Analyse

Welk weldenkend mens wil straks nog naar een voetbalstadion?

Er is heus het nodige verbeterd in de stadions. Toch bewijzen de recente wandaden dat er geen reden is het supporters gedrag te relativeren.

In de eerste minuten van de wedstrijd hangt er een donkere plastic pop met een shirt aan met daarop de naam Vermeer over de reling van vak 410 Beeld anp

Een jaar vóór Kenneth Vermeer bungelde Danny Schreurs van Roda JC aan een touw, als pop dan. Het gebeurde in stadion De Geusselt van MVV, een van zijn vorige clubs. Een luguber beeld: een pop, vastgebonden aan het dak met, net als bij Vermeer, verwijzingen naar de NSB.

Bij doelman Vermeer, die anderhalf jaar geleden verhuisde van Ajax naar Feyenoord, kreeg net zo'n actie zondag landelijke aandacht, omdat de Klassieker tussen Ajax en Feyenoord de wedstrijd van het jaar is en MVV - Roda slechts een derby in Limburg.

De politie pakte de man die de Vermeer-pop ophing zondag op. Ajax heeft hem een stadionverbod opgelegd. De voetbalwereld sprak zijn verontwaardiging uit, zoals steeds gebeurt als de grens van het onfatsoen in of rond de stadions wordt overschreden.

Racistische spreekkoren, doodsbedreigingen uitende mannen in de tuin van Feyenoorders, poppen in een strop, om maar niet te spreken van alle bagger op sociale media. De blunderende doelman van Den Bosch kreeg na het verloren bekerduel met VVSB het advies dat hij zich beter voor de trein kon werpen. Het is een treurige opsomming.

Ongrijpbaar

Het voetbalgeweld van heden ten dage is deels ongrijpbaar, als een veelkoppig monster dat niet te temmen lijkt. Instanties wijzen naar elkaar, clubs weten niet precies wat te doen, de KNVB wil praten met supporters, spelers vinden het een stap te ver om van het veld te lopen bij ongeregeldheden. Het voetbal zit gevangen in een vicieuze cirkel van onmacht.

Daarbij is de sociale controle in de stadions matig of zelfs afwezig, door angst voor elkaar of welke oorzaak dan ook. Zo sprak een maker van tv-programma's die vaak in de Arena zit, iemand in zijn buurt aan, toen die voortdurend zong dat de moeder van Vermeer een hoer is. Op Twitter schreef Marcel Goedhart over het gevolg daarvan: 'Hij werd erg boos.'

Het is ook een fabeltje te denken dat het 'een paar' onverlaten zijn die zich misdragen. Soms zingen hele vakken onwelvoeglijke teksten, gespeend van elke vorm van humor of relativeringsvermogen, louter bedoeld om te kwetsen.

Clubs investeren intussen fors in onder meer videoapparatuur en stewards. Mede dankzij hun inspanningen is al veel fysiek geweld verbannen. Over het algemeen verloopt de gang naar het stadion probleemloos, ook voor gezinnen met kinderen. Uit het laatste fanonderzoek van de eredivisie blijkt dat 97 procent van de bezoekers zich doorgaans veilig voelt.

Gevoel van veiligheid

Toch gebeurt vrij veel rond de velden. In het laatste jaarverslag van het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme staat dat 962 supporters een stadionverbod kregen opgelegd in het seizoen 2014-2015, een forse stijging ten opzichte van eerdere jaren. Het CIV spreekt zijn tevredenheid uit over de 'persoonsgerichte aanpak' en de samenwerking tussen instanties. Maar recente verslagen maken ook melding van soms 'extreem heftig' geweld, waarbij verbanden worden gelegd tussen supporterdom, drugs- en wapenhandel.

Het gevoel van veiligheid mag door de bank genomen best groot zijn, het gaat ook om behaaglijkheid en grenzen aan het fatsoen. Welk weldenkend mens wil straks nog naar een stadion als donkere spelers daar racistisch worden bejegend? Als hier en daar poppen worden opgehangen met een strop om de nek?

Welke sponsor wil zijn naam verbinden aan een nauwelijks te controleren, repeterend verhaal van wansmaak? Hoeveel incidenten kan het voetbal verdragen? Het gevoel van onbehagen groeit. Menig clubleiding voelt zich al gegijzeld door een deel van zijn eigen supporters.

Natuurlijk, in zekere zin vormen de sores bij het voetbal een afspiegeling van de 'gewone' maatschappij. Ook daar is verruwing gaande van, bijvoorbeeld, het openbare debat. De recente voorbeelden zijn bijna niet meer te tellen: van opgehangen varkens om te protesteren tegen de komst van vluchtelingen tot concrete bedreigingen van burgemeesters.

Toch ontslaan deze parallellen het voetbal en de overheden niet van de verplichting uitwassen serieus aan te pakken. De sport is nu wel genoeg in diskrediet gebracht.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden