Zeilen op topniveau kost handenvol geld

De WK zeilen in de Golf van Biskaje zijn een megaoperatie: 22 zeilers en evenveel begeleiders. Ook in Santander creëren zij hun eigen thuis. 'Ze moeten lekker in een bank kunnen chillen.'

Marit Bouwmeester in actie op de WK in Santander. Beeld Richard Langdon

Op de kade van Santander staat een Nederlandse tent. Het is het verzamelpunt voor de forse nationale zeilploeg bij de wereldtitelstrijd in de olympische klassen. Teammanager Maike Willems telt op haar vingers en komt aan een delegatie van veertig.

Het komt zo waar in de buurt van het Nederlands voetbalelftal, deze zomer in Brazilië. Van Gaal had naast 23 spelers 28 begeleiders mee. Het geeft veel drukte en aanloop. Willems, lachend: 'Ik voel me inderdaad een beetje moeder-overste. Iedereen moet even zijn of haar aandacht krijgen.'

Megaoperatie

Mediamanager Simon Keijzer telt naast de 22 zeilers een gelijk aantal begeleiders in Noord-Spanje. Ergo 44. Dan slaat hij zijn eigen directeur, Maurice Leeser van het Watersportverbond, nog over. Het moge duidelijk zijn: de WK zeilen in de Golf van Biskaje vormen een megaoperatie voor het Watersportverbond.

Groter wordt het ook niet in deze olympiade die in Rio 2016 eindigt. De WK-regatta van deze maand vormt een ankerpunt in de campagne. Er worden in Santander, naar het zich laat aanzien, tal van olympische kwalificaties afgedwongen.

In oktober wordt er geëvalueerd. Wordt er op dezelfde negentien topzeilers nog twee jaar ingezet om Rio te halen? Blijft de keuze van acht dure campagnes in de tien olympische klassen onomstreden?

Serge Kats, de topsportmanager van het verbond, zegt dat er met een grote groep 'statistisch meer kans' is om de doelstelling van zijn zeilploeg te halen.

De doelstelling, aldus Kats: 'Hetzelfde of een verbetering van het resultaat van de olympische regatta van 2012, in Weymouth.'

Marit Bouwmeester heeft tweede wereldtitel voor het grijpen

Zeilster Marit Bouwmeester staat op het punt haar tweede wereldtitel te veroveren. In 2011 was zij in Perth al de beste van de wereld in de Laser Radial. In Santander, de woensdag uiterst winderige havenstad in Noord-Spanje, leidt de 26-jarige Friezin met royale marge het klassement in de kleine zwaardboot.
In de finale van vandaag heeft ze tien punten voorsprong te verdedigen op de Tsjechische Fenclova en de Zweedse Olsson. Zij delen de tweede plaats. Bouwmeester is wereldkampioene, wanneer zij naar de vijfde plaats vaart.
In de eindstrijd van een zeilkampioenschap, de zogenoemde medalrace, worden dubbele punten geteld. Slechts tien boten worden toegelaten.
Bouwmeester, kind van een zeilfamilie uit Wartena, is bij de WK in de olympische klassen de best scorende Nederlandse vertegenwoordiger.
Bij de mannen is Nicholas Heiner de leidende positie bij de Lasers kwijtgeraakt. Hij zakte woensdag naar de derde plaats.
Heiner vaart ook donderdag zijn finale, waarin nog een tweede Nederlander optreedt. Rutger van Schaardenburg bezet de achtste plaats.

Erfenis

Daar, in de zeilhaven aan de Zuid-Engelse kust, werd van alle kleuren één medaille gehaald: goud voor plankzeiler Dorian van Rijsselberghe, zilver voor Laserdame Marit Bouwmeester en brons voor het 470-duo Lisa Westerhof en Lobke Berkhout. Kats, droog: 'Hoe verhoudt twee goud zich ten opzichte van vier brons? Dat is ook een kwestie.'

Kats, die in 1996 als jonge zeiler net naast olympisch eremetaal greep, werkt met de erfenis van de naar de roeibond vertrokken manager Hessel Evertse. Die schreef de investeringsplannen voor de periode 2013-2016, door het subsidiërende NOC*NSF als 'voorbeeldig' betiteld.

Evertse was de man die na de mislukte campagne van Athene 2004 besloot dat het anders moest. 'Drie medaillekandidaten dachten we te hebben. We kwamen met lege handen thuis. Achteraf zeg ik: ik was niet wijs met mijn vertrouwen in de goede afloop. Geen schijn van kans hadden we. We waren zo kwetsbaar.'

De zeilbond koos daarna voor concentratie van middelen. Het concept werd een driehoek: een kansrijke zeiler werd ondersteund met een vaste trainingsmaat ('voor de bootsnelheid') en liefst nog een tweede sparringpartner ('voor de tactische trainingen') plus een toegewijde fulltime topcoach. Zo werd in 2006 Casper Bouman wereldkampioen in de RS:X, de olympische surfplank.

Het aantal campagnes ging omlaag, naar vier. Nu is dat aantal weer naar acht gegroeid. Zeven ton per jaar wordt in zo'n team gestoken. NOC*NSF draagt 2,1 miljoen per jaar bij. Sponsor Delta Lloyd doet een miljoen euro in de kas van de kernploeg. Serge Kats en Maike Willems mogen de budgetten beheersen.

Voorbereiding

Zeilen is een dure sport. Een Laser zoals die van Marit Bouwmeester kost 15 mille. Ze heeft er twee nodig. Een ligt in Rio waar NOC*NSF al een zeilerhuis heeft ingericht, de ander gaat mee over de wereld. Dan zijn er de zeilen, duizend euro per stuk. Tientallen zijn er nodig voor één campagne.

Nog een cijfer in dat uitdijende deel van de topsport: een container naar Brazilië kost tienduizend euro. Om de spullen terug te varen is eenzelfde bedrag nodig. Grosso modo is er 15 mille per jaar nodig om één lid van de zeilploeg een jaar lang te voeden en te herbergen.

Een enorme kostenpost vormen de rubberboten die de coaches tot hun beschikking moeten hebben. Zonder boot kunnen ze niets. Een kleine armada is verplaatst naar Santander.

Manager Willems: 'De rubberboten nemen de meeste plaats in. Die gaan op trailers. De boten van onze zeilers kunnen we in twee grote aanhangers plaatsen. De friteskramen noemen we die.'

Een legertje aan vrijwilligers rijdt de aanhangers naar de Europese havensteden. Cees Booi, een ex-marineman, is coördinator. Serge Kats: 'Dat is een groot verschil met vroeger. Toen reden we als zeilers zelf door Europa. Nachten doorhalen achter het stuur. Red Bull drinken. Dat hoeft allemaal niet meer.'

De Nederlanders proberen altijd hun eigen thuis te creëren. Maike Willems: 'We zijn 250 dagen per jaar van huis. Dan zijn hotelkamers niet geschikt, net als buffetvoedsel. De zeilers moeten lekker in een bank kunnen chillen en het eten moet goed zijn. Ieder krijgt ook de ruimte voor zijn eigen voorbereiding. Dorian is een andere figuur voor de wedstrijd dan Marit.'

Op de Olympische Spelen in 2012 behaalde Marit Bouwmeester een zilveren plak. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden