Zo doorstond oud-volleyballer Bas van de Goor zware periode: 'Ik dacht: ik word weer gezond'

Toen kanker werd vastgesteld bij oud-volleybalinternational Bas van de Goor vielen al zijn zekerheden weg. In de olympische finale in '96 had hij de controle, net als over zijn suikerziekte. 'Nu kon ik nergens op vertrouwen.'

Bas van de Goor Beeld Klaas Jan van der Weij
Bas van de GoorBeeld Klaas Jan van der Weij

Bas van de Goor behoorde tot het gouden volleybalteam van de Spelen van Atlanta in 1996 en werd met zijn stichting de ambassadeur van mensen met diabetes. De 2 meter en 9 centimeter lange middenaanvaller weet als geen ander hoe te leven met fysiek ongemak. Al voor de Spelen van '96 had Van de Goor hepatitis A, in 2001 dwong een tia hem te stoppen bij het Italiaanse Treviso. Hij herstelde van de ziekte van Pfeiffer, diabetes werd een dagelijkse routine. Maar lymfeklierkanker leek een onverslaanbare tegenstander.

Het was ook zijn eerste gedachte, zegt Van de Goor (45). 'Mijn lijstje met blessures en ziekten was al behoorlijk lang. Ik krabbelde telkens weer op. Maar aan lymfeklierkanker kleefde een zwart scenario. De eerste associatie met het woord kanker is de dood.'

Van de Goor omschrijft zichzelf als een bindende kracht in de volleybalploeg, die 21 jaar geleden geschiedenis schreef met een olympische titel. Grote ego's of dienende spelers, Van de Goor kon met iedereen overweg. En hij werd de muur, waarop de Italiaanse aanvallers zich in Atlanta kapot liepen.

Eén smash maakte het verschil tussen goud of zilver voor de volleyballers in 1996. Van de Goor sloeg op 15-14 in de vijfde set een matchpoint voor Italië weg. Spelverdeler Peter Blangé wist precies wie hij op dat moment moest aanspelen, de set-up ging over het midden naar Van de Goor. 'Zo'n bal heb ik op de training tienduizend keer geslagen. Dat punt was gebouwd op zekerheden, twee punten later waren we olympisch kampioen.

'Die macht en controle over de bal had ik niet, toen ik te horen kreeg dat ik kanker had. Nu werden alle zekerheden me uit handen genomen. In het volleybal was ik zelfverzekerd, geef mij die bal maar. Nu kon ik nergens op vertrouwen. De eerste drie weken heb ik gedacht: hoe ga ik mijn leven afronden? Ik ben pas in de 40 en laat straks een vrouw met vier kinderen achter.'

21 jaar geleden, in 1996 in Atlanta, won middenaanvaller Bas van de Goor met het 'gouden' Nederlandse volleybalteam de olympische finale tegen Italië.

Verschrikkelijke verhalen

Leven met diabetes is routine geworden voor Van de Goor, die in 2015 als directeur WK beachvolleybal in Nederland terugkeerde in het volleybal. Maar vanaf oktober begon een onzeker traject. 'De artsen zeiden: kijk niet op internet, want je komt de meest verschrikkelijke foto's en verhalen tegen. Laat ons eerst onderzoeken welke vorm van lymfeklierkanker je hebt en wat je kansen zijn.

'Ik was al een tijdje vermoeid en had enkele bloedtesten gedaan. Op een gegeven moment gingen mijn lymfeklieren opzetten, tot ze hard werden en naar buiten kwamen. Je zag ze echt zitten en dat was het signaal: ho, dit gaat niet goed. Uit onderzoek bleek dat er kankercellen zaten. De eerste vraag die je stelt is: Waarom? Waarom ik? Ik leef toch bewust en gezond?

Bas van de Goor slaat de bal met veel gemak langs het blok van Taiwan in 2000 Beeld anp
Bas van de Goor slaat de bal met veel gemak langs het blok van Taiwan in 2000Beeld anp

'Het antwoord is: onrechtvaardige pech. Dit kan iedereen overkomen. Het is de kunst om het zelfbeklag zo snel mogelijk achter je te laten. Je kunt er niks mee. Het advies van de arts was: vertel niet aan je kinderen dat het foute boel is zonder een plan. Anders laat je ze zweven. Je moet het even voor jezelf houden. Die week was het zwaarste. Zit je aan tafel met je vier kinderen van 5, 7, 11 en 13 jaar en denk je: hoe lang ga ik ze nog zien? Na een week hadden we het behandelplan en hebben we ze verteld dat ik ernstig ziek was.

'Gelukkig kon ik relatief snel beginnen met de chemokuren. Na een week moest ik zeggen hoe ik me voelde. Ik vertelde de arts dat de knobbels kleiner werden. Hij zei niet: dan gaat het goed komen, maar ik vond wel dat hij het uitstraalde. Hij was gerustgesteld. Ik liet de interpretatie van mijn situatie afhangen van de lichaamstaal van mijn arts. Het was voor mij heel belangrijk.

Geboren 4 september 1971 in Oss

Clubs:
1984-1994 Dynamo Apeldoorn
1994-2000 Pallavollo Modena
2000-2002 Sisley Volley
2002-2005 Dynamo Apeldoon

Nederlands volleybalteam:
1996 Olympisch kampioen Spelen Atlanta
1997 Europees kampioen
2000 Kwartfinales Spelen Sydney
2006 - Directeur Bas van de Goor Foundation voor mensen met diabetes

'Wanneer de stewardessen glimlachend door het vliegtuig lopen is er zelfs bij turbulentie niets aan de hand. Als zij gaan zitten en zenuwachtig worden, moeten de passagiers zich zorgen maken. Zo voelde ik dat ook in het ziekenhuis. Ik dacht: ik word weer gezond. Toen was voor mij het doemscenario van tafel.'

Diabetes dwong hem al tot een streng regime. Op zijn lichaam zit een sensor, dat een signaal afgeeft als de suikerspiegel moet worden gecorrigeerd. Dan wordt het insulinespuitje geactiveerd.

Van de Goor, na een slok van zijn verse jus d'orange: 'Hier zit suiker in en dat komt in mijn bloed. Voor elke 15 gram suiker heb ik één eenheid insuline nodig. Klik, klik en het ampulletje duwt het spul zo in mijn lichaam. De diabetes had geen invloed op de kuur, andersom wel. Het gebruik van prednison leidt tot enorme schommelingen in de suikerspiegel.

'Ik moest een nieuw evenwicht vinden. Bij een normaal voedings- en beweeg patroon heb ik gedurende een dag ongeveer veertig eenheden insuline nodig, met prednison kwam ik tussen 110 en 140 eenheden. Ik moet het altijd analyseren, heb ik lichamelijke inspanningen gedaan? Last van stress? De prednison verstoorde de dagelijkse rekensom. Moest ik drie eenheden spuiten na een glas jus d'orange in plaats één.'

Nog steeds leest Van de Goor over mensen die 'vechten tegen kanker'. Hij weet wel beter. 'Ik heb geen idee hoe dat werkt. Hoe vecht je nou tegen kanker? Je vecht meer tegen de wetenschap dat het je overkomen is dan tegen de ziekte. Als je kanker hebt, komt altijd het verhaal over de revalidatie van wielrenner Lance Armstrong voorbij. Ik had er niet zoveel mee. Fietsen tijdens de kuren? Fietsen tegen de frustraties bedoelde Armstrong.

'Ik kreeg een bericht van iemand dat begon met de zin: het is goed dat jij kanker hebt gekregen. Ik dacht: huh? De tweede zin was: de beste studenten krijgen de moeilijkste opdrachten. Oké, als dat de boodschap is had het bericht iets anders kunnen worden geformuleerd. Ik was liever geen goede student geweest en bovendien beschouwde ik mijn revalidatie ook niet als een opdracht.

Bas van de Goor (rechts) en Richard Schuil vieren de kwalificatie voor de Spelen van Sydney in 2000 Beeld afp
Bas van de Goor (rechts) en Richard Schuil vieren de kwalificatie voor de Spelen van Sydney in 2000Beeld afp

'Ik heb wel eens een presentatie gevolgd van oud-zwemmer Maarten van der Weijden over zijn herstel na leukemie, het had ook mijn verhaal kunnen zijn. Bij Maarten op de zaal waren twee mannen zogezegd aan het vechten tegen kanker, voor zijn gevoel meer dan hij. Toch is het bij hem goed gegaan.

'99 procent van je genezing hangt af van de juiste diagnose en het juiste behandelplan. Je kunt nog zo positief zijn, maar dat is die ene procent. En misschien nog minder, zo zie ik het. Je positiviteit is vooral van invloed op je omgeving.'

Van de Goor gaf zich over aan een hem onbekend ritueel. Kuren, bijkomen, kuren. 'Op de bank liggen, naar Netflix kijken en als het lukte een kwartiertje wandelen. Ik trok in feite de stekker uit mezelf. Laat het maar gebeuren, me opwinden had geen zin.'

De fysieke gevolgen van de kuur zijn confronterend, aldus Van de Goor. Langzaam komt zijn haar terug, zijn handen zijn nog vuurrood en schraal door de medicatie. 'Ik raakte mijn haar en wimpers kwijt, je huid wordt aangetast. Na ruim een week tijdens de kuur is de weerstand gering. Als een bacterie de verkeerde afslag in mijn lichaam nam, kreeg ik koorts en moest ik me volgens protocol melden in het ziekenhuis. Dat is vier keer gebeurd.'

Een keer werd zijn fysieke gesteldheid serieus getest. 'Ik kreeg een bacteriële longinfectie. Voor aanvang van de kuur woog ik 103 kilo en kwam er met 88 kilo weer uit. Ik heb me ook met mijn diabetes nooit als een patiënt gedragen, maar met die kanker heb ik me wel een patiënt gevoeld. Zeker als je in een rolstoel het ziekenhuis wordt ingereden.'

Lachend: 'Niemand ter wereld heeft meer doping gebruikt dan ik in die periode. Insuline staat op de dopinglijst, prednison is een corticosteroïde, ik zat aan de epo en ik kreeg bloedtransfusies toegediend.'

Van de Goor ervoer de kracht van de gezondheidszorg. 'Je kunt met kanker nergens beter terecht dan in Nederland. Je hoeft maar te bellen en mensen gaan rennen en vliegen voor je. Ik vroeg voor hoeveel aan vloeistof er in mijn lichaam is gespoten. Het bedrag ligt tussen de 30- en 35 duizend euro, voor de kuren en om de aanmaak van rode- en witte bloedlichamen te stimuleren.'

Het aftellen met acht chemokuren was te overzien, maar leek oneindig lang te duren. Van de Goor: 'One down, seven to go. Die apps stuurde ik ook naar vrienden. Two down, six to go. Bij de vierde kuur had ik het helemaal gehad, vielen ook mijn wimpers uit en had ik ontstoken ogen. Ik heb vier dagen gehad dat ik dacht: het mag nu wel over zijn.

'Zo kwam ik bij six down, two to go. Maar dan moet je nog twee weken en begint de zevende kuur pas. Six down, two to go betekende in feite nog drie hele kuren. Door die longontsteking had ik tweeënhalve week vertraging opgelopen. De achtste en laatste kuur kwam als een verlossing.'

Koning Willem Alexander met toernooidirecteur Bas van de Goor tijdens de opening van het WK Beachvolleybal in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, zomer 2015 Beeld anp
Koning Willem Alexander met toernooidirecteur Bas van de Goor tijdens de opening van het WK Beachvolleybal in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, zomer 2015Beeld anp

'Knuffelkonijntje'

Hij betrok de kinderen bij zijn ziekte. 'Toen mijn haar uitviel, heb ik een tondeuse gepakt en mochten zij me kaal scheren. Was het een gezamenlijk moment, waarbij we veel hebben gelachen. Nu begint mijn haar weer te groeien, het is nog donzig. Volgens de kinderen ben ik nu een konijntje, dat ze lekker kunnen knuffelen.

'Mijn vrouw Nicole en ik bepalen thuis meestal de positieve vibe en de kinderen gaan daarin mee. Maar nu had Nicole in feite vijf kinderen. Ze is wat minder gaan werken en heeft de boel draaiende gehouden. En dat onder de druk van: gaat het goed komen? Of is het mijn toekomst dat ik straks alleen voor vier kinderen moet zorgen? Voor Nicole is het ook een zware periode geweest. Eigenlijk was zij de topsporter in huis, veel meer dan ik.'

Voormalige ploeggenoten als Ron Zwerver, Peter Blangé, Henk-Jan Held, Jan Posthuma, die eveneens herstelde van kanker, en oud-bondscoach Joop Alberda bezochten hem of lieten van zich horen. Het gouden team van '96 stond opnieuw om de middenman heen. 'In mijn periode als volleyballer heb ik zelden gehuild', vertelt Van de Goor, in een hotel in zijn woonplaats Apeldoorn.

'In 1994 verloren we in de WK-finale tegen Italië de vijfde set met 15-1, toen kwamen de tranen. En nog een keer nadat we op de Spelen van Sydney in 2000 in de kwartfinales werden uitgeschakeld door Servië. Maar ik zou van steen zijn als ik mijn tranen had bedwongen, toen een mogelijke consequentie van de diagnose kanker tot me doordrong. Ik heb het afgelopen half jaar vaker gehuild dan in mijn volleybalcarrière.'

Op 11 mei stuurt Van de Goor een mail dat hij genezen is verklaard. Hij is nu ook olympisch kampioen overleven. 'Het is heftig als je overbuurman op de oncologische afdeling van het ziekenhuis overlijdt, als de buurvrouw naast je het laatste gesprek met de familie voert. Ik ben een bevoorrecht en gezegend mens, na die bevrijdende scan op 11 mei kon ik weer plannen maken voor de toekomst. Dat gevoel is niet in medailles uit te drukken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden