ReportageWk-supporters in Moskou

Zelfs de politie glimlacht in Moskou, maar in de fanzone krijg je niet alles mee

De buitenlandse fans roemen de WK-organisatie, de inwoners van Moskou lachen om zoveel vrolijkheid. En de gevreesde rellen? Die zijn er niet geweest. Laat dat maar aan de Russen over.

Supporters van Engeland laten zich gelden zonder dat de Russische hooligans van zich laten horen. Beeld null
Supporters van Engeland laten zich gelden zonder dat de Russische hooligans van zich laten horen.

Er staat een rij giechelende Russische vrouwen in de Nikolskaja Straat. Hun telefoons staan al op selfiemodus. Nog even en dan zijn ze aan de beurt om op de foto te gaan met de sterren van de straat: drie Braziliaanse voetbalsupporters die de harten van de vrouwen veroverd hebben met twee trommels en een tamboerijn.

‘Ik had verwacht dat Russen nors zouden zijn, maar iedereen lacht naar ons’, zegt trommelaar Daniel ­Rebouças, een van de sterren. ‘Het enige minpuntje is dat het bier wat lauw is hier.’

Als hij met alle vrouwen op de foto is geweest en een interview heeft gegeven aan de Russische tv, vormt zich ­verderop alweer een nieuwe rij bij een stel zingende Colombianen. Ster ben je maar eventjes in de zijstraat van het Rode Plein, al twee weken het bruisende centrum van de voetbalvreugde.

Sfeervol en veilig

Rusland had niets meer kunnen ­hopen van de eerste helft van het toernooi. Met de groepsfase achter de rug lijkt het erop dat het land levert wat het aan voetbalfans beloofde: een sfeervol en veilig WK-toernooi.

Buitenlandse fans spreken over een goede organisatie, met moderne ­stadions en gratis treinverbindingen tussen de speelsteden. Ontmoetingen tussen buitenlanders en Russen verlopen vrolijker en intiemer dan die van hun politieke leiders. En grote rellen, zoals die van Russische hooligans ­tijdens het EK in Frankrijk, zijn er niet geweest.

‘Ik geloof dat de buitenlandse fans ons wel leuk vinden’, lacht de 19-jarige Viktoria Repina. Op haar telefoon staan tientallen foto’s met fans uit Brazilië, Mexico en Colombia. ‘Wel jammer dat de Duitsers eruit zijn, want met hen kon ik mijn Duits oefenen.’

Zelfs de Russische politieagenten in de Nikolskaja Straat glimlachen. ­Normaal gesproken gedragen zij zich als strikte ordebewakers die niet aarzelen om wetsovertreders af te voeren. Maar nu kijken ze lachend toe hoe de supporters biertjes wegklokken, ­ondanks een alcoholverbod.

12 miljard euro

Die sfeer is niet uit het niets ­ontstaan. De Russische overheid gaf naar schatting 12 miljard euro uit aan dit WK – het duurste WK ooit. En de veiligheidsdiensten hebben achter de schermen voorwerk gedaan.

Veiligheidsdienst FSB sprak in de aanloop naar het toernooi met ­Russische hooligans die betrokken ­waren bij de rellen in Frankrijk. De ­hooligans werd opgedragen zich koest te houden. En meer dan honderd van hen kregen uit voorzorg een stadionverbod.

Duisterder was de arrestatie van ­negen anarchistische mannen in de ­afgelopen maanden. Ze zouden aan­slagen hebben willen plegen tijdens het WK, maar de FSB houdt het bewijs voor die aantijging geheim. Mensenrechtenorganisaties stellen dat ­enkelen van de negen onder marteling een schuldverklaring moesten afleggen.

Demonstratieverbod

Wat mensen in de fanzones ook niet meekrijgen, is kritiek op het WK. ­Studenten van de Moskouse Staatsuniversiteit protesteerden voorafgaand aan het toernooi tegen een grote ­fanzone van de Fifa naast de campus ­tijdens examentijd. De autoriteiten verplaatsten de fanzone enkele meters, maar stonden daarna geen demonstraties meer toe.

Ook geplande demonstraties tegen de verhoging van de pensioenleeftijd zullen de komende dagen voorbijgaan aan de fans – in de speelsteden geldt een demonstratieverbod.

‘De sfeer is misschien nog wel beter dan tijdens het WK in mijn land’, zegt Jayjay Mojelele. Met zijn vrienden en wapperende Zuid-Afrikaanse vlaggen is hij eventjes een van de sterren in de Nikolskaja Straat. Hij voelt zich veilig sinds zijn aankomst in Rusland afgelopen weekeinde, vertelt hij. ‘Zelfs als ik ’s avonds laat over straat loop zie ik lachende gezichten.’

Toch een aanslag?

Wat hij niet meekreeg, was het opvallendste incident tijdens het WK. Op de derde dag van het toernooi raakten acht mensen, onder wie twee Mexicaanse fans, gewond toen een gele taxi plots een stoep opreed in het centrum van Moskou.

De Russische autoriteiten spraken onmiddellijk van een ongeluk en sloten een aanslag uit. Maar vrijgegeven camerabeelden deden anderen vermoeden dat de taxichauffeur bewust inreed op de menigte. ‘Ik ga uit van een terroristische aanslag’, twitterde Jevgeni Roizman, tot voor kort burgemeester van speelstad Jekaterinenburg en nu oppositiepoliticus.

In de Nikolskaja Straat komen de nieuwe sterren vooral uit Mexico, Spanje en Brazilië. Nu de helft van de landen uitgeschakeld zijn, neemt het aantal verschillende voetbalshirtjes af. Wat de sfeer ten goede komt, zegt ­Anastasia Joerasova (17) is dat ze nog steeds de rode shirtjes van het Russische elftal om zich heen ziet. ‘Niemand had verwacht dat wij er nog bij zouden zitten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden