InterviewXandra Velzeboer

Xandra Velzeboer kent de gevaren. ‘Maar zelf wil ik me focussen op het shorttrack’

Ze is een Velzeboer en ja, dan doe je aan shorttrack. Vanaf vrijdag neemt Xandra Velzeboer (19) deel aan de WK in Dordrecht. Snel door de bochten op de 500. Gevaarlijk? ‘Er zijn wel meer gevaarlijke sporten.’

Xandra Velzeboer in actie tijdens de NK afstanden in januari. Beeld Klaas Jan van der Weij
Xandra Velzeboer in actie tijdens de NK afstanden in januari.Beeld Klaas Jan van der Weij

Toen ze een jaar of 15 was, reed Xandra Velzeboer een shorttrackwedstrijd tegen haar vader Mark. In de kleine Nederlandse shorttracksport zijn races niet altijd langs lijnen van leeftijd georganiseerd, maar op basis van snelheid. Ze had zich voorgenomen hem te kloppen, maar maakte tweemaal een valse start en werd gediskwalificeerd. ‘Dat is misschien wel goed voor hem: zijn dochter heeft hem nooit verslagen’, zegt ze vier jaar later lachend.

Inmiddels is ze 19 jaar en hoewel ze officieel nog junior is maakt Velzeboer vrijdag haar debuut op het WK in Dordrecht. Ze is klaar voor het grote werk. Dat voelde ze al een tijdje aankomen. ‘Dit was mijn doel voor dit jaar.’

In haar naam echoot het shorttrack van de vroege jaren negentig, toen de Velzeboer-clan in Nederland de sport domineerde. Haar vader Mark reed de 1.000 meter tijdens de Winterspelen van 1992 in Albertville en nam meermaals aan internationale titeltoernooien deel. Dat gold ook voor haar tante Simone, die erbij was in Albertville en vier jaar eerde toen shorttrack een demonstratiesport was tijdens de Spelen van Calgary. Ook haar oom Alex was shorttracker.

Het bekendst is Xandra’s tante Monique. Zij kende van de familie het meeste succes, met goud (500 meter), zilver (1.500 meter) en brons (1.000 meter) tijdens de Spelen van 1988. Ze kende ook het grootste dieptepunt, toen ze in 1993 bij een val op de ijsbaan tijdens een trainingskamp in het Franse Font Romeu een dwarslaesie opliep.

Xandra heeft de geschiedenis van haar familie nooit als een last ervaren. Ze voelt geen extra verwachtingen omdat ze een Velzeboer is. ‘Het gaat wel vaak over mijn familie, maar ik vind het vooral mooi dat zij dit allemaal hebben gedaan en ik dit nu ook doe.’

En negatieve reacties naar aanleiding van het verhaal van Monique? Ook niet. ‘Nooit heeft iemand gezegd: zou je dat nou wel doen? Mensen zien wel hoe hard we door de bochten gaan, maar ze vinden het vooral gaaf.’

Van jongs af aan voelde Xandra zich aangetrokken tot het ijs. Ze stond op het natuurijs zodra het kon. En als de natuur niet meewerkte, dan zocht ze haar heil op de tijdelijke ijsbaantjes die je vaak in binnensteden vindt. Dan was ze in haar element. ‘Soms was het niet eens echt ijs, maar ik trok van die ijshockeyschaatsen aan en ging lekker schaatsen.’

Bij gebrek aan een ijsbaan begon ze in haar woonplaats Culemborg aanvankelijk met skeeleren. Op haar achtste volgden schaatslessen in Den Bosch. Haar twee jaar jongere zusje Michelle ging mee. Zij geldt eveneens als een groot talent. ‘Het zal vast in de genen zitten’, zegt Xandra lachend.

Aangestoken door zijn dochters trok ook haar vader zijn vaste schaatsen weer aan. ‘Hij werd onze trainer en is zo ook weer gaan shorttracken.’ Hij waagde zich zelfs nog aan wedstrijden, waar hij zo nu en dan zijn dochters trof.

Hij is allang haar trainer niet meer, maar Velzeboer praat nog altijd veel met haar vader over de sport. ‘Het is fijn dat hij het allemaal begrijpt’, zegt ze. Hij is bekend met wedstrijddruk en de lastige situaties die zich op het ijs voordoen. Al is de sport sinds zijn hoogtijdagen flink veranderd. Vooral de snelheden liggen vele malen hoger dan toen. ‘Ik heb wel eens beelden gezien. Dat is grappig om te zien. Het is een groot verschil met nu.’

In haar familie kennen ze de risico’s van de sport. ‘Niet dat het er constant over gaat, maar we hebben het er wel eens over.’ Het is niet meer hetzelfde als in het begin van de jaren ’90. Wie nu onderuit schuift, weet zich beschermd door een snijvast pak, een moderne helm en een zachte boarding die de schaatsers absorbeert.

‘Het is heel erg verbeterd, maar het is nog steeds geen ongevaarlijke sport’, zegt Velzeboer. ‘Maar ja, er zijn wel meer gevaarlijke sporten. Het is goed dat er over veiligheid wordt nagedacht, maar zelf wil ik me focussen op het shorttrack zelf.’

De komende dagen draait het om de races en in het geval van Velzeboer vooral om de 500 meter. Dat is de afstand waar zij in uitblinkt. Ze is explosief, handig en heeft gevoel voor de juiste beslissingen. Zo reed ze als debutante bij het EK van afgelopen januari in Gdansk naar brons op de sprintafstand, achter Suzanne Schulting en Natalia Maliszewska uit Polen.

Dat resultaat is bij het WK niet onmogelijk, denkt ze. Shorttrackgrootmacht Zuid-Korea ontbreekt, net als de Chinese en Japanse selecties. Canada, ook een echt shorttrackland, is er wel bij. Maar met haar ronde- en eindtijden van het EK in het achterhoofd heeft Velzeboer er vertrouwen in. ‘Met die tijden doe ik gewoon mee aan de top.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden