Weinig problemen voor Taffarel met te zachte schoten van Cocu en Ronald de Boer; Recept voor een goede penalty: hoog, of hard in de hoek

De Braziliaanse spelers hadden in de aanloop naar de halve finale in Marseille zeker een uur op het nemen van strafschoppen geoefend....

Van onze verslaggever

John Volkers

MARSEILLE

Sportpsychologen zijn ook van mening dat een penalty, door zijn speciale spanning en de bijzondere omstandigheden, eigenlijk niet te oefenen is. 'Eéntje per training, niet meer', beweerde de Amsterdamse kenner van de sportpsyche, P. Blitz, immer.

Het zou bij het nemen van een penalty meer om mentaliteit dan om techniek gaan. De Braziliaanse grootmeesters hebben evenwel hun eigen opvattingen. Het viel op dat zij allemaal hoog inschoten: Ronaldo en Dunga in de kruising rechts van de doelman, Emerson met een 'geschepte' bal door het centrum en Rivaldo, na een misleidende beweging, links van Van der Sar.

Hoog inschieten - de Engelsman Shearer zou daartoe een video-instructie kunnen uitgeven - vereist durf en trapvastheid. Behalve de halfhoge bal van Frank de Boer waren de Nederlandse schoten lager; en daarom blijkbaar een gemakkelijker prooi voor doelman Taffarel.

De Braziliaan heeft als goalie geen overdreven grote reputatie, maar hij kon zich onderscheiden bij de te zacht ingeschoten ballen van Phillip Cocu en Ronald de Boer. Taffarel is intussen, gelijk de Nederlandse reserve Hesp in Spanje, een erkende penalty-killer.

In de WK-finale van 1994 stopte de man met de korte mouwen een schot van de Italiaan Massaro en zag hij Baresi en Baggio over schieten. Een jaar later was Taf ook de grote man in de kwartfinale van de Copa America '95 tegen Argentinië.

De kans van een doelman bij een trap van elf meter is gering, zo luidt een voetbalwet. Onderzoek naar strafschoppen bij vier WK-toernooien, die van 1982 tot en met 1994, leerde dat van de 138 strafschoppen 77,5 procent raak was; 8 procent ging over, naast of op de paal; 14,5 procent werd een prooi voor de doelman.

Dennis Bergkamp die de tweede strafschop benutte: 'Als je behoorlijk hard schiet, gaat-ie erin. Meestal heb ik wel een vaste hoek. Maar je bent zodanig getraind dat je ook de andere hoek kunt halen. Je beslist op het laatste moment. Als het schot hard genoeg is, kan hij er nooit bij.' Metingen leren dat strafschoppen gemiddeld met een snelheid van 75 kilometer per uur worden geschoten.

Ronald de Boer heeft een andere techniek. Hij camoufleert de eigen keuze en blijft kijken tot hij de doelman een hoek ziet kiezen. Die keeper heeft volgens de statistieken dan slechts acht procent kans. 'Taffarel ging te vroeg. Normaal wacht ik, ik heb ook geen lange aanloop nodig. Ik had gewoon in de andere hoek moeten schieten. Stom.

'Ik had nooit een belangrijke penalty gemist. In Engeland, bij het EK, nam ik de tweede. Een half jaar eerder bij de wereldbeker in Tokio met Ajax tegen Gremio net zo. De enige keer dat het mis ging, was tegen NAC, maar toen stonden we met 2-0 voor.'

Vermoeidheid na 120 minuten kan een rol spelen in de nauwkeurigheid waarmee van elf meter geschoten moet worden. Jaap Stam had last van kramp in het dijbeen. 'Ik heb gevraagd om me niet bij de eerste vijf te zetten. Voor hetzelfde geld schiet de kramp erin als je aanzet voor de pingel.'

Cocu was zeker zo moe als zijn voormalige clubgenoot. 'Soms ben je extreem gespannen. Maar ik had alles gegeven, ik was zo leeg. Ik had die spanning helemaal niet. Ik denk: ik schiet die bal er gewoon in. De jongens die niet durfden, namen het me ook niet kwalijk. Taffarel zat er elke keer dichtbij. Dennis en Frank schoten harder. Ik heb na afloop nog met Ronaldo gesproken. Hij zei dat penaltyschieten een loterij is.'

In het land waar ze op dat vlak vaak worden afgetroefd, wordt dat standpunt graag aangehangen. Nederland heeft op penalty-gebied een gebrekkige reputatie. In het Europese bekervoetbal worden sinds 1970 strafschoppen genomen. Nederlandse clubs moesten negen keer zo'n apotheose meemaken. Zes maal ging het mis. Ajax faalde zelfs alle vier keer, in de finale van 1996 te Rome voor het laatst. Nederland staat 22ste in het rijtje dat wordt aangevoerd door Duitsland.

Het Nederlands elftal verloor in 1979 voor het eerst op penalty's, bij het 75-jarig bestaan van de FIFA, van Argentinië. Jan Peters (NEC) en Jan Peters (Feyenoord) misten. In 1992, bij de halve finale van het EK, was Van Basten de klos. Hij miste de tweede beurt. Vier jaar later, in de kwartfinale van hetzelfde toernooi, ging Seedorf de mist in. Dinsdag kregen zij gezelschap van Cocu en De Boer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden