‘Worden we nu door de kat of de hond gebeten?’

Aan de andere kant van de lijn volgt een diepe zucht. Gerrie van Gerwen, manager van de formatie Milram, rommelt in zijn papieren en bromt dat hij niet de enige kan zijn die de materie niet meer begrijpt....

Van onze verslaggevers Mark Misérus en Marije Randewijk

Vraag de vier Nederlandse managers die in dienst zijn van een Protourploeg, hoe de toekomst van hun sport eruit ziet en ze zitten met de handen in het haar. ‘Hoe houden we ons staande in de chaos, daar gaat het om. Steeds meer rijst de vraag: worden we nu door de kat of de hond gebeten?’, zegt Theo de Rooij, de verantwoordelijke man bij Rabobank.

‘Het is nu of nooit’, aldus Jacques Hanegraaf, manager van Unibet.com. ‘Maar we kunnen alleen maar afwachten.’

‘Geen idee waar het op uitdraait’, zegt Luuc Eisenga, technisch directeur van T-Mobile.

‘Ik krijg mijn gedachten niet meer geordend’, bekent Van Gerwen. ‘Ik zie alleen maar dubbele agenda’s.’

De wielersport is er zowaar in geslaagd de dopingperikelen naar de achtergrond te schuiven. Eisenga: ‘Het huis staat in brand, maar de brandweer heeft geen tijd om uit te rukken.’

Het conflict over de Protour eist voorlopig de aandacht van alle partijen op. De ploegen zijn speelbal in een ordinaire ruzie tussen de internationale wielerunie (UCI) en de grote ronden. Protourdebutant Unibet.com is het belangrijkste kind van de rekening en mag niet meedoen aan Parijs-Nice, de Tirreno-Adriatico en de Giro.

Vrijdag praten de vertegenwoordigers van de teams in Brussel, voor de zoveelste keer. Hoog op de agenda staat het verbod dat de UCI de ploegen heeft opgelegd om deel te nemen aan Parijs-Nice, de koers die eigenlijk de opening van het Protourseizoen had moeten zijn. ‘Of we nu wel of niet starten: het zal in beide gevallen gevolgen hebben’, zegt De Rooij.

Niemand durft openlijk een kant te kiezen. De Franse ploegen die lieten doorschemeren het verbod van de UCI aan hun laars te lappen, werden gewaarschuwd door UCI-voorzitter Pat McQuaid. Zware sancties zullen volgen. Niemand die weet hoe sterk het dreigement is.

Heeft de UCI zoveel macht? Is de zeggenschap van de drie grote organisatoren (ASO, Unipublic en RCS) die samen het merendeel van de Protourkoersen in beheer hebben, niet groter? En zouden de ploegen hun lot niet in eigen hand moeten nemen?

‘De macht hoort te liggen bij een onafhankelijk orgaan en bij een organisatie waarin de teams en de renners verenigd zijn’, zegt Hanegraaf. ‘Maar 70 procent van de macht ligt nu bij ASO. We hebben met de oprichting van de Protour geprobeerd de macht naar ons toe te trekken, dat is niet gelukt.’

De Rooij: ‘Als ik de vraag beantwoord bij wie de macht ligt, maak ik een statement. En dat wil ik niet. Ligt de macht bij de ploegen? Bij de UCI? Bij ASO? Het is geen van alle realiteit.’

‘Ik denk dat wat nu gebeurt een gevolg is van een emancipatieproces’, aldus Van Gerwen. ‘Jaren is sprake geweest van een centraal geleide organisatie als de UCI. De partijen willen hun identiteit terug. We zijn op zoek naar een nieuwe balans.’

Veel zal vrijdag afhangen van de solidariteit onder de ploegen. Een gezamenlijk standpunt zet de ruziënde partijen onder druk. Maar de verwachtingen zijn niet hooggespannen. Toen onlangs werd gestemd over het lidmaatschap van Discovery Channel bij het Protourgezelschap, nadat de Amerikanen de ethische code hadden geschonden door het contracteren van Ivan Basso, bleek de verdeeldheid groter dan ooit.

Ook na de boycot van Unibet.com door ASO en RCS, reageerden de andere ploegen apathisch. Hanegraaf zegt dat er collega’s zijn geweest die hem een hart onder de riem hebben gestoken. ‘Maar het is lastig in percentages uit te drukken wie wel of niet achter je staat.’

De Rooij: ‘Elke ploeg heeft een eigen sponsor en dus eigen belangen. Je kunt het de ploegen niet verwijten als ze niet solidair blijken te zijn.’

Van Gerwen: ‘Solidariteit is in het wielrennen net een verstandshuwelijk. We blijven bij elkaar omdat dat beter is voor ons allen. Een breuk in het blok schakelt ons als sleutelpartij in dit conflict direct uit. Het kan alles of niets zijn vrijdag. Ik durf er niet op in te zetten.’

Het opblazen van de Protour als instituut is uitgesloten. Het wordt door iedereen als een vooruitgang in het wielrennen gezien. De Rooij: ‘Er is meer vastigheid en stabiliteit gekomen. Elke zichzelf respecterende sport heeft een A-circuit. De ATP Tour bij het tennis, de Champions League in het voetbal en de Formule 1 in de autosport.

‘Maar zonder wedstrijden als Milaan-Sanremo of de Tour is de moraal dat de Protour geen voet aan de grond krijgt. We gaan dan 30 jaar terug in de tijd’, zegt Hanegraaf. ‘De wielersport moet zijn toekomst gaan bepalen.’

De Protour heeft ertoe geleid dat sponsors zich langer aan de ploegen committeren. Zonder de zekerheid van deelname aan vooral de Tour zijn de contracten die de 20 teams hebben afgesloten echter niets meer waard. Van Gerwen: ‘Zonder Protour heb ik geen geldschieter.’

ASO, Unipublic en RCS hebben zich in 2004 bereid verklaard met de oprichting van het gesloten circuit. Volgens de UCI plegen ze nu contractbreuk.

‘Ik ontvang wekelijks dikke pakken papier, van alle partijen. Het is moeilijk daar de feiten uit te zeven’, zegt Van Gerwen. ‘Het gaat ook niet om een of twee teams meer in de Protour of de Ronde van Frankrijk. Wie dat denkt, heeft het faliekant mis. Daar maak je geen 100 duizenden euro’s aan advocaatkosten voor.’

Van Gerwen heeft andere geruchten gehoord. De UCI en ASO zouden jacht maken op zogenoemde private equity fondsen, investeringsmaatschappijen die de financiële zorgen zouden moeten verlichten. Van Gerwen: ‘Dat verklaart beter waarom ze elkaar in de haren vliegen en bepaalde verantwoordelijkheden gewoon niet meer kúnnen afstaan. Ze willen andere verplichtingen aangaan.’

De Rooij kan niet wachten tot zijn sport weer in een rustiger vaarwater komt. ‘Als we die affaire met mijnheer Landis niet hadden gehad, was het jaar ook al een stuk rustiger begonnen’, zegt hij. ‘De wielersport heeft veel schade opgelopen omdat hij zich zonodig moest verdedigen via de media.

‘Ik hoop dat we gauw weer over het sportieve gedeelte kunnen praten. We moeten snel een doorbraak forceren, dan wordt er weer gefietst en kunnen de diplomaten de rest van het werk doen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden