Sport Wereldbeker schaatsen

Wereldbeker schaatsen in de Japanse buitenlucht: ‘Dan is het maar oneerlijk, we hebben ook een sport te verkopen’

Bij gebrek aan een hal in China wijkt de schaatstop uit naar de buitenbaan van Tomakomai in Japan. Bondscoach Johan de Wit van de Japanse ploeg juicht het toe.

Deelnemers tijdens de eerste Elf Steden Challenge, januari 2017. De start is net als de originele Elfstedentocht vanuit een kooi, dan een stuk hardlopen, stempelposten met klunplekken en 200 km schaatsen. Beeld ANP

Geen tribunes, maar een gezellig dijkje, omzoomd door een fraaie rij bomen. De buitenbaan van Tomakomai, waar vanaf vrijdag de tweede wedstrijd om de wereldbekercyclus wordt gehouden, heeft wel wat weg van de oude schaatsbaan in Alkmaar, zegt Johan de Wit, de Nederlandse bondscoach van Japan.

Terug in de tijd? Ja. Maar zo erg is dat niet, vindt de 39-jarige Noord-Hollander. Sterker: De Wit is er juist een groot voorstander van dat wedstrijden af en toe op buitenijs plaatsvinden, zoals vorig jaar in het Olympisch stadion in Amsterdam, waar zijn pupil Miho Takagi wereldkampioen allround bij de vrouwen werd.

Johan de Wit, de bondscoach van het Japanse schaatsen. Beeld ANP

‘De mensen thuis willen niet altijd maar zo’n donkere hal zien, waarin het alleen maar draait om snelle tijden’, meent hij. ‘Ze willen ook strijd en heroïek. Dan is het maar een keer oneerlijk, omdat de een een zuchtje meer wind heeft dan de ander. We hebben ook een sport te verkopen.’

In Nederland mag hij dan geen grote naam zijn, in Japan lopen ze weg met ‘Jo-hen de Wit’, de man met een voornaam die qua klank niet moeilijk uit te spreken is voor zijn pupillen. Al wordt er wel vaak het woordje ‘San’ achter geplakt. Vrij vertaald: ‘Meneer’. Want hiërarchie is diep verankerd in de Japanse cultuur.

De Wit ging in 2015 in Japan aan de slag met de opdracht om structuur aan te brengen in het vrouwenschaatsen. Drie jaar later, op de Olympische Spelen van Pyeongchang, behaalde Japan drie gouden medailles en was het achter Nederland het tweede schaatsland.

Opleving

De olympische successen zorgden voor een opleving van het Japanse schaatsen, vertelt De Wit telefonisch vanaf zijn hotelkamer in Tomakomai (klemtoon op de eerste a), een stad in het noorden van Japan. ‘Japan heeft geen grote schaatshistorie, zoals Nederland. Je kunt het vergelijken met de winst van Richard Krajicek op Wimbledon. Een onverwacht wonder.’

Sprinter Nao Kodairo (goud op de 500 meter bij de vrouwen), Miho Takagi (goud, zilver en brons op de Spelen en winnaar WK allround bij de vrouwen) en haar zus Nana Takagi (goud ploegenachtervolging, winnaar massastart) zijn inmiddels nationale bekendheden. De jeugd bindt vaker dan ooit de schaatsen onder en het publiek weet de weg naar de schaatsbanen steeds beter te vinden.

Dit weekend is de toegang bij de World Cupwedstrijd gratis voor de inwoners van Tomakomai. Het is voor het eerst sinds elf jaar dat er weer een wereldbekerwedstrijd in de open lucht wordt gehouden. De afgelopen dagen regende het fraaie winterse plaatjes op de sociale-mediakanalen van de schaatsers. ‘Skating outdoor in Tomakomai, not bad at all!!!’, schreef Ireen Wüst bijvoorbeeld.

Tomakomai als locatie kwam bij toeval tot stand, want aanvankelijk zouden de schaatsers van Obihiro, waar afgelopen weekend de eerste wereldbekerwedstrijd werd gehouden, doorvliegen naar het Chinese Harbin. Die stad trok zich terug vanwege onderhoudswerkzaamheden aan het ijs.

Aan de Japanse schaatsbond werd in allerijl gevraagd of het in staat was een tweede wereldbekerweekend op zich te nemen. De Wit: ‘Voor dit weekend bleken er nog maar drie schaatsbanen beschikbaar te zijn: die van Tomakomai, Nagano en Kushiro. Aan mij werd toen gevraagd: welke heeft jouw voorkeur?’

Recordtijden zullen we niet zien

Zijn afwegingen: ‘In Nagano was een groot evenement, alle hotels waren al vol, dus die viel af. Kushiro ligt ongunstig, voor de meeste landen is het langer terugvliegen naar Europa. Tomakomai ligt wél de goede kant op en ligt op slechts twintig minuten van het vliegveld van Sapporo. Ik heb in het grotere belang gedacht. We zullen geen wereldrecords te zien krijgen, dat snapt iedereen hopelijk, maar de ijsmeesters hebben goed hun best gedaan.’

De Wit woont zelf met vrouw en kind in Obihiro, een stad eveneens in het noordelijke deel van Japan. Met vlakke, groene akkers en grazende koeien heeft het landschap er wel iets weg van Nederland. Een paar jaar terug leek zijn loopbaan, na het opheffen van Team New Balance, op een dood spoor te zijn geraakt. Tot Japan zich aandiende. Inmiddels heeft hij, op weg naar de Olympische Spelen van 2022, ook de mannen onder zijn hoede.

Miho Takagi. Beeld EPA

De Wit spreekt van een mooie, intensieve baan. Voorlopig wil hij er niet meer weg. Opsommend: ‘Er heerst hier geen ja maar-cultuur, ik hoef me nooit druk te maken of ze een mes in m’n rug steken, afspraken worden nagekomen en iedereen helpt elkaar. Als er bagage moet worden ingeladen, staat olympisch kampioen Miho Takagi vooraan om de koffers in de bus te zetten. Hoe makkelijk wil je het hebben als coach?’

Tijdens de eerste wereldbekerwedstrijd in Japan was er direct succes met de eerste plaats op de ploegenachtervolging en winst op de 500 vrouwen door Nao Kodaira. Komende dagen hoopt De Wit voor nieuw Japans succes te zorgen. Want ja, ook in het schaatsen bestaat er volgens hem zoiets als een thuisvoordeel. ‘We hebben geen lange reis achter de rug. Geen jetlag, en we hoeven niet te wennen aan omstandigheden. Ik kijk vol vertrouwen uit naar de wedstrijd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.