Zelfs Super Bowl kan verkiezingen niet overschaduwen

Zelfs de Superbowl, het belangrijkste sportevenement in de VS, staat zondag in het teken van de verkiezingen. Het is een clash tussen all-American boy Manning en Afro-Amerikaan Newton.

Cam Newton vs Peyton Manning: jong tegen oud, progressief tegenover conservatief.Beeld afp

Er is in Amerika even iets belangrijkers aan de hand dan de verkiezing van de belangrijkste man/vrouw van de wereld: de Superbowl. Zondag stemmen ongeveer 120 miljoen Amerikanen af op de seizoensfinale van het American football. De Denver Broncos spelen dan tegen de Carolina Panthers, twee namen die de meeste mensen in de rest van de wereld niks zullen zeggen - en toch moeten ook niet-footballfans even opletten.

Want dit gaat over veel meer dan football, de glimmende rugbyvariant met zijn brede schouders en halfblote cheerleaders. Dit gaat over Amerika.

Amerikaans voetbal is een teamsport waarin het draait om individuen. Belangrijkste man is de quarterback, die bij elke spelhervatting de zeppelinvormige bal in handen krijgt: hij moet in oogwenk tientallen opties afwegen, of hij gaat gooien of lopen, en waarheen, terwijl intussen de vijandige horde hem belaagt. Met hem staat of valt het spel.

Net een president, denken sommige presidentskandidaten.

Bij de Broncos vervult Peyton Manning deze rol, een 39-jarige telg uit een oude voetbaldynastie (zijn vader was een quarterback, zijn broer was een quarterback). Het is een aan slijtage onderhevige veteraan, die zondag waarschijnlijk zijn laatste wedstrijd speelt. Manning is de all-American boy uit Louisiana, een witte Amerikaan uit het Zuiden, voor wie 'geloof, familie, vrienden en voetbal' de belangrijkste dingen in het leven zijn - in die volgorde. Hij geeft geld aan politici die zich tegen het homohuwelijk en positieve discriminatie keren. En verdient de dikste boterham van allemaal met het aanprijzen van pizza's, crackers en schoteltelevisie.

'All-American Boy' Peyton Manning.Beeld afp

Millennial

De ideale Republikein, vinden veel Republikeinen. 'Hij is een heel goede jongen', zei bijvoorbeeld Donald Trump bij Face the Nation vorige week. 'Ik ken hem. Een heel, heel goede jongen.' En Jeb Bush (die geld gekregen heeft van Manning): 'Ik ben voor de jongen op wie je kunt vertrouwen. De jongen met de staat van dienst. De jongen die de koers van de geschiedenis kan veranderen. Dus ik ben voor Peyton.'

De quarterback van de tegenstander zondag komt ook uit het Zuiden, is ook een christen, maar is verder het tegenovergestelde van Manning. Cam Newton is niet oud maar jong (26), niet wit maar zwart, heeft geen problemen met homo's, en hij nodigde de familie van een slachtoffer van de schietpartij in Charleston vorig jaar uit voor een wedstrijd. Hij is het talent, een echte millennial: zo'n jongen die zichtbaar plezier heeft in wat hij doet, vol van zichzelf, en zijn touchdowns vol zelfvertrouwen viert met een vrolijke dans waar niet-fans van gruwen.

De 'Dab', heet deze move. Hillary Clinton heeft hem zelfs een keer op tv uitgeprobeerd.

Cam Newton en zijn Panthers zijn favoriet zondag. Zover is Clinton nog lang niet. In het Democratische debat donderdagavond moest ze zich wederom verdedigen tegen aanvallen van Bernie Sanders, die haar haar banden met Wall Street blijft inwrijven. Zes ton voor een paar toespraken voor Goldman Sachs! Clintons verweer: 'Dat is wat ze me gaven.'

Hillary Clinton doet de 'Dab', het dansje van Cam Newton, in de talkshow van Ellen DeGeneres.

Oud tegen jong

In de laatste peiling van CBS ligt Sanders (58 procent) ruim voor op Clinton (38 procent) in New Hampshire, de staat waar dinsdag de volgende voorverkiezingen worden gehouden. Bij de Republikeinen gaat Donald Trump (30 procent) nog steeds op kop, maar loopt Marco Rubio (17 procent) iets op hem in. Ted Cruz zit daar iets achter (15 procent). De afgelopen week hebben de Libertarische kandidaat Rand Paul en de evangelische senator Rick Santorum zich uit de race teruggetrokken, waardoor er nog negen Republikeinen over zijn.

Rubio, die verrassend sterk eindigde in Iowa, heeft zich niet expliciet uitgesproken over een voorkeur tijdens de Superbowl. In de halve finale stapte hij, normaal groot fan van the Miami Dolphins (zijn vrouw was daar cheerleader), heel soepel over naar de New England Patriots, de club uit Boston die populair is in New Hampshire. Hij wijst er nu fijntjes op dat Bush fan is van Manning, de man die de Patriots de das om deed.

Rubio, die in Iowa een jongetje in het gezicht raakte met een voetbal, heeft een spotje gemaakt waarin overal projectielen door de lucht vliegen. Daarin doet hij ook de Dab, de dans van Cam Newton. Zwart, homovriendelijk, tegen wapens - dat maakt niet uit. De Superbowl gaat over oud tegen jong. En dat heeft Rubio gezien.

Newton: 'Ik schrik af'

Cam Newton maakt wat los in Amerika. Niet in het minst omdat de Afro-Amerikaanse quarterback van de Carolina Panthers een uitgesproken mening over de rassenkwestie in zijn land heeft. Sterker, hij ontketende met een uitspraak vorige week een nationale discussie. Toen de Carolina Panthers een plek in de Superbowl hadden bereikt, kreeg hij de vraag waarom er sinds zijn debuut in de NFL in 2011 zo veel kritiek op hem is. 'Ik ben een Afro-Amerikaanse quarterback die misschien wel veel mensen afschrikt, omdat ze me met niets uit het verleden kunnen vergelijken', was zijn kraakheldere antwoord. Newton kan na Doug Williams (1988) en Russell Wilson (2014) de derde donkere quarterback zijn die de Superbowl wint.

Quarterback Cam Newton van de Carolina Panthers.Beeld afp

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden