Wüst voldaan na eindelijk weer wereldtitel allround

'Heel voldaan.' Zo voelde Ireen Wüst zich nadat ze na drie moeizame jaren  eindelijk weer de wereldtitel allround had veroverd. Ze gleed zondag in Hamar naar haar zesde hoofdprijs, tien jaar na haar eerste.

Ireen Wüst in actie op de 3000 meter tijdens het WK allround schaatsen in het Vikingskipet stadion. Beeld anp

Wüst (30) was voor de slotafstand behoorlijk zenuwachtig geweest. Vanaf de openingsafstand was ze onder druk gezet door de 22-jarige verrassing Miho Takagi. De jonge Japanse had de 500 meter gewonnen en hield haar voorsprong tot zondagmiddag vast. Tegelijkertijd had haar aartsrivaal Martina Sablikova veel tijd goed gemaakt op de drie kilometer en weinig verloren op de 1.500 meter.

Net als in de jaren waarin de Canadese Christine Nesbitt nog schaatste werd Wüst van twee kanten belaagd, door een sprintster en door een stayer. Haar zenuwen bleken ongegrond. Sablikova won de 5 kilometer met ruime voorsprong, maar kon Wüst niet bedreigen in het klassement. Voor Takagi was de slotafstand te lang. Zij zakte van de eerste naar de derde plaats. Antoinette de Jong, ook in de race voor een podiumplaats, bleef steken op de vierde plek.

Wüsts overwinning in het Vikingskipet markeert het einde van een moeilijke periode in haar schaatsloopbaan. Na twee seizoenen zonder individuele mondiale titels is ze weer dicht bij haar vorm van de Winterspelen van 2014. De gouden medaille die ze drie weken geleden op de 3 kilometer bij de WK afstanden won, was daar al een bewijs van, maar ze zette dat in Hamar nog eens extra kracht bij. 'Deze titel telt zwaarder dan die op de 3 kilometer. Ik ben een allrounder in hart en nieren. Alleen een olympische medaille gaat daar nog boven.'

Naast de sportieve waarde van de zege is de beloning voor Wüsts durf en doorzettingsvermogen in de afgelopen twee jaar. Twintig jaar nadat Rintje Ritsma een revolutie onkentekende door uit de kernploeg te stappen en een commerciële ploeg op te richten, volgende zij het voorbeeld van de Fries. Ze richtte in 2015 haar eigen schaatsploeg op.

Waar Ritsma met zijn Sanex-formatie direct succes had en het schaatslandschap voorgoed veranderde, liep Wüst tegen de grenzen van het commerciële schaatsen aan. Hoewel zij de meest succesvolle Nederlandse olympiër is, stonden de geldschieters niet in de rij. Sterker nog, het eerste half jaar dat Wüst op eigen benen stond financierde ze de ploeg zelf.

Wüst heeft het nooit zo gemakkelijk gehad als haar mannelijke evenknie, Sven Kramer. De man die in Hamar zijn negende wereldtitel allround greep, heeft zijn hele loopbaan de luxe van een gespreid bedje gekend. Snel na zijn binnenkomst bij de TVM-ploeg, als veelbelovende tiener, werd hij de spil van het team.

Tegelijkertijd met Kramer kreeg Wüst ook onderdak bij coach Gerard Kemkers, maar ondanks hun gelijktijdige overstap naar de ploeg, belandde zij in een andere positie dan Kramer. Hij groeide uit tot de charismatische blikvanger, de man die het schaatsen in Nederland belichaamde.

Ireen Wust in actie tegen Martina Sablikova op de 5000 meter tijdens het WK allround schaatsen. Beeld anp

Ondanks haar vergelijkbare palmares en talent stond ze altijd in zijn schaduw, ook financieel. Wüst heeft nooit op een houtje hoeven bijten, maar ze kreeg wezenlijk minder betaald dan Kramer. De 30-jarige Brabantse vindt daar niets oneerlijks aan. 'Je kan Sven met niemand anders vergelijken.' Ook voor haar is hij het boegbeeld van de sport.

Toen TVM in 2014 na de Winterspelen uit het schaatsen verdween vond Kramer vrij geruisloos onderdak bij de ploeg van Jac Orie. Voor Wüst bleek het lastiger om een plek te vinden. Na een verloren jaar bij de ploeg van Marianne Timmer koos ze ervoor om het heft in eigen hand te nemen.

Dat pad bleek bezaaid met obstakels. De sponsor waar ze op gehoopt had, liet op zich wachten en tot overmaat van ramp liep ze bij een val van haar racefiets een hersenschudding op. Ze miste vorig jaar de eerste helft van het schaatsseizoen en maakte zich zorgen om haar toekomst. Ze had er slapeloze nachten van.

Het was een ongelukkige samenloop van omstandigheden dat ze niet snel een geldschieter vond, zegt ze terugkijkend. Sponsoren zijn terughoudend omdat het telkens rommelt in Nederland schaatsland. 'Er was veel negativiteit rond het schaatsen met gedoe tussen ploegen en de KNSB.'

Dat ze als vrouw wellicht commercieel minder interessant is voor sponsoren, verwerpt ze. Dat heeft geen rol gespeeld. 'Je ziet het nu ook bij Michel Mulder.' De olympisch kampioen 500 meter van Sotsji begon vorig jaar zijn eigen team en heeft nog altijd geen financier gevonden.

Wüst ging het beter af. Haar ploeg vond halverwege het eerste seizoen een sponsor en in de maanden erna hervond Wüst ook haar vorm. Een wereldtitel, het enige dat bij een sporter met haar erelijst telt, bleef vorige winter nog uit. Daar was nog een zomer zonder blessures of sponsorperikelen voor nodig.

Met haar wereldtitels op de WK afstanden en het WK allround laat ze zien dat ze de juiste keuzes heeft gemaakt. Het is haar als eerste vrouw gelukt een eigen schaatsploeg op te richten en die tot een succes te maken. Dat lukte haar met behulp van de onervaren coach Rutger Tijssen, die nooit eerder een rijder naar de wereldtitel begeleidde. 'Ik vond het project vorig jaar al geslaagd, maar ik ben wel blij dat dit jaar alles gelukt is.'

Het definitieve bewijs moet ze volgend schaatsseizoen in Zuid-Korea leveren. Dan wil Wüst bij haar vierde Olympische Spelen op rij een gouden medaille veroveren. 'Pas als ik volgend jaar een gouden plak pak, kan ik echt zeggen dat het project met vlag en wimpel geslaagd is.'

Lees meer:

Nederlandse allrounders op weg naar oranje WK-podium
Voor het eerst sinds 2012 liggen de Nederlandse schaatsers op koers voor een compleet oranje podium bij het WK allround. Sven Kramer staat na de eerste dag van het kampioenschap in Hamar stevig aan de leiding. Zijn jonge ploeggenoot Patrick Roest bezet de tweede plek, voor Jan Blokhuijsen.

Ireen Wüst sluit eerste dag WK allround als tweede af
Ireen Wüst staat na de eerste dag van het WK allround in Hamar op de tweede plaats in het klassement achter Miho Takagi. Wüst kon op de drie kilometer de voorsprong die de snelle Japanse op de 500 meter had genomen niet dichten. 'Ik had liever met een groot gat aan de leiding gestaan, maar nu zit de spanning er wel in.'

Waarom Kramer wéér het WK allround gaat winnen
Sven Kramer (30) wint zondag bij de WK allround zijn negende titel. Saai? Misschien, maar Kramer op zijn best is ook een sieraad voor de sport. De rest kan voorlopig niet beter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden