POSTUUMWIM SUURBIER

Wim Suurbier was de ideale schakel in het totaalvoetbal van Michels én flamboyant geinponum

Wim Suurbier in actie tegen Benfica in 1969.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Spijkerhard, pijlsnel, brutaal, meedogenloos, toegewijd en voor de duvel niet bang. Met die kwaliteiten speelde de niet bovenmatig getalenteerde rechtsback Wim Suurbier twee WK-finales, won hij met Ajax drie Europa Cups en een wereldbeker en werd hij zeven keer landskampioen. Zondag overleed hij aan de gevolgen van een hersenbloeding die hij eind april kreeg. Hij werd 75 jaar. 

Suurbier schakelde zijn directe tegenstander genadeloos uit, als het moest met een rotschop. De felle mandekker deed wat de trainer hem opdroeg en stelde geen vragen. Zo was hij de ideale prof voor trainer Rinus Michels, die zijn spelers het liefst programmeerde als waren ze voetbalmachines. 

Wim (Willem, Wimpie) Suurbier werd op 16 januari 1945 geboren in het toen reeds bevrijde Eindhoven. Vlak na de oorlog verhuisde het gezin naar Amsterdam. De Suurbiers hadden het niet breed. Zijn fiets, en later zijn brommer, werden gekocht op afbetaling. De was hing in de kleine keuken.

Zijn eerste wedstrijden, voor de amateurclub Amstel, speelde hij in het shirt van zijn maatje Piet Keizer. Die zat een elftal hoger en zijn wedstrijden begonnen later. Zijn voetbalplunje waste Suurbier nog zelf toen hij al een vaste plaats had veroverd in Ajax 1.

Keihard trainen bracht hem aan de top. Van 1964 tot 1977 kwam Suurbier 509 keer uit voor Ajax. Hij speelde zestig interlands, waaronder de verloren WK-finales tegen West-Duitsland (1974) en Argentinië (1978). Suurbier was een beruchte stapper, maar hoe laat hij het ook maakte, de volgende dag verscheen hij topfit op de training.

Totaalvoetbal van Michels

Handelsmerk was zijn explosieve start, gevolgd door een lange sprint. In zijn jaren was hij een van de rapste voetballers op de Nederlandse velden. Een ideale schakel in het totaalvoetbal van Michels, waarin vleugelverdedigers opstoomden naar het vijandelijke doel. Niet dat zijn offensieve acties altijd veel opleverden, zijn voorzetten waaierden nogal eens over de achterlijn.

In de pers roerde hij zich amper. Als hij dat al deed, ventileerde Suurbier ongecompliceerd zijn mening. Nadat Ajax met 3-0 was afgedroogd door Arsenal, zei hij: ‘Ik geloof dat er bij ons zo veel over geld wordt gesproken dat ze vergeten dat je er ook voor moet voetballen.’ Journalisten vond hij ondeskundig, tenzij ze positief schreven over Ajax.

Zo trouw als Suurbier was aan Ajax, zo versnipperd is zijn carrière daarna geweest. Het decennium jaar na Ajax speelde hij voor tien clubs, waaronder Schalke, Metz, een club in Hongkong en meerdere in Amerika.

Suurbier moet kapitalen hebben verdiend met voetbal, maar hij had structureel geldproblemen en was geregeld op de vlucht voor schuldeisers. Zijn flamboyante levensstijl kostte handenvol geld, en commer­ciële avonturen mislukten.

Berooid in Californië

Johan Derksen, toen nog werkzaam bij het blad Voetbal International, trof hem in 1985 berooid aan in Hermosa Beach in Californië. George Best, ook ex-topvoetballer, levensgenieter, rokkenjager en een stapmaatje van Suurbier, exploiteerde er Bestie’s ­Beach Club. Een ruige tent waar nogal wat cocaïnehandelaren over de vloer kwamen. Suurbier stond met een revolver op zak achter de bar.

Duel tussen Wim Suurbier (link) en Theo van Duivenbode (Feyenoord) in november 1969.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

‘Suurbier overleefde met 35 dollar per dag als barkeeper. Na zijn werk verdiende hij wat bij als chauffeur bij een bloemenimporteur, hij reinigde tapijten en was in te huren als tuinman.’ De 40-jarige Suurbier, gescheiden van zijn tweede vrouw, was ingetrokken bij zijn vriendin van 21. Dat vond-ie niet gek voor ‘een versleten voetballer zonder één cent op zak’.

Ooit logeerde hij zes weken bij Johan Cruijff in Barcelona, bij wie hij platzak had aangeklopt. Ze hadden een bijzondere band, die twee. Suurbier heeft het borstbeeld van Cruijff in de Arena onthuld. Bij die gelegenheid noemde hij de mens Cruijff belangrijker dan de voetballer.

Terugkeer in voetballerij

Ook werkte Suurbier als (assistent)­trainer in Amerika (zeven clubs), India, Qatar en Nederland (VV Hekelingen en Heerenveen). Zijn terugkeer in de voetballerij was opzienbarend, gezien zijn ontboezemingen in Lucky Ajax, de eregalerij (1996) van Rik Planting. ‘Ik ben niet zo’n voetbalfan.’ Naar voetbal op tv keek hij niet. Hij las liever een boek. ‘Of ik ga kijken of er ergens een lekker wijf rondloopt.’

De laatste jaren leidde hij een teruggetrokken leven in Amstelveen, ook bij Ajax zagen ze hem niet vaak meer. Zijn eerste vrouw Maja, die naast hem zat toen Suurbier in zijn Ajax-tijd met een BMW 1600 tegen een boom knalde, bracht hem weleens een pannetje eten. Zij trof hem op 25 april in zorgwekkende toestand aan en alarmeerde de hulpdiensten.

Zijn opname op de intensive care was internationaal nieuws. Buitenlandse kranten maakten melding van het drama dat Suurbier was overkomen, een steunpilaar van het gouden Ajax van de jaren zeventig en het wervelende Oranje dat in 1974 de wereld voor zich won.

Met spelers die het voetbal een rock-’n’-rolluitstraling hadden gegeven. Met zijn wapperende manen, woeste bakkebaarden en ruige leven was de vrijgevochten Wim Suurbier daarvan de personificatie.

Voetbalhumor 

Over Suurbier doen talloze anekdotes de ronde. Toen koningin Juliana, die buiten het zicht van de camera graag een sigaret opstak, Suurbier om een vuurtje vroeg toen ze op bezoek was bij Ajax , zei hij: ‘Tuurlijk meid’.

Nadat Ajax in 1971 voor het eerste de Europa Cup had gewonnen, werden de spelers ontvangen in de tuin van paleis Soestdijk. Suurbier tegen de 4-jarige Willem-Alexander: ‘Ga je oma maar vertellen dat we vanavond blijven eten, jochie.’

René van der Gijp heeft aan het begin van zijn voetbalcarrière een aantal maanden bij Suurbier gewoond. Op advies van zijn vader, die had gezegd: ‘Suurbier is een international, die heeft alles al meegemaakt, luister goed naar hem, daar kun je alleen maar beter van worden.’

Het pakte anders uit, vertelde Van der Gijp in 2010 in het praatprogramma Voetbal International. Hij bleek in ‘de eerste parenclub van Nederland’ te zijn beland. ‘De eerste avond zat ik met Willem in de huiskamer met twee dames, ik vroeg aan hem: bij wie hoor jij? Zei Willem: jij hebt eerste keus, je bent nog jong.’

Suurbier was ook een onvervalste Amsterdamse geinponum die de zogenoemde voetbalhumor met verve bedreef. Kenmerkend is dat die ten koste gaat van anderen. Hij staat te boek als de bedenker van het piemelemozen in de shampoofles van een nieuwe speler, waarna die nietsvermoedend zijn haren waste met Suurbiers ‘zuurbier’.

Naakt bukken in de kleedkamer was onverstandig in de nabijheid van de rappe verdediger. Want na de uitroep ‘Ja ja, daar komt-ie’ werd de speler in kwestie gevisiteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden