Zeilgek Nieuw-Zeeland ontdoet zich van trauma en wint America's Cup

Het zeilgekke Nieuw-Zeeland heeft zich van een nationaal trauma verlost. Vier jaar geleden verloor Emirates Team New Zealand de finale van de America's Cup met 9-8 van Oracle Team USA, dat een onwaarschijnlijke comeback had gemaakt na een 8-1 achterstand. Maandag wisten de Nieuw-Zeelanders op Bermuda de prestigieuze beker van datzelfde team af te pakken.

Emirates Team New Zealand heeft zijn zeiltrauma overwonnen. Beeld afp

Ook nu had het Amerikaanse team weer een flinke achterstand opgelopen, maar ditmaal bleef een wederopstanding uit. Team New Zealand won met overmacht: 7-1. Team USA gold vooraf als de sterkste deelnemer - de door het Amerikaanse softwarebedrijf Oracle gesponsorde ploeg beschikt over veel geld en de beste ontwerpers. Het bleken evenwel de Nieuw-Zeelanders te zijn die de meest innovatieve en daardoor snellere boot hadden.

Hun vernieuwing om fietsers op hometrainers te gebruiken in plaats van bemanningsleden die met hun armen de energie opwekken om de catamarans te laten vliegen op hun 'foils' (draagvleugelzwaarden), pakte goed uit. Beenspieren zijn sterker dan armspieren, waardoor het Nieuw-Zeelandse team (met de Nederlandse fietser Carlo Huisman, die de finale niet meezeilde) energieslurpende manoeuvres beter wist uit te voeren.

Bijkomend voordeel was dat de wielrenners hun handen vrij hadden voor andere taken, zoals het helpen bij het op de foils houden van de boot. (De boot komt dan met beide rompen uit het water waardoor hij nog veel sneller gaat.) Experts vermoeden - geheimzinnigheid is troef bij dit high tech zeiltoernooi - dat roerganger Peter Burling dat niet, zoals zijn sturende concurrenten, alleen hoefde te doen. Hij zou daardoor meer tijd hebben gehad om zich te concentreren op de tegenstander.

De draagvleugelzwaarden laten de catamarans door het water glijden een snelheid van 35 knopen. Beeld afp

De Amerikanen verloren de eerste vier races op rij, waarna ze besloten hun catamaran te verbouwen. De regels laten dat toe, al mogen bijvoorbeeld de vorm van de rompen en de dwarsverbinding daartussen niet worden veranderd. De hometrainer die was gekopieerd van Team New Zealand verdween.

Team USA beschikte nadien over meer snelheid, maar wist slechts één wedstrijd te winnen. De bemanning maakte geregeld fouten, waarschijnlijk doordat hun catamaran moeilijker was te zeilen als gevolg van de aangebrachte veranderingen. 'Het is altijd een compromis op deze boten', stelde schipper en roerganger Jimmy Spithill. 'Je krijgt nooit snelheid gratis.'

Verwacht werd dat de 37-jarige Spithill de Nieuw-Zeelanders al voor de start op achterstand zou weten te zetten door agressieve manoeuvres - zijn bijnaam luidt niet voor niets 'The Pitbull'. Maar het was de ervaren schipper zelf die de meeste starts verloor; de 11 jaar jongere Burling doet voor het eerst aan de America's Cup mee, maar maakte indruk door zijn koelbloedigheid.

Niet alleen de Formule 1 is een racend laboratorium, ook de zeilsport blijft innoveren. Illustratief zijn de hometrainers. Beeld afp

De Amerikanen leken ook, ondanks de steun van softwareconcern Oracle, te worden geplaagd door problemen met hun computerprogramma's aan boord. Die rekenen onder meer uit wanneer bij de start met de definitieve aanloop moet worden begonnen. Bij deze catamarans, die soms met wel 35 knopen (65 kilometer per uur) op de startlijn afstormen, is het gevaar groot dat daar te vroeg overheen wordt gevaren. Dat overkwam Team USA twee keer, met straffen als gevolg.

Nu Nieuw-Zeeland de beker heeft heroverd (het won die eerder in 1995 en 2003), mag het bepalen in wat voor boten de volgende America's Cup wordt verzeild. De vijf andere deelnemers hadden hierover regels opgesteld om de juridische gevechten te voorkomen die tijdens vorige edities eerder regel dan uitzondering waren. Nieuw-Zeeland heeft echter als enige deelnemer die overeenkomst niet getekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.