Wielerploeg Israël Cycling Academy mag eindelijk meedoen aan een grote ronde

Het zijn twee voor de wielerwereld tamelijk uitzonderlijke emblemen op een teambus: Tel Aviv, Jeruzalem, two cities, one break en The Peres Peace Center. Er is wel meer ongewoon aan de Israel Cycling Academy, de ploeg die deze dagen een visioen verwezenlijkt ziet: drie jaar en drie maanden na de oprichting is er de eerste deelname aan een grote ronde, de Giro d’Italia, met nota bene vrijdag La Grande Partenza in eigen land.

De Israëlische wielerploeg. Beeld AFP

Neem alleen al de weinig alledaagse samenstelling: 24 renners uit 16 landen, onder meer uit Namibië en Eritrea. Het team telt vijf profs uit Israël, de navolgers van Yehuda Gershoni, die in de jaren tachtig als eerste Israëliër op de fiets zijn brood verdiende bij de ploeg Skill-Reydel. Er staat ook een Nederlander onder contract, Dennis van Winden.

Nog iets ongebruikelijks: het geld komt goeddeels uit de zakken van twee filantropen. Driekwart van het budget van zes miljoen euro wordt bekostigd door Ron Baron, directeur van een investeringsmaatschappij, en Sylvan Adams, een Canadese vastgoedmiljardair die zich in Israël heeft gevestigd; hij initieerde ook de komst van de Giro naar Israël.

Het begon in de lente van 2014 met een toevallige ontmoeting op de Nes Harim, een klim van bijna zes kilometer ten westen van Jeruzalem, populair bij wielertoeristen. Baron sprak er Ran Margaliot aan, een voormalige prof die in 2012 voor Saxo Bank fietste. De zakenman, verknocht aan de sport, vroeg de renner of hij hem wilde coachen. Enkele maanden later ging hij een reuzenstap verder. ‘Waarom beginnen we geen team?’

Dinsdag presenteerden de renners die de Giro gaan rijden zich in Jeruzalem. Er zitten twee Israëliërs bij: Guy Sagiv en Guy Niv, bijgenaamd The Sniper  hij was scherpschutter in het leger.

Uitblinken

De bedding van de ploeg krijgt deze dagen extra accenten. Voor de camera’s fietsten ze naar Tel Azeka, een top met uitzicht op het dal waar David Goliath versloeg. Manager Margaliot (29), de zonnebril permanent boven op het kale hoofd, onderstreepte de symboliek. ‘Onze rivalen zijn reuzen, maar we zullen net als David alles geven. Ik hoop dat we straks kunnen uitblinken.’

De uiterste reikwijdte zou een etappezege zijn. De ploeg bezoekt deze week ook Yad Vashem, als daar een ceremonie wordt gewijd aan Gino Bartali. De Italiaanse wielerlegende hielp tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse onderduikers, onder meer door documenten in het frame van zijn fiets te verstoppen.

De Cycling Academy nam al deel aan wedstrijden in Europa, Australië, Zuid-Amerika en Afrika. De grondleggers hopen dat het land, en dan vooral de jongeren, de racefiets gaat ontdekken. Ze willen Israël promoten als fietsbestemming voor toeristen – altijd lekker weer en een zowel magisch als historisch decor.

Margaliot hangt nog veel meer gewicht aan de fiets. ‘We willen inspireren. We geloven echt dat fietsen je een beter mens maakt. Fietsen brengt mensen samen. Geloof me, dit is meer dan een fietsploeg. Ja, we komen uit een gecompliceerd land, maar wij laten zien dat sport hindernissen kan afbreken. Deze ploeg gaat ook over vrede scheppen.’

Geweldloos

Intussen heeft de ploeg ervaren dat de werkelijkheid weerspannig is. Tijdens wedstrijden in Europa doken pro-Palestijnse betogers op bij de bus of het hotel. Margaliot haalt er zijn schouders over op. ‘Er zijn protesten, ja, maar we krijgen ook geweldige reacties. Ik heb er geen moeite mee als meningen verschillen, zolang het maar geweldloos blijft. Dat is ook onderdeel van de vrede.’

Academy-renner Roy Goldstein (24) is nationaal kampioen. Hij rijdt graag in het bijbehorende shirt, met een prominente plek voor de davidster, die op het teamtenue in meer gestileerde vorm op de borst prijkt. ‘Ik ben er trots op, ik heb niks te verbergen. Als ik met die demonstranten spreek, nodig ik ze uit om een keer hier naar toe te komen. Dan kunnen ze zelf zien wat een geweldig land het is.’

De realiteit bereikte ook de gelederen zelf. In het streven naar een diverse samenstelling, lijfde de ploeg vorig jaar de Turkse kampioen Ahmet Örken in. Hij is moslim. Na twee maanden liet hij zijn contract ontbinden. De reden: de aankondiging van de Amerikaanse president Trump dat de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem zal worden verplaatst. 

Margaliot: ‘We denken dat zijn familie hem onder druk zette. Ik ben nog langs geweest, het waren aardige mensen, we moeten hun opvattingen respecteren. Ik vind dat sport en politiek niks met elkaar te maken hebben, maar soms raakt het elkaar toch. Daarmee wil ik niet zeggen dat het oké is.’

Palestijn

Hij is er niet op uit per se moslims in zijn ploeg te hebben, hij wil herkomst en religie geen rol laten spelen. ‘Het moet vooral een goede renner zijn. Ahmet is dat. Maar niemand had interesse, terwijl wij misschien wel de laatste waren die hem een contract zouden moeten aanbieden.’ Of een Palestijn welkom zou zijn? ‘Ja, waarom niet.’ In het team zou het als fantasie al een keer zijn uitgesproken: een Palestijn die de sprint wint, aangetrokken door Israëliërs.

Het is niet aan de orde. De Finse ploegleider Kjell Carlström (41) waarschuwt dat de Israëliërs nog de ervaring van andere coureurs nodig hebben. Een aantal talenten van het eerste uur is al afgehaakt omdat ze het gat met anderen niet konden overbruggen. 

Met het oog op deelname aan de Giro is meer kwaliteit van buitenaf aangetrokken, onder meer in de persoon van de Spaanse routinier Rubén Plaza. ‘Dat is iemand die ze veel kan bijbrengen.’ Dat de samenstelling nogal bont is, ziet hij niet als bezwaar. ‘Dat is juist de schoonheid ervan. Er is geen natie die domineert, zoals je zoveel bij andere ploegen ziet. Dat maakt renners veel ontvankelijker voor nieuwe impulsen.’

Carlström ziet wel perspectief voor het wielrennen in Israël, maar het zal een kwestie van lange adem zijn. ‘Wil de sport echt gaan leven, heb je een local hero nodig. Kijk naar Sky. Het wielrennen kwam in Groot-Brittannië pas echt van de grond, toen Bradley Wiggins ging winnen. Laat ik het zo zeggen: het uitrijden van de Giro zou al een formidabele prestatie zijn.’

Cultuur

Israëlisch kampioen Goldstein, begonnen als mountainbiker, is vooralsnog tevreden met een knechtenrol: bidons halen, anderen uit de wind houden, de sprint aantrekken. Zijn hoogste ambitie is ooit het rijden van de Tour de France. Voor deze Giro liep hij de selectie mis. Wat vinden zijn vrienden ervan, dat hij fietst? ‘Het fietsen zit niet onze cultuur. Het draait meer om voetbal, basketbal, surfen. Fietsen zegt ze weinig. Wat ze wel begrijpen is dat ik een droom najaag.’

De kritiek op de start in Israël, waarmee vooral de verdeeldheid van het land zou worden weggemasseerd, stuit in het team op onbegrip. Volgens Goldstein wordt de werkelijkheid straks juist recht gedaan. ‘Overal zijn camera’s, alles wordt rechtstreeks uitgezonden, er valt niks te fotoshoppen, te manipuleren. Iedereen kan zien hoe goed het leven hier is.’

Teambaas Margaliot: ‘Israël is een smeltkroes van culturen. Het is een plek waar mensen samen leven. Ja, er gaat wel iets mis, maar er gaat ook veel goed, net als in ieder ander land. Ik weet niet wat voor reactie je eigenlijk van mij verwacht, ik ben niet de woordvoerder van de regering, ik ben geen politicus. Ik ben een sporter. Sporters handelen vanuit het hart. Iemand die fietst is helemaal niet bezig de ander iets aan te doen. Als je samen rijdt, heb je het niet over elkaars meningen, maar dan vraag je: zullen we elkaar uit de wind houden?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.