Wonderbaarlijke ontsnappingen uit de Oranje-historie

Schotland heeft het Nederlands elftal in het nauw gedreven, maar Oranje kán een (fortuinlijke) ploeg met veerkracht zijn, zoals diverse oud-bondscoaches zullen beamen....

1. 18 november 1973: Nederland - België 0-0.

Vergeten detail: in het Olympisch Stadion wordt gespeeld op een autoloze zondag. Eén punt heeft Oranje nodig om het WK te bereiken. België moet winnen.

In de slotfase klapt de Nederlandse buitenspelval te laat dicht, na een pass van Paul van Himst, en scoort Jan Verheyen. Op advies van zijn grensrechter keurt scheidsrechter Kazakov het doelpunt af.

Onterecht, zo wijzen tv-beelden uit. Verheyen, jaren later: 'Het was wel goed zo. Anders had de wereld in Duitsland in 1974 nooit van het Nederlands elftal kunnen genieten.'

Nog een mooi detail: op de terugweg naar Brussel drinken de Belgen champagne in huize Verheyen, in Hoogstraten.

2. 21 november 1979: Oost-Duitsland - Nederland 2-3.

Jan Zwartkruis is bondscoach en Oranje moet winnen voor plaatsing voor het EK van 1980 in Italië. In het huiveringwekkende decor van het Zentral-stadion in Leipzig - 90 duizend toeschouwers - nemen de Oost-Duitsers een 2-0 voorsprong.

Oók vervelend: Tscheu la Ling wordt het veld uitgestuurd, in de eerste helft al als hij zijn tegenstander Weise knock-out probeert te slaan.

Zijn laconieke commentaar: 'Hij kneep in mijn rug en toen gaf ik hem een beuk.'

Het Nederlandse tiental scoort drie maal. Frans Thijssen, Kees Kist en René van de Kerkhof zorgen voor een weergaloze ontsnapping van een ploeg die door iedereen, óók voor de wedstrijd, al was afgeschreven.

3. 12 oktober 1983: Ierland - Nederland 2-3.

In Dalymount Park in Dublin wordt Oranje voor rust op een 2-0 achterstand gezet door een geroutineerde tegenstander. Met een aanvaller (Bud Brocken) voor een verdediger (Adri van Tiggelen) stelt de ploeg binnen een kwartier orde op zaken.

Gullit (twee maal) en Van Basten zijn de doelpuntenmakers, hun generatiegenoten Vanenburg en Koeman de dirigenten. Het EK (1984, Frankrijk) wordt desondanks gemist, maar een Europees kampioen (1988) is geboren.

4. 18 juni 1988: Nederland - Ierland 1-0.

Uitschakeling is nabij, in West-Duitsland op het EK, als bondscoach Rinus Michels een extra aanvaller het veld instuurt: Wim Kieft. Tot de 82ste minuut houden de Ieren stand in het Parkstadion in Gelsenkirchen.

Dan: mislukt schot Ronald Koeman, een afleidingsmanoeuvre van Marco van Basten (in buitenspelpositie) en een kopbal van Kieft. Dankzij hem krijgt Van Basten, zijn grootste concurrent, de kans uit te groeien tot een icoon.

5. 13 oktober 1993: Nederland - Engeland 2-0.

The Great Escape: Ronald Koeman baant voor Nederland de weg naar het WK in Amerika. Met dank aan de Duitse scheidsrechter Assenmacher.

In de 57ste minuut brengt Koeman in de Kuip de doorgebroken Engelse aanvoerder Platt ten val. Penalty én rode kaart, denken de Engelsen, maar Assenmacher kent een vrije trap toe en geeft Koeman slechts een gele kaart. Vijf minuten later scoort Koeman, bij zijn tweede poging (1-0), en is Engeland verslagen.

Oók legendarisch omdat Koeman de vrije trap om onduidelijke redenen over mocht nemen. En natuurlijk vanwege de reactie van de Engelse manager Graham Taylor. Zijn 'Do I not like that', na het doelpunt opgevangen door een tv-ploeg, wordt in Engeland een klassiek sportcitaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.