Wordt Schippers snelste vrouw ter wereld?

Dafne Schippers loopt in Peking de 100 meter sprint. Zal ze, dankzij haar zeldzame eigenschap goed te presteren onder druk, de 100 meter winnen en eindelijk echt de snelste vrouw ter wereld zijn?

Dafne Schippers maakte vandaag een goede start tijdens de eerste ronde voor de 100 meter. Beeld afp

Gemeten in pure snelheid is Dafne Schippers misschien al de rapste vrouw ter wereld. Ze nadert tijdens de 100 meter de 40 kilometer per uur, vermoedt haar coach Bart Bennema. Dat is uitzonderlijk.

De Jamaicaanse Shelly-Ann Fraser-Pryce, de tweevoudig olympisch en wereldkampioene op de sprint, haalt het zeker niet. Fraser-Pryce gaat al jaren door voor snelste vrouw ter wereld. Die eretitel is traditiegetrouw gereserveerd voor de rapste atlete over 100 meter, niet voor degene die de hoogste piek weet te bereiken.

Inhaalrace

Mogelijk komt daar mandaag verandering in. Schippers (23) behoort tot de uitdagers van de 28-jarige Jamaicaanse. Om 13.40 uur loopt ze halve finale, om 15.35 uur start ze naar verwachting in de finale.

De 100 meter is voor Schippers een inhaalrace, net als voor sprintlegende Carl Lewis in diens hoogtijdagen. Zelfs als ze haar start tot in de perfectie uitvoert, kan ze niet op tegen de explosie van de kleine Fraser-Pryce. De 'Pocket Rocket' (1.52 meter) is volgens een analyse van Duitse wetenschappers over de eerste 40 meter net zo snel als mannelijke sprinters die de 100 meter kunnen afleggen in 10,40.

Schippers (1.79 meter) kan met haar lange benen in de beginmeters niet op tegen het hoge bewegingsritme van Fraser-Pryce. Bijblijven is haar doel ook niet. Ze start met de intentie om in het slotstuk van de race een zo hoog mogelijke snelheid te bereiken. Ze weet wat daarvoor nodig is: ze moet de eerste tien meter afleggen in zeven passen, gemeten vanaf haar voorste startblok.

Om de optimale snelheid te bereiken, moet ze haar spikes met de nauwgezetheid van een koorddanseres op de baan plaatsen. Als een pas twee centimeter te groot is, verliest ze al snelheid. Als ze een voet te dicht onder het zwaartepunt van haar lichaam brengt, remt dat af. Zo'n fout is nagenoeg onzichtbaar, maar kan volgende coach Bennema aan het slot van de 100 meter meer dan eentiende van een seconde schelen.

Topsnelheid

Het precieze snelheidverloop van een 100 meter wordt zelden gemeten. In 2009, tijdens de WK atletiek in Berlijn, deden Duitse wetenschappers dat wel. Fraser Pryce won de race in een tijd van 10,75 seconden, maar ze bereikte niet de hoogste pieksnelheid. Haar gemiddelde snelheid tussen 60 en 80 meter bedroeg 38,1 kilometer per uur. Haar landgenote Kerron Stewart, die als tweede eindigde in 10,75, was sneller: 38,7 kilometer.

Van Schippers is de topsnelheid nooit exact gemeten tijdens een groot toernooi. Afgelopen winter bereikte ze bij de NK indoor op de 60 meter in de tweede helft van de race (30-60m) een gemiddelde snelheid van 36,7 per uur. Daaruit leidt haar coach af dat ze op de 100 meter behoorlijk veel harder loopt, vermoedelijk zelfs sneller dan de 38,7 van Stewart.

Schippers bereikt haar topsnelheid rond de 60 meter. Bij de Diamond League van Londen, vorige maand, stoomde zij vanaf dat moment al haar concurrenten voorbij. Ze won de race, waaraan Fraser-Pryce niet meedeed, in 10,92. Bennema: 'Toen ze die tijd liep, ging ze harder dan bij de NK indoor. Haar topsnelheid is een van de beste in de wereld. Er zijn er maar een paar die kunnen wat zij kan.'

Die hoge pieksnelheid bereikt Schippers alleen als ze tegen haar intuïtie ingaat. Ze moet haar benen, zonder te forceren, tegen de harde atletiekbaan laten roffelen, als een slagwerker tijdens een spannende circusact. Als ze te hard haar best doet, verkrampt ze. Dan hapert de roffel en dat kost snelheid. Gretigheid is de valkuil.

Schippers: 'Het tweede deel van de 100 meter is een kwestie van loslaten en maar laten lopen. Ontspannen blijven, ook op het moment dat het er echt om gaat. Dat is natuurlijk heel eng als je tegen de wereldtop loopt. Je denkt: ik ga toch niet loslaten. Maar dat is wel de kunst van het winnen. Als ik te graag wil met mijn hoofd, gaat de rest van mijn lichaam verkrampen.'

Als ze die ontspannen staat bereikt, zoals bij de Diamond League in Londen, is het visuele effect spectaculair. Ze lijkt tot aan de streep te versnellen. Dat is optisch bedrog. Alle sprinters verliezen na 70 meter snelheid. Ook Schippers (en Usain Bolt en Carl Lewis). Fraser-Pryce vertraagt doorgaans meer dan de drievoudig Europees kampioene, waardoor het zal lijken alsof zij in de slotmeters een demarrage plaatst.

Of dat voldoende is voor de titel? Het zou een spectaculaire verrassing zijn. Zondag liep Fraser-Pryce in de voorronde op haar gemak 10,88, Schippers zette met 11,01 de vijfde tijd neer. Het persoonlijk record van de titelverdedigster is 10,70; ruim tweetiende sneller dan de 10,92 van Schippers. Ook andere finalisten hebben harder gelopen dan de Utrechtse.

Wat Schippers niet bij voorbaat kansloos maakt, is een zeldzame eigenschap: ze bloeit op onder spanning. Elk titeltoernooi weer, sinds haar tienertijd, piekt ze onder druk. In theorie is vandaag haar moment. Een uitpuilend stadion, meer televisiekijkers dan ooit tevoren, met als inzet een gouden medaille en de meest aansprekende eretitel in de topsport.

Misschien is de snelste vrouw ter wereld maandagmiddag daadwerkelijk degene die de hoogste snelheid bereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden