Analyse Financiën Ajax

Wordt Ajax straks het Paris St.-Germain van de eredivisie?

De aanstaande, tot woensdag officieuze landstitel van Ajax werpt een prangende vraag op: kan Ajax na een ongekend succesjaar in financieel en sportief opzicht jarenlang blijven heersen in de nationale competitie? Net als Paris Saint-Germain, Juventus of Bayern München doen in Frankrijk, Italië en Duitsland?

Ajax viert de 2-0 van Hakim Ziyech tijdens de Champions League halve finale tegen Tottenham Hotspur. De wedstrijd leek beslist, maar na een 2-0-voorsprong ging het in de 96ste minuut toch mis: 2-3. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Zeker is dat Ajax, met dank aan de Champions League en de door Europese wedstrijden verhoogde marktwaarde van de spelers, in financieel opzicht fors afstand neemt van de al weinig imponerende binnenlandse concurrentie. De forse investeringen in topvoetballers als Daley Blind en Dusan Tadic hebben maximaal rendement opgeleverd. Dat zal de komende jaren staande beleid zijn.

Om de zaak scherp te stellen, zegt Mino Raiola, zaakwaarnemer van onder anderen aanvoerder Matthijs de Ligt: ‘Ajax is het Paris Saint-Germain van Nederland’. Hij bedoelt dat niet als veroordeling of kritiek. Het gaat om de verschillen, om de verhouding met de rest. Ajax kan verreweg de hoogste salarissen bieden, zeker sinds de loongrens is verhoogd dit seizoen. Ajax zou bijvoorbeeld Steven Bergwijn van PSV kunnen kopen, mocht het dat willen. Bergwijn is Amsterdammer, een aantal jaren opgeleid bij Ajax bovendien.

In de praktijk zal dat niet gauw gebeuren, ook omdat Bergwijn Ajax vermoedelijk niet als grote stap voorwaarts zal zien. De stap na PSV of Ajax is doorgaans het buitenland, een topcompetitie. En buitenlanders die dergelijke transfersommen kosten, zullen niet vlot geïnteresseerd zijn in de eredivisie. Dat kan veranderen als Ajax vaste deelnemer is aan de Champions League of te zijner tijd een invitatie krijgt voor de eventuele, nieuw te vormen Europese Super League. Op de achtergrond doet Ajax, vooral door inspanningen van algemeen directeur Edwin van der Sar, alles om tot de Europese elite te blijven behoren, zelfs na een ingrijpende hervorming.

Het geluk voor de belangrijkste binnenlandse concurrent PSV is dat geld veel zegt, maar niet alles. Met de landstitel verdoezelt Ajax zijn blamerende palmares van de laatste jaren, met vier prijsloze seizoenen. Nu een bijna on-Amsterdamse rust op de club is neergedaald, lijkt het moment aangebroken om de positie uit te bouwen, een momentum dat Ajax geregeld verwaarloosde door de selectie niet adequaat op peil te houden.

Op volle toeren

De talentenfabriek in Amsterdam draait op volle toeren, al bestaan hier en daar twijfels over de aanpak van de opleiding. Ajax haalt overal spelers vandaan, ook als ze erg jong zijn of bij concurrenten voetballen. Een voorgenomen ‘herenakkoord’ van de clubs over het niet bij elkaar weghalen van tienertalenten is nog niet getekend. Of, zoals algemeen directeur Toon Gerbrands van PSV zegt: ‘Het heeft ook geen juridische kracht. Daarbij kan Ajax kopen wie ze willen, zelfs als de opleidingsvergoeding stijgt.’

De internationale scouting in Amsterdam functioneert beter dan voorheen, zeker in Zuid-Amerika. Een belangrijke transfer was de komst van manager technische zaken Henk Veldmate van FC Groningen, nu hoofdscout bij Ajax. Niet iedere nieuweling is een succes, maar voltreffers als Davinson Sanchez en David Neres dringen missers als Mateo Cassierra, Luis Manuel Orejuela en mogelijk ook Lisandro Magallan naar de achtergrond. Ajax toont tevens interesse in talenten van de eredivisie: Kjell Scherpen (Emmen) en Kik Pierie (Heerenveen) zijn al aangetrokken. Het moet niemand verbazen als talent Martin Ödegaard (Vitesse, eigendom van Real Madrid) tekent.

De vraag is of Ajax kan wat ze in het buitenland kunnen. Bayern behaalt dit weekeinde vermoedelijk de zevende titel op rij, al kostte het deze keer meer moeite dan in voorgaande jaren. Juventus is zelfs al acht keer op rij kampioen van Italië. Paris SG zes van de laatste zeven keer in Frankrijk. Mede dankzij de vaste deelname aan de Champions league, een voorrecht dat de Nederlandse topclubs niet meer hebben, zijn de buitenlandse grootmachten weggelopen van de rest in hun thuisland. Juventus heeft daarbij het mooiste stadion van Italië. PSG profiteert van een rijke geldschieter uit Qatar. Bayern voert een bedrijfsmodel waarnaar Ajax vaak kijkt.

Dat Ajax na vier titels op rij sinds 2014 geen kampioenschap meer haalde, is ook de verdienste van PSV en in mindere mate Feyenoord. ‘Misschien heeft PSV erg goed beleid gevoerd. Bij Ajax was het meestal heel onrustig’, aldus Raiola, die door de Italiaanse bond voor drie maanden is geschorst, een straf die door de Fifa is overgenomen. Over de reden van die schorsing heeft hij zo zijn vermoedens. Hij zoekt de zaak eerst uit alvorens in de openbaarheid te treden. Wat eventuele transfers van door hem begeleide spelers betreft, ziet hij geen problemen.

Ajax zou meer van zijn weelde kunnen delen met de andere clubs in Nederland, voor meer stabiliteit en evenwicht in de competitie. Ajax is bereid een deel van het geld af te staan, maar als wisselgeld zal de eredivisie dan moeten inkrimpen. Daartoe zijn de clubs tot nog toe niet bereid, met een impasse tot gevolg. Ajax zelf heeft daar het minst last van. De club is een weg ingeslagen naar een andere horizon, een weg waarop het fijn rijden is.

Abonnement op titel:

Juventus won de laatste 8 landstitels in Italië

Bayern München won de laatste 6 landstitels in Duitsland

Paris St.-Germain won 6 van de laatste 7 landstitels in Frankrijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.