Nieuws

Weertman als olympisch kampioen onttroond door waaghals Wellbrock

De regerend olympisch zwemkampioen op de 10 kilometer hanteerde donderdagochtend in alle vroegte het verkeerde raceplan om zijn titel van Rio 2016 met succes te verdedigen. Ferry Weertman, ook de wereldkampioen van 2017 en de Europees kampioen van 2018, liet zich verrassen door de aanvalsopzet van de Duitser Florian Wellbrock en eindigde, kansloos, als zevende.

John Volkers
Ferry Weertman weet zich verslagen. Beeld Klaas Jan van der Weij
Ferry Weertman weet zich verslagen.Beeld Klaas Jan van der Weij

Wellbrock deed na de start iets dat als kamikaze werd gezien. Vroeg aangaan in de hitte, met water dat de kerntemperatuur van het lichaam verhoogt, het werd door Weertmans coach Thijs Hagelstein als ‘harakiri’ betiteld. Bij boei 1, Weertman zag het al uit de verte, lag de Duitse baanzwemmer, de wereldkampioen van 2019, al los van het peloton. ‘Ik dacht: met een groep zwemmen we wel weer naar Florian toe.’

Bij die groep aanklampers, die nooit echt de aansluiting met de koploper vond, zat Weertman evenwel niet. Halverwege was hij, verrast door het scenario van de Duitsers, definitief geklopt. Wellbrock hield zijn achtervolgers op afstand en zette in de laatste van zeven ronden echt aan. Hij sloeg na ronde 6 het drinkmoment bij de ponton over en beleefde vervolgens, gedehydreerd, een ‘verschrikkelijke ronde’. Het was niet aan zijn stijl te zien: hij liep uit en uit en finishte met 25 seconden voorsprong op de Hongaar Rasovszky. Ter vergelijking: in Rio eindigden negentien zwemmers binnen de 25 seconden van de als eerste aantikkende Weertman.

Wellbrock, die minuten lang op het blauwe tapijt moest liggen om bij te komen, was de terechte kampioen, oordeelde een ieder aan de kant. Hij was ook de eerste Duitse zwemkampioen op de Spelen sinds 2008 (Britta Steffen, 100 meter vrije slag).

Weertman, de man zonder Plan B, was royaal en oprecht in zijn beoordeling: ‘Florian was de beste. Deze dag onverslaanbaar.’

De nuchtere Nederlander, op bijna drie minuten (2.57,1) gezwommen door Wellbrock, stond na afloop met de tranen in de ogen de media te woord. Het ergste van de dag was dat hij niet had meegedaan om de prijzen. ‘Ik was in vorm. Ik was goed voorbereid. Alles eraan gedaan om hier goed te zijn. Maar ik heb niet kunnen meedoen’, aldus de marathonzwemmer uit Naarden.

Hij en zijn coach gaf zonder mankeren toe dat de tactiek van Wellbrock hen volkomen verrast had. Niemand zou dat durven, vroeg aangaan, wist iedereen na de vrouwenrace waarin een durfal als de Duitse Leonie Beck laat in de race werd afgestraft voor haar initiatiefrijke zwemmen. Wellbrock, een pupil van dezelfde coach (Bernd Berkhahn), waagde het wel. Hij wilde niet in een sprint belanden. Het waagstuk werd een masterclass.

Coach Hagelstein: ‘In Rio hebben we destijds een vroege uitloper gehad, de Australiër Jared Poort. Daarna is deze tactiek nooit meer toegepast. Tot deze dag dan, door Wellbrock.’

Vijf jaar lang rekenden Weertman en Hagelstein op een pelotonrace, waarbij de laatste 500 meter beslissend zou zijn. Dat recept beheerst Weertman het best. Hij schuilt dan in de buik van de groep en zwemt moeiteloos mee. Het is als Cavendish die in de Tour door zijn knechten gepiloteerd wordt en dan toeslaat.

Donderdag was dat allemaal anders in bloedheet Tokio. Wellbrock trok met een ongeëvenaarde inspanning van 1 uur en 48 minuten de hele ambitieuze groep uit elkaar. Het was spartelen in de achtervolging. Als er iemand naderde, zette de Duitser even aan. Niemand kwam meer aan zijn voeten om van diens kielzog te profiteren, een erkende aanpak op de lange afstanden.

De troonsafstand had Weertman, tussen 2014 en 2018 de absolute heerser in het openwaterzwemmen, meer pijn gedaan dan hij aan de oever van de Baai van Tokio wilde toegeven. Velen vermoeden vooraf dat hij na de race zijn afscheid zou aankondigen. Dat deed de ex-kampioen niet. Op deze manier je laatste race beleven, hij zal er van gruwen.

Coach Hagelstein, een ambitieuze kerel met innoverende ideeën, zei dat de mogelijkheid bestaat dat zijn nu 29-jarige pupil doorgaat met topzwemmen om met een beter, mogelijk triomfantelijk gevoel zijn gelauwerde loopbaan af te sluiten. Parijs 2024 lijkt ver. Fukuoka 2022 (WK) en Rome 2022 (EK) kunnen aan dat gevoel een podium geven.

De vrolijke suggestie aan Weertman om in elk geval net als zijn befaamde voorganger Maarten van der Weijden de Elfstedentocht te zwemmen werd met een mengeling van ernst en luim ontvangen. ‘Het staat nog niet op mijn verlanglijstje. Je weet maar nooit hè. Ik sluit niks uit. Maar om eerlijk te zijn: Maarten is ook wereldkampioen 25 kilometer geweest. En die heb ik nog nooit gezwommen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden