Wonderhengst moet dressuurruiter Gal olympisch goud bezorgen

Nieuwste troef zorgt voor opwinding in Rotterdam

De pijn van het voortijdige einde van de supercombinatie Gal en Totilas zit nog diep. Maar er is een nieuwe ster aan het firmament, een hengst met een vergelijkbare uitstraling. En Zonik zal niet zomaar worden verkocht.

Edward Gal in Rotterdam op Zonik: 'Hij heeft net als Totilas iets aparts: de manier van lopen, hoe hij zijn benen optrekt. De uitstraling.' Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Opgewonden geroezemoes vanaf de tribunes. 'Daar komt-ie', fluistert een toeschouwer. Om 15.51 uur komt de imposante, pikzwarte hengst uit het groen tevoorschijn. Is het werkelijk waar? Is er een nieuwe Totilas op komst? Die vraag zoemt rond op het CHIO-terrein bij het Kralingse Bos in Rotterdam. De opwinding wordt veroorzaakt door de nieuwste troef van dressuurruiter Edward Gal: de pas 9-jarige potentiële wonderhengst Zonik.

Het paard heeft de haast onmogelijke opdracht Totilas te doen vergeten. Die hengst werd dankzij zijn uitstraling, kracht en souplesse het beroemdste en duurste dressuurpaard (geschatte waarde 10 à 15 miljoen euro) aller tijden. Totilas en Gal werden een onvergetelijke combinatie: ze veroverden drie wereldtitels op rij. Sinds de dramatische verkoop van Totilas in 2010 wordt elk nieuw paard van Gal vergeleken met zijn voormalige prijswinnaar.

Nu is daar dus Zonik, een Deens paard dat als 4-jarig toptalent werd gekocht door Gals sponsor, de 87-jarige Oostenrijkse wapenhandelaar Gaston Glock. Tijdens het internationale debuut met Zonik behaalde Gal hogere scores dan bij zijn debuut met Totilas. De verwachtingen worden ook gevoed door de onderlinge gelijkenis: beide paarden zijn gitzwart, groot, atletisch, imponerend.

'Het is deels de uitstraling', zegt bondscoach Rien van der Schaft. 'Zet tien paarden op een rij en iedereen kiest Zonik als mooiste paard. Dat was met Totilas net zo.'

Op het CHIO heeft iedereen zijn eigen herinneringen aan Totilas. Het begint bij het kantoor waar journalisten hun persaccreditatie ophalen. 'Bij Totilas ging alles vanzelf', zegt één van de vrouwen. Een ander: 'Het was alsof de duurste diamant midden in piste was gezet.' En: 'Ik heb niet veel verstand van paardrijden, maar Totilas toonde hoe dressuur hoort te zijn.'

Volgens de overlevering lieten volwassen mannen en vrouwen bij internationale concoursen hun tranen de vrije loop als ze Totilas zagen. Niemand trok zijn benen hoger op. Gal: 'Zo'n paard kom je maar één keer in je leven tegen.'

Het sprookje van Gal en Totilas liep dramatisch af. In 2010, anderhalf jaar voor de Olympische Spelen van 2012, werd Totilas voor een recordbedrag verkocht aan paardenhandelaar Paul Schockemöhle. Gals olympische droom spatte uiteen. Duitsland rekende zich al rijk met een gouden medaille op de Spelen in Londen.

Nachtmerrie

De Duitser Alexander Rath werd zijn nieuwe berijder, maar die combinatie eindigde in een nachtmerrie. Blessures en een gebrekkige communicatie tussen ruiter en paard gooiden roet in het eten. Totilas bleef ver verwijderd van zijn oude niveau en deed nooit mee aan de Spelen. In 2015 ging hij met vervroegd pensioen.

De hunkering naar een nieuw toppaard is groot. Dat verklaart de hype rondom Zonik, die pas net komt kijken. Hij heeft tot nu toe slechts één internationale wedstrijd gereden. Vanwege zijn gebrekkige ervaring mag hij niet eens rijden in het hoofdstadion bij het CHIO. In het veel kleinere stadion zitten een paar honderd fans, die speciaal voor de hengst zijn gekomen.

Zonik heeft slechts één internationale wedstrijd gereden, maar is het veelbelovendste paard van Nederland. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

De hippische bond doet er alles aan de verwachtingen te temperen, al kan bondscoach Van der Schaft er niet omheen te zeggen dat Zonik het veelbelovendste paard is dat Nederland momenteel te bieden heeft. 'Maar', zo vindt hij, 'geen ruiter verdient zo'n druk. Het paard moet de kans krijgen zich rustig te ontwikkelen.'

Van der Schaft vindt niet dat je paarden kunt vergelijken. 'Is Wesley Sneijder een betere voetballer dan Arjen Robben omdat hij tweebenig is? Totilas was gewoon een heel goed paard. En Zonik ook.'

Tijdens de kür op muziek zien de toeschouwers waar de opwinding vandaan komt. Zonik wint zaterdag de driesterrenwedstrijd met comfortabele voorsprong. Zijn vacht glanst door de regen. Hij oogt energiek en krachtig. Soms zijn er wat storingen, die Gal wijt aan de voor Zonik ongebruikelijke paraplu's langs de ring.

Het gaat veel beter dan vrijdag, toen Zonik en Gal ook al in actie kwamen. Zonik had toen een onrustige nacht gehad. Zijn grooms, de vaste verzorgers, vonden hem bezweet in zijn stal. Hij had zelfs een gat in de muur geslagen. Dergelijk gedrag hoort nu eenmaal bij hengsten. Sinds drie weken wordt Zonik niet meer ingezet voor dekkingen, zegt Gal vanaf de rug van zijn paard. 'Dan wordt het gewoon te veel. Totilas dekte bij ons ook niet.'

In de hippische wereld wordt wel gezegd dat het voortijdige afscheid van Tolitas aan zijn dekwerk moet worden geweten. Door het veelvuldig op de dekbok springen zou hij bij zijn nieuwe eigenaren uitgeput zijn geraakt. Maar de miljoenen die Tolitas had gekost, konden op die manier wel deels worden terugverdiend: een dosis van zijn zaad leverde in zijn hoogtijdagen 8.000 euro op.

Het zal bij Zonik niet gebeuren. Geld speelt immers geen rol, aangezien de steenrijke Gaston Glock de eigenaar is. Hij loopt geen risico verkocht te worden. Volgens bondscoach Van der Schaft is dat misschien wel het grootste winstpunt. 'Er is geen druk. Dit paard kan zich in alle rust ontwikkelen.' Zonik kon wel eens dé verrassing zijn in de EK-selectie in augustus.

Terwijl de bond probeert de druk weg te houden bij Gal en zijn paard, kent de ruiter zelf geen twijfels. 'Elk paard is uniek. Maar Zonik heeft net als Totilas iets aparts: de manier van lopen, hoe hij zijn benen optrekt. De uitstraling.' Of Zonik dezelfde potentie heeft als Totilas? 'Ik denk het wel.'

Over drie jaar, op de Olympische Spelen in Tokio, kan Edward Gal met de dan 12-jarige Zonik eindelijk de gouden medaille winnen die hij met de toen net zo oude Totilas misliep. Gal grijnst: 'Mooie leeftijd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.