Zelfs Bronstring vindt geen oplossing

De hedendaagse witspelers die zich in de 1.34-29 19-23-opening van de manoeuvre 5.29-24 20x29 6.33x24 19x30 7.34x25 bedienen, hebben daar – ik schreef het vorige week al – totaal andere bedoelingen mee dan hun collega’s van weleer....

Toegegeven: een erg subtiel wapen is het niet; in de analyse van mijn voorlaatste ontmoeting met Ron Heusdens, de enige partij waarin ik de bedoelde variant – zij het met verwisselde kleuren en 17 al op 22 – zélf toepaste, sprak ik dan ook van ‘een openingsspel dat mij in feite wezensvreemd is’ (WK 2003, pag. 266).

Om te illustreren met welke moeilijkheden zwart in deze variant zoal geconfronteerd wordt, behandel ik de partij die de Russische grootmeester Moerodoello Amrillajev anderhalf jaar geleden van Evert Bronstring won. Het is veelzeggend dat zelfs Bronstring, die toch als groot strateeg bekend staat (en zijn nederlaag in onderstaand duel doet daar niets aan af), geen bevredigende oplossing vindt voor de positionele problemen. Al wordt dat weer wat begrijpelijker wanneer men bedenkt dat Bronstring gedurende de eerste 18 zetten eigenlijk niet zozeer tegen Amrillajev moest opboksen als wel tegen... Tsjizjov!

Amrillajev - Bronstring

Den Haag 2008

1.34-29 19-23 2.40-34 14-19 3.45-40 10-14 4.50-45 5-10 5.29-24 20x29 6.33x24 19x30 7.34x25 13-19

De opbouw met 13-19 en 8-13 draagt het meest bij aan een harmonieuze inrichting van de zwarte stand. Maar de tekstzet (en voor direct 7...15-20 geldt hetzelfde) legt tegelijkertijd een zekere claim op het zwarte spel, reden waarom ook wel 7...17/18-22 wordt gedaan.

8.38-33 8-13 9.42-38

Wil wit straks kans maken zwart van veld 24 te verdrijven, dan zal hij inderdaad zo veel mogelijk troepen van de linker- naar de rechtervleugel moeten overhevelen. Het is vooral die opbouw vanuit veld 47 die pijn doet aan de ogen. Maar effectief is het wél...

9...15-20 10.39-34 10-15 11.44-39 2-8 12.47-42 20-24

Bronstring speelt het zo principieel mogelijk; men zou dit dan ook de ‘hoofdvariant’ kunnen noemen. Maar de bezetting van 24 is inmiddels in een dermate kwade reuk komen te staan dat tegenwoordig vaker 12...17-21 wordt gespeeld.

13.34-29(!) 23x34 14.40x20 15x24 15.45-40 18-23 16.32-28(!) 23x32 17.37x28 12-18 18.40-34

Zie diagram 1

Tot dusver vaart Amrillajev volledig op het kompas van Tsjizjov, die immers twee jaar eerder exact zo speelde tegen Fadejev. Na eerst nog 18...7-12 19.41-37 1-7 20.46-41 koos Fadejev toen voor de terugtocht 20...17-21 21.34-29 4-10, 22...19-23 en 23...13x15, waarna Tsjizjov overtuigend en fraai zou winnen.

In de Volkskrant van 5 augustus 2006 vroeg ik mij evenwel hardop af of wit na 20...4-10 21.34-29 10-15 22.29x20 15x24 23.39-34 24-30 24.35x24 19x39 25.43x34 ‘op méér dan een licht initiatief had kunnen bogen’.

Die vraag zou ik nog steeds niet met een volmondig ja of nee durven beantwoorden. Wat ik wel weet, is dat Bronstrings volgende zet een strategische capitulatie inhoudt:

18...24-30(?) 19.35x24 19x30 20.41-37 7-12 21.37-32 30-35 22.49-44(!) 4-10 23.34-29! (pareert 23...14-20! +) 23...17-22 24.28x17 12x21 25.32-28 1-7 26.46-41 14-19 27.41-37 9-14 28.39-34! 7-12 29.37-32 21-26 30.31-27! 3-9 31.42-37! 11-17 32.43-39!

Zie diagram 2

Zwart dreigt onder het vijandelijke aanvalsgeweld te worden verpletterd. Een zware tegenslag is dat 17-22x21 uitgeschakeld blijkt door 34.29-24!, 35.25-20! en 36.44-40 +.

32...19-23? 33.28x19 14x23

Dit lijkt te kunnen (tenslotte zou zwart zich op 34.27-22? schadeloos stellen met 34...17x28! en 36...27-31! enz.), maar in werkelijkheid forceert wit nu een snelle winst:

34.25-20! 6-11 (34...10-15?? 35.20-14! +) 35.20-15 10-14 36.48-42!

Zowel na 36...17-21 37.44-40! 35x44 38.39x50 als na 36...17-22 37.44-40! 22x31 38.36x27 35x44 39.39x50 staat zwart nu machteloos tegen de dreiging 39/40.33-28! +. Bronstring gaf zich dan ook terecht gewonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden