Reportage Running Blind

Ze vullen elkaar perfect aan bij de Running Blind: zij ziet voor hem, hij hoort voor haar

24 koppels deden mee aan het eerste Nederlands kampioenschap voor blinden en slechtzienden. Onze verslaggeefster Eline van Suchtelen liep mee. 

John Stoop (met zonnebril) met zijn buddy Dorothé Jansen. De 60-jarige Stoop liep marathons voordat hij door trombose bijna volledig blind werd. Beeld Jiri Büller

Of ze weet waar het toilet is? De vrouw die de vraag krijgt wil graag helpen, maar ze wijst de verkeerde kant op. ‘Je vraagt het wel aan een blinde, hé’, reageert ze gevat. Aan humor geen gebrek bij de eerste editie van het NK Running Blind, het eerste Nederlands kampioenschap voor blinden en slechtzienden die dit jaar wordt gehouden tijdens de Zevenheuvelenloop.

Als de deelnemers elkaar ontmoeten voor de start, herkennen ze elkaar snel. Ook al zien de meesten bijna niks. ‘Hé Jeffrey’, roept loper Joost van Gent als hij een maatje herkent. Jeffrey, grijnzend: ‘Zo. Jij ziet goed.’ Handen vinden elkaar en worden geschud. Voor Van Gent is alles één grote waas, maar hij herkent mensen snel.

Het wereldje van visueel beperkte hardlopers is klein. Op de WK para-atletiek won de Nederlandse ploeg vorige week acht medailles. Er deden geen Nederlanders mee in de categorie T11, T12 en T13, de klasse voor sporters die blind zijn of slecht zien. Zij doen vooral andere sporten zoals zwemmen of wielrennen. Rennen kan ook, willen de eerste NK-deelnemers laten zien.

Tempo

John Stoop hoopt dat er ooit een Nederlandse versie van de legende Henry Wanyoike zal opstaan. De Afrikaan bezit het ‘blinde’ wereldrecord van 2.31.31 op de marathon. Hij was zo snel dat buddy’s elkaar moesten afwisselen omdat ze zijn tempo geen hele wedstrijd bij konden houden.

De 60-jarige Stoop liep al marathon voordat hij door trombose bijna volledig blind werd. In 2007 wilde hij met zijn blindengeleidehond meedoen aan de marathon van Rotterdam. Hij kon uiteindelijk niet lopen omdat de wedstrijd werd afgelast door de hitte, maar zijn plannen hadden veel aandacht gekregen in de pers. Er ontstonden her en der lokale initiatieven met slechtzienden die ook het idee kregen buiten te rennen.

De Zevenheuvelenloop doet Stoop zij aan zij met buddy Dorothé Jansen. Ze vullen elkaar perfect aan, want Jansen hoort slecht. Zij ziet voor hem, hij hoort voor haar.

Blootsvoets

Om elkaar niet te verliezen houden ze een oranje lint vast. Hun gesprekken tijdens de wedstrijd zijn kort. Stoop heeft het meteen door als de weg iets afloopt. Om de ondergrond goed te voelen loopt hij op speciale schoenen van dun materiaal die het blootsvoets lopen nabootsen. ‘Als je niks ziet, is evenwicht extra belangrijk.’

Drempels omschrijft Jansen met korte opmerkingen. ‘Twee drempels’, zegt ze. Vlak voordat Stoop zijn voet erop zet, zegt ze nog een keer ‘drempel’. Er komt een vrouw voorbij in een legging met skelet erop. Jansen ziet het en vertelt het aan Stoop. Hij lacht als hij het zich inbeeldt.

‘De bomen zijn hier prachtig, John’, zegt Jansen later. ‘Een tunnel van goud waar we doorheen lopen.’

Stoop had het al geroken. Toen hij op 37-jarige leeftijd zijn zicht verloor werden andere zintuigen beter ontwikkeld. ‘De herfst ruik je goed. Zeker als die bladeren vallen en wat gaan rotten. Heerlijk.’

Na het lange rechte stuk op de Nijmeegsebaan komt de eerste uitdaging: een bocht. Jansen houdt zijn pols vast en dirigeert hem voorzichtig naar links. ‘Niet zo’n best weggetje dit’, merkt Stoop op. De weg zit vol met gaten en wordt ook wat smaller. Hij krijgt een beuk tegen zijn linkerschouder van ‘zo’n opschepper’, zoals hij ze noemt, lopers die met veel haast zigzaggend inhalen.

John Stoop: ‘Als je niks ziet, is evenwicht extra belangrijk.’ Beeld Jiri Büller

Schouderklopjes

Het is het enige moment dat hij tijdens de wedstrijd last heeft van een deelnemer. Door zijn grote donkere zonnebril snappen mensen dat er iets aan de hand is. Op de rug van het duo staat in grote letters ‘running blind’. Het duo krijgt veel schouderklopjes en opmerkingen. ‘Klasse joh. Respect’, wordt er geroepen.

Bij de eerste drinkpost halen ze Gaby Wynia (39) en Rick Setzpfand (65) uit Den Bosch in. Setzpfand geeft zijn loper net een bekertje water in de hand. Ze gaan daarna snel door, Wynia heeft ambities.

Als de weg steil naar beneden loopt, trekt Wynia aan haar koord. Ze wil naar beneden knallen. Setzpfand probeert haar tegen te houden. ‘Rustig aan joh’, schreeuwt hij. Zij lijkt het niet horen. Wynia heeft het syndroom van Usher, waardoor ze weinig ziet én hoort. ‘Gaan’, roept ze. Ze maakt een beweging met haar armen alsof ze de wind nadoet en schreeuwt ‘whoeei’.

Het geluid van de trommels, die even verderop langs de kant staan, krijgt Wynia wel goed mee. Ze drumt met haar vuisten mee op de beat. Ze loopt nog net voor voormalig paralympiër Joleen Hakker (39), die als roeister, wielrenster en triatleet naar de Paralympics ging. Na haar deelname in Peking in 2008, Londen in 2012 en Rio in 2016 is het nu even klaar. Ze beviel elf weken geleden van haar tweede kind en loopt alweer hard.

Pas bij de finish krijgen de laatste deelnemers van de groep met 24 koppels serieuze uitdagingen. Johanny Gelens, die met buddy Henk Visser in 1.12.58 de eerste Nederlands kampioen wordt, is dan al een tijdje klaar. John Stoop wordt overhoop gelopen door mensen die bezig zijn met hun sporthorloge, het opendraaien van een flesje water of het zoeken van vrienden. Buddy Jansen haakt haar arm in de zijne en houdt hem stevig vast. Bij haar is hij veilig.

Om elkaar niet te verliezen houden buddy en loper een oranje lint vast. Beeld Jiri Büller
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden