Wereldprimeur: videoscheids verandert gele kaart in rood

Ajax-Willem II kende woensdag een wereldprimeur. De videoscheidsrechter maakte zijn entree. Meteen al werd op diens advies een gele kaart in een rode omgezet.

Beeld Pro Shots

De bekerwedstrijd tussen Ajax en Willem II (5-0) is een uur onderweg als Willem II-speler Anouar Kali een harde overtreding op Lasse Schöne maakt. Gele kaart, oordeelt scheidsrechter Danny Makkelie. Tot in zijn oor het advies klinkt van videoscheidsrechter Pol van Boekel. Die vindt de overtreding een rode kaart waard. Makkelie twijfelt geen moment, herroept zijn beslissing en stuurt Kali van het veld.

Het optreden van Makkelie is woensdagavond goed voor een wereldwijde primeur. Hij mag zich de eerste scheidsrechter noemen die in een officiële wedstrijd wordt bijgestaan door een collega in een regiewagen. De videoscheidsrechter helpt de klassieke scheidsrechter om te bepalen of er sprake is van een doelpunt, een overtreding, een strafschop en een rode kaart.

Makkelie en zijn drie assistenten staan via een headset negentig minuten lang in contact met Van Boekel. Hij volgt de wedstrijd vanuit een busje net buiten de Arena. Hoeveel hij te doen heeft gehad, is niet bekend: maar zijn ingreep na een uur spelen betekent een historisch moment voor de ontwikkeling van het voetbal.

Zes schermen

Zes schermen hangen er aan de wand van de regiewagen die geparkeerd staat onder de tribune van het stadion. De laadruimte van het witte busje is verder voorzien van een houten bureau, drie bureaustoelen en een rits aan kabels die ervoor zorgen dat de beelden van de acht televisiecamera's razendsnel binnen komen.

Op het bovenste scherm ziet Van Boekel de beelden die ook op televisie worden uitgezonden. Daaronder heeft hij een scherm voor zich waarbij het beeld drie seconden vertraagd is zodat hij situaties direct kan terugzien.

Zodra Van Boekel een situatie wil terugkijken, richt hij zich tot de twee technici naast hem aan het houten bureau. Die zorgen ervoor dat hij een bepaalde situatie uit acht verschillende camerastandpunten kan terugzien. Gemiddeld duurt het elf seconden voordat het moment vertraagd of ingezoomd op zijn scherm verschijnt en hij heeft besloten of zijn collega op het veld het bij het rechte einde heeft. 'Ik grijp alleen in als ik geen enkele twijfel ken, anders bemoei ik mij er niet mee. De scheidsrechter op het veld blijft verantwoordelijk', zegt Van Boekel vanuit de regiewagen.

Nederland heeft altijd vooropgelopen als pleitbezorger van de videoscheidsrechter. Terwijl in sporten als hockey, rugby en tennis videoassistentie al veel langer gebruikelijk is, wilde de FIFA er lange tijd niets van weten. Toch wist de KNVB de wereldvoetbalbond te overtuigen, waardoor de bond nu de videoscheidsrechter als eerste in een officiële wedstrijd mocht testen. In Australië, Duitsland, Amerika, Italië en Portugal zijn ze ook al enthousiast geworden.

Lobby

De KNVB begon in 2011 al met de lobby bij de FIFA voor het gebruik van de videoscheidsrechter. 'Omdat we het spel eerlijker willen maken', zegt Gijs de Jong, operationeel directeur van de KNVB, voor Ajax Willem II. 'Het is waanzinnig dat scheidsrechters niet de hulp van videobeelden kunnen inroepen terwijl die wel voorhanden is.'

Vanaf 2013 is er bij ruim honderd eredivisiewedstrijd 'droog' getest met de videoscheidsrechter: hij stond niet in contact met de scheidsrechter op het veld, maar noteerde de momenten waarop hij had kunnen ingrijpen. In Zeist werden de notities met de beslissingen van de scheidsrechter vergeleken. 'Uit de tests is gebleken dat bij een tot drie situaties de videoscheidsrechter had kunnen ingrijpen', aldus De Jong.

In Zeist werden de afgelopen twee jaar dertien scheidsrechters uit het betaalde voetbal opgeleid tot videoscheidsrechter. Zij werden voornamelijk getraind in het herkennen van incidenten. Om alvast te wennen aan de omgeving, werden die trainingen in het regiebusje gegeven.

Als alles volgens plan verloopt, wil de FIFA de videoassistentie bij het WK 2018 in Rusland gaan inzetten. Tot die tijd moet de KNVB het waarschijnlijk doen met testwedstrijden, al hoopt de bond de videoassistent in het vervolg van het bekertoernooi vaker te mogen inzetten. Als het aan de KNVB ligt, gaat dat ook in het seizoen 2018-2019 gebeuren tijdens eredivisieduels.

Het nut van de videoassistent heeft zich bij de eerste officiële test in ieder geval direct bewezen in het duel waarin Bazoer, Ziyech Schöne en de debutanten De Ligt en Nouri de doelpunten maken namens Ajax. Vanavond zijn de rollen wat betreft de scheidsrechters omgedraaid. Dan neemt Makkelie plaats in het busje en assisteert hij Van Boekel, die op het veld staat tijdens Feyenoord FC Oss.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden