Reportage Baanwielrennen

Wie wil er nou niet met wereldkampioenen werken?

De succesvolle Nederlandse baanwielrenploeg staat vlak voor een serie belangrijke wedstrijden. En dan moet er ook weer eens een nieuwe bondscoach komen. ‘Het is zoals het is.’ 

De sprinters van de Nederlandse baanwielrenploeg stellen tijdens de training hun fietsen af. Beeld Klaas Jan van der Weij

Schorre piepjes echoën in het lege Omnisport als Nils van ’t Hoenderdaal de rug kromt en de dijspieren spant. Als de stilte op de wielerbaan in Apeldoorn intreedt, schiet de regerend Europees en wereldkampioen op de teamsprint uit de startmachine. Onder de verwoestende aanzet spint het achterwiel enkele slagen vruchteloos op het larikshout. Een verzuchting ontsnapt aan de lippen. ‘Ach jongens.’ De analyse achteraf: ‘Er lag nog wat stof op de baan. Mijn timing klopte ook niet.’

Laat het maar aan de beste baanwielrenners van Nederland over om zichzelf af en toe de maat te nemen. Als een kleine selectie sprinters deze ochtend traint aan de vooravond van een reeks met zes wereldbekerwedstrijden, met de aftrap vrijdag in Saint-Quentin-en-Yvelines bij Parijs, ontbreekt de hoofdcoach.

Het is eerder vertoond. De ploeg die tijdens de Olympische Spelen in Rio de Janeiro goud en zilver, en op de WK in eigen land twaalf medailles ophaalde, kampt de afgelopen periode vaker met leemten in de begeleiding. Eerst was het de Duitse sprintcoach René Wolff die in april 2017 na zeven jaar vertrok. Na een half jaar trad zijn landgenoot Bill Huck aan, om vorige maand al weer op te stappen. Begin oktober kwam het bericht dat Peter Schep, coach voor de duuronderdelen, trainer wordt bij EF Education First, een Amerikaanse wielerploeg.

Bondscoach Peter Schep bekijkt de training van de baanploeg. Beeld Klaas Jan van der Weij

Wisselingen

Duiden de wisselingen erop dat er fundamenteel iets scheef zit? Algemeen directeur van de KNWU Thorwald Veneberg, tot vorige maand nog bondscoach voor de wegwielrenners, weet zeker dat het niet het geval is. Het zijn op zichzelf staande kwesties. Huck gaf zijn baan om privéredenen op. Schep kreeg zijn droombaan bij een ploeg in de World Tour. Hoewel Wolff er de brui aan gaf uit onvrede over het budget, valt er volgens Veneberg over de huidige begroting van ruim 1 miljoen euro – 3 ton meer dan voorgaande jaren - weinig te mopperen.

De routine is gebleven. Van ’t Hoenderdaal monteert na vier starts zelf een kleiner tandwiel op zijn fiets. Het is tijd om weer even op souplesse te fietsen. Nu staat Shanne Braspennincx, zilver op de WK teamsprint, gereed om weg te schieten. Olympisch kampioen Elis Ligtlee rijdt verderop, herstellend van haar krachtsexplosie, de handen bovenop het stuur.

Ze etaleren niet de verweesde indruk die ze na het opstappen van Wolff wel maakten. Met hem hadden de meesten een lang traject achter de rug – een aantal was van de BMX overgestapt naar de baanfiets. Ze moesten bijna een half jaar zelf de conditie bijhouden, voordat zijn opvolger aantrad. Dat Huck is vertrokken nemen ze na de eerste schok – niemand had het zien aankomen – veel gelatener op. Van ’t Hoenderdaal: ‘Ik zie eigenlijk weinig problemen. Hier kunnen we mee omgaan. We zijn intussen als groep volwassener geworden.’ Braspenninckx: ‘De timing is niet perfect, met over twee jaar de Olympische Spelen. Ik dacht wel even: oké. En nu? Maar ik vertrouw erop dat we er wel uitkomen.’ Ligtlee: ‘Het is zonde dat het zo kort heeft geduurd. Het is zoals is. Je kunt er weinig aan doen.’

Het was Wolff, zeggen ze eensgezind, die toch echt de basis voor de successen heeft gelegd. Zeker, Huck had zijn verdiensten. Van ’t Hoenderdaal is te spreken over de vrijheid die hij de renners gunde. Braspenninckx prijst zijn tactische adviezen. Ligtlee had enkele confrontaties met de Duitser, maar zegt dat ze onder hem uiteindelijk zelfstandiger is geworden. Maar ze vonden hem ook afstandelijk. Een arm om de schouder was er zelden bij.

Hugo Haak, de assistent-bondscoach, traint met de sprintploeg. Beeld Klaas Jan van der Weij

Laconieke opstelling

De misschien wel belangrijkste reden voor hun laconieke opstelling staat verderop. Hugo Haak veegt na de slipper van Van ’t Hoenderdaal het gruis van het hout. De assistent-bondscoach komt voort uit hun midden; hij stopte als renner wegens een knieblessure en trad in januari toe tot de staf. De sprinters weten wat ze aan hem hebben. Ligtlee: ‘Hij staat dicht bij ons.’

Volgens Haak wordt het bestaande programma  voortgezet. De voltijdse begeleiding blijft op peil, met een krachttrainer, een arts, een fysiotherapeut, een voedingsdeskundige en een mecanicien. ‘Geen schade, wat dat betreft.’ Over het budget geen klagen. Hij wijst erop dat de ploeg volgend jaar nog een extra impuls krijgt. Dan zijn de nieuwe frames van fietsfabrikant Koga beschikbaar, ontworpen in samenwerking met de TU Delft en gemodelleerd naar individuele renners. ‘Dat wordt iets heel speciaals.’

Enkele uren later tuurt Peter Schep op de baan naar het scherm van zijn laptop. Daar lichten cijfers op. ‘Zo zo. Drie sectoren in 3.6.’ Hij is onder de indruk van de snelheid waarmee Roy Eefting, Nederlands kampioen op de scratch, zojuist 500 meter afraffelde – sensoren registreren in één ronde van 250 meter vier tussentijden. In de middag trainen de renners met de lange adem. Onder hen Kirsten Wild, drievoudig wereldkampioen, Jan Willem van Schip, goed voor twee keer WK-zilver, en Dion Beukeboom, Nederlands kampioen op de achtervolging en afgelopen augustus in Mexico vergeefs strijdend om het werelduurrecord op de baan.

Peter Schep, de bondscoach van de baanwielrenners, controleert tijdens de training de rondetijden. Beeld Klaas Jan van der Weij

Jarenlange relatie

Hier lijkt de ontgoocheling wat groter. Een jarenlange relatie wordt afgebroken. Van Schip: ‘Ik heb alles van Peter geleerd: dat je tijdens de puntenkoers naar het bord moet kijken en wat je moet doen als je het fietsen even niet meer ziet zitten.’ Beukeboom weet nog niet zeker of hij de komende jaren voor de volle honderd procent voor de fiets kiest. ‘Als onder Peters opvolger alles anders wordt, kan zoiets ineens het beslissende zetje zijn.’

Het was vooral Wild die zich teleurgesteld toonde over het vertrek van Schep. Tijdens wedstrijden was een hoofdknik of een vinger omhoog voldoende om de strategie aan te passen. ‘Met Peter heb ik veel successen gehaald. Dat had ik graag doorgezet. Ik heb een beetje het gevoel dat ik nu opnieuw het wiel moet uitvinden.’ Van moedeloosheid is geen sprake. ‘Ik reken erop dat Peter zijn kennis zal overdragen. Bovendien heb ik nu een rugzak vol ervaring. Waarom zou het niet goed kunnen uitpakken?’

Schep beklemtoont dat hij tot de laatste dag van de overdracht volledig beschikbaar is. Zijn nieuwe werkgever heeft hem daarvoor de ruimte gegeven. Het hele programma voor de komende winter ligt al vast. ‘Ik merk het vandaag: er wordt scherp getraind en ik voel bij mij nog dezelfde energie.’

Wielerpaleizen

De overstap was geen eenvoudige beslissing. ‘Mijn eerste gedachte was dat ik ze in de steek liet, het was mooier geweest om na Tokio af te sluiten. Maar in de reacties toonden de sporters vooral begrip. Er was geen garantie dat deze kans na twee jaar nog een keer voorbij kwam.’ Hij kan bij EF Education First aan de slag als trainer en is niet langer betrokken bij de selectie, een taak die hij als coach op de baan wel had. ‘De nieuwe functie past meer bij mijn persoon. Wat ik vooral wil is renners harder te laten fietsen.’

Hij gaat het bestaan in de wielerpaleizen wel missen. ‘De snelheid, de technische details, de analyse waarom iemand ergens toch een tiende van een seconde heeft laten liggen. Heerlijk.’ Hij wil er ook mee aan de slag op de weg. ‘Heeft onze sprinter het nou echt tot op de laatste 30 meter volgehouden?’

Volgens KNWU-directeur Veneberg zijn de eerste gesprekken met kandidaten al gevoerd. Hij heeft de renners verzekerd dat de opvolgers op tijd zullen aantreden om het traject naar Tokio in te zetten. De eerste stappen daarvoor worden dit weekeinde al gezet: in de wereldbeker zijn punten voor olympische kwalificatie te verdienen. Assistent-coach Haak twijfelt er niet aan dat er geschikte coaches wordt gevonden. ‘Wie wil er niet met de wereldkampioenen werken?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.