analyse

Weg met clichés over Duitse en Engelse clubs

In het Europa van vervagende voetbalculturen won de kosmopolitische smeltkroes van het spel, Londen, eindelijk zijn grote beker. Met dank aan Chelsea.

Willem Vissers
null Beeld ap
Beeld ap

Europa schudt door financiële sores op zijn grondvesten en de lidstaten van de EU proberen hun eigenheid te koesteren, maar in het voetbal zijn diverse culturen al vermalen tot een soms nauwelijks meer te onderscheiden pan-Europees mengsel. Clichés over landen verdwijnen naar het kerkhof van de geschiedenis.

Vroeger, bijvoorbeeld, schoten Duitsers op doel, van ver. Als Augenthaler, Niedermayer, Bonhof, Breitner of wie dan ook aanlegde, waaierde de vrees door de defensieve rangen en zette de doelman zich schrap. Maar Duitse schoten zijn deze zaterdag in de kolkende Allianz Arena, in de finale tussen Bayern en Chelsea, slappe rollertjes; van Kroos, Schweinsteiger of de Fransman Ribéry, of afzwaaiers van de Nederlander Robben. Ondanks het vrijwel voortdurende overwicht hoeft doelman Cech weinig te doen.

Ze blijven combineren, die van Bayern, en de vleugels zoeken. Bayern, met zeven Duitsers uit de nationale selectie in de basisploeg van trainer Heynckes, valt bijna ongeremd aan. Over de vleugels, via de combinatie, met de aansluitende nummer 10 Müller, met opkomende backs. Het is het spel van de ruim een jaar geleden ontslagen trainer Louis van Gaal, die zijn Truus zal hebben aangestoten zaterdag, terwijl hij de rioja nog eens bijschonk: 'Kijk, mijn voetbal, mijn elftal.'

Voetballende Duitsers zijn zelfs sympathiek tegenwoordig, in vele Nederlandse ogen. Ze voetballen dus Nederlands. Ze overdrijven zelfs in hun imitatiedrang, want ze verliezen finales. Niet een keer, maar telkens opnieuw. Bayern heeft vier van zijn laatste vijf finales in de Champions League (of EC 1) verloren. De nationale ploeg verloor de finale van het WK in 2002 en die van het EK in 2008. In andere toernooien sinds de eeuwwisseling ging het in de halve finale mis, of eerder.

Duitsers verliezen ook na penalty's. Afgelopen woensdag nog tegen Nederland, in de finale van het EK voor spelers tot 17 jaar, nadat ze beter waren geweest en pas in de blessuretijd een doelpunt incasseerden. Zaterdag omdat nota bene een Nederlander een penalty verprutste in de verlenging van de finale van de Champions League.

En Engelsen dan? Wat is Engels aan Chelsea? Nou, de club is gevestigd in Londen. Engelsen laten hun clubs opkopen door het grootkapitaal, waar dat ook vandaan komt. Manchester City won vorige week met oliegeld de nationale titel, voor het eerst sinds 1968. Roman Abramovitsj, de Russische miljardair die in 2003 Chelsea overnam, had zaterdag eindelijk de beker in zijn handen.

De club kostte hem sinds de overname naar schatting een miljard euro. De spelers komen van overal. Het wat naïeve Engelse voetbal van vroeger is allang verdwenen. Trainers gieten hun ideeën in beton, als het moet. Zo wonnen ze van Barcelona. Het was onverdiend, maar ook bewonderenswaardig. Ze danken hun geweldige keeper, Cech, hun onverzettelijke verdedigers, ondanks al die schorsingen, hun middenveld met de opgeleefde Lampard, de onverstoorbare Mikel en aanvaller Drogba, natuurlijk.

Onder trainer Villas-Boas, voor 15 miljoen euro aangetrokken van FC Porto, mislukte het streven naar mooier voetbal; combinatiespel. Di Matteo kwam en keerde terug naar Italiaanse waarden. Tegenhouden. Counteren.

Vooral de omgeving van Chelsea is nog Engels. De fans. Het is een kostelijk beeld als gezette mannen in blote bast het veld bestormen na de zege. En dan dat schitterende gezang, de clubliederen, spandoeken in de nok van de Arena. 'Chelsea our religion.'

Je ziet dat personeel, materiaalmannen. Kromme benen in korte broeken. Mannen met grijs haar in een trainingspak in kleuren die te flitsend voor ze zijn. Ze behoren tot de inboedel van Chelsea, ze zijn meegenomen uit de oude tijd, om iets van de cultuur te behouden.

De cultuur is natuurlijk ook bewaard door Terry en Lampard, de oudgedienden die eindelijk hun Europese beker winnen, na al die andere prijzen. Ze verloren vier jaar geleden in Moskou na penalty's, toen Terry uitgleed. Nu was hij geschorst, maar welkom op het feest. Straks, als de UEFA Financial Fair Play heeft ingevoerd, mag het niet meer dat een Rus een verlies van tachtig miljoen in een seizoen even bijpast. Maar zaterdag leefde Chelsea in het nu.

De winnaars hullen zich in de vlag van hun land. Spanje, Ivoorkust, Brazilië. Het is het bruggetje naar dat andere voetbal dat nog volgt dit seizoen: het landenvoetbal. Over ruim twee weken begint het Europees kampioenschap in Polen en Oekraïne. Dan dragen de beste voetballers van Europa hun eigen voetbalcultuur uit. Althans, wat daarvan is overgebleven.

null Beeld afp
Beeld afp
null Beeld reuters
Beeld reuters
null Beeld epa
Beeld epa
null Beeld epa
Beeld epa
null Beeld epa
Beeld epa
null Beeld afp
Beeld afp
null Beeld anp
Beeld anp

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden