laag’

Oud-doelman Eddy Pieters Graafland is dinsdag op 86-jarige leeftijd overleden. De oud-international van Oranje stond zowel bij Ajax als Feyenoord onder de lat en wordt gezien als een van de beste keepers uit het Nederlandse voetbal.

Eddy Pieters Graafland (1934-2020)Beeld ANP

Het waren niet alleen Rotterdamse jongens die Eddy Pee-Gee wilden zijn, eind jaren zestig en vooral in 1970, het curieuze kroonjaar waarin hij met Feyenoord de Europa Cup voor landskampioenen won. De doelman was een Amsterdammer en de rivaliteit tussen Feyenoord en Ajax was nog betrekkelijk mild.

Desondanks was de overgang van Eddy Pieters Graafland (1934-2020) van Ajax naar Feyenoord in 1958 geruchtmakend. De overstap was hoogst ongebruikelijk. Hij kon nog over straat in zijn geboortestad, maar nog jaren later werd hem gevraagd wat hem destijds had bezield.

‘In 1958 begon Feyenoord groot te worden met droomvoetbal en daar wilde ik bij zijn’, zei hij dan. Feyenoord betaalde een recordbedrag voor hem, 134 duizend gulden. Zelfs in 2008 was hij er nog verbaasd over. In het AD: ‘Het was het gesprek van de dag, ik zie de foto nog op de voorpagina staan.’

Schitterende tijd

In 1967 had hij met een glimlach teruggeblikt op het begin van zijn loopbaan. ‘Als ik er nu op terugkijk, moet ik zeggen dat het een schitterende tijd is geweest bij Ajax. We hadden een ploeg met kapitale grappenmakers: Hans Boskamp, Rinus Michels, Gé van Dijk (toen Meneer van Dijk) en Gerrit Krist. Al die jaren was ik in hart en nieren Ajacied geweest en Amsterdammer!’

Ajax in 1957, met links Eddy Pieters Graafland.Beeld ANP

Over de transfer: ‘Je staat wel onder druk zo’n eerste tijd, als je voor zoveel geld getransfereerd bent. Pas geleidelijk aan raak je daar overheen’. Hij verhuisde naar Barendrecht en bleef daar het grootste deel van zijn leven wonen.

Zijn vader was bestuurslid van Ajax. Hijzelf was pas 17 toen hij zijn debuut maakte in het eerste elftal. Hij brak door in de tijd dat het Nederlandse voetbal tot wasdom kwam en was in het doel van de nationale ploeg een decennium lang de nummer één. Tussen 1957 en 1967 werd hij vijfmaal landskampioen en speelde hij 47 interlands, 4 als Ajacied en 43 als Feyenoorder. 

Hij was zo populair dat er voetbalschoenen naar hem werden vernoemd. Pieters Graafland was de eerste Nederlandse voetballer met een eigen fanclub en werd in 1965 geëerd door zanger Kleintje Pils Ton.

De single van Kleintje Pils Ton uit 1965.Beeld Europhon

Zo is Eddy Pieters Graafland, heette de single, met de enthousiaste tekst: ‘Zo is Eddy Pieters Graafland, hij vangt ballen hoog en laag, want hij is keeper, hij doet alles even mooi, mooi, mooi.’

Het Nederlands elftal voor de WK Kwalificatiewedstrijd tegen Oostenrijk (3-2) in 1957. V.l.n.r. Jan Notermans, Eddy Pieters Graafland, Roel Wiersma, Kees Kuys, Jan Klaassens, Cor van der Hart, Piet van der Kuil, Fons van Wissen, Noud van Melis, Faas Wilkes, Bart CarlierBeeld ANP

Grootheden

Net zoals van grootheden als Johan Cruijff en Klaas Nuninga verscheen er in 1967 in de reeks Voetbal, mijn sport onder redactie van tv-commentator Herman Kuiphof ook een boekje dat zijn naam droeg. Pieters Graafland praat uitgebreid over zijn specialisme, beoordeelt (buitenlandse) collega’s (‘In de zeer sterke clubs uit de Latijnse landen staan natuurlijk geen sukkels tussen de palen’) en geeft tips aan jonge keepers.

Onder de lat, een boekje uit 1967.Beeld Meander, Leiden

Hij neemt in het boekje ook alvast een voorschot op het einde van zijn carrière. ‘Ik ben trots op mijn loopbaan en ik weet zeker dat ik er later, als de zwarte haren een spikkeltje grijs hebben meegekregen, met zeer veel voldoening op zal terugzien.’

Hij kreeg gelijk. Het einde was wonderlijk en viel samen met het hoogtepunt in de geschiedenis van Feyenoord. In het seizoen 1969-1970 had trainer Ernst Happel hem vervangen door een jongere doelman, Eddy Treijtel.

Voor de Europa Cup-finale tegen Celtic veranderde Happel van gedachten en koos hij voor de oude rot. Pieters Graafland overwoog het bevel van de trainer te negeren, gaf toe en bekroonde op 6 mei 1970 in Milaan zijn prachtige loopbaan: 2-1, doelpunten van Rinus Israël, óók een Amsterdammer trouwens, en de Zweed Ove Kindvall.

Feyenoord in 1965. Beeld ANP

Filmen

Kort daarna pakte hij zijn hobby weer op, filmen. Pieters Graafland legde reizen met zijn voetbalploegen vast en waagde een maand na de finale in Milaan een uitstapje naar de Tour de France. In Frankrijk maakte hij onder meer beelden van een jonge Nederlandse wielrenner, Joop Zoetemelk. In 1968 was hij er met zijn camera al bij geweest toen Jan Janssen de Tour won.

In de voetbalwereld liet hij zich niet vaak meer zien. Het trainerschap was niets voor hem. Pieters Graafland was een vriendelijke, bescheiden man. Hij werd middenstander en was eigenaar van een zaak in relatiegeschenken.

Nog vaak ging het over die opzienbarende transfer in 1958. Rijk was Eddy PG er niet van geworden. ‘5 procent van het bedrag was voor mij. Daar heb ik niet zoals andere voetballers meteen een auto van gekocht, want ik reed in die tijd al in een Fiat 1100 die ik geweldig vond.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden