Tourverslag 19de etappe

Weergoden eisen hoofdrol op in eindspel Tour de France, etappe bij hoge uitzondering geneutraliseerd

Het zou vrijdag in de Alpen uitdraaien op een allesverzengend gevecht om de gele trui, met nog vijf kanshebbers in de race voor het hoogste podium in Parijs. Maar het waren niet de renners, maar de dondergoden die de hoofdrol opeisten in het eindspel van de Tour de France.

Met een shovel werd tevergeefs geprobeerd het asfalt sneeuwvrij te maken. Beeld AP

Zij dwongen de wedstrijdjury rigoureus in te grijpen door een immense hagelbui te dirigeren naar een uitloper van het Lac du Chevril, op zo’n twintig kilometer van de finish, vlak voor de laatste beklimming naar Tignes. Toen Colombiaan Egan Bernal, de koploper in de wedstrijd, in volle afdaling van de Col de l’Iseran de plek des onheils naderde – hij was er zo’n 5 kilometer vandaan – viel het voor zover bekend niet eerder genomen besluit een Touretappe te neutraliseren wegens extreem weer.

De jury had geen keus. Als de renners vol in koers een tunnel uit zouden vliegen, waren valpartijen onvermijdelijk geweest. Het wegdek en de bermen oogden sneeuwwit. Getracht werd nog met een shovel het asfalt vrij te maken, maar er was geen beginnen aan. Vanuit de lucht was te zien hoe de schuiver maar een smal spoortje creëerde. Even later golfde dooiend ijswater voor het voertuig uit, klotsend over het wegdek. Later kwamen er ook beelden van modderstromen in de vallei.

Onbegrip

Vanaf motoren en volgauto’s en via de radio maakte de organisatie, onder wie directeur Christian Prudhomme zelf, de afdalende renners duidelijk dat verder gaan geen zin had. Er bestond aanvankelijk veel onbegrip, niet iedereen kon meteen de zekerheid van halsbrekende glibberpartijen verderop doorgronden. Colombiaan Bernal zei later dat hij het eerst niet begreep. Via de teamradio hoorde hij wel het begrip ‘stop’ voorbij komen, maar omdat hij in het Engels werd aangesproken, snapte hij niet dat de wedstrijd werd gestaakt. Hij riep dat hij zeker niet ging stoppen. Pas toen de ploegleiding Spaans sprak, kneep hij in de remmen. Renners trokken hun jasjes aan en stapten in de auto’s. Prudhomme sprak van een ‘verschrikkelijke dag’. ‘Maar we konden geen risico nemen. De modder lag vijftig centimeter hoog, er lag hagel over een lengte van vijf kilometer.’

Het is uitzonderlijk dat een etappe in een belangrijke wielerwedstrijd onderweg wordt stilgelegd. In maart 2016 neutraliseerde de organisatie een rit in Parijs-Nice, toen de renners werden geplaagd door sneeuw en temperaturen onder het vriespunt. In 2013 werd Milaan-San Remo in barre omstandigheden gestopt, maar later weer hervat.

De geëmotioneerde Colombiaan Egan Bernal nadat bekend werd dat hij zaterdag in het geel start. Beeld REUTERS

De hagel en modder zetten een stempel op het klassement. De organisatie besloot de doorkomst over de Col de l’Iseran tot resultaat van de etappe te verheffen, zonder dat er een ritwinnaar werd uitgeroepen. Dat betekent dat Bernal, 22 jaar oud nog maar, zaterdag in de gele trui aan de slotetappe van de Tour begint. De Colombiaan had een voorsprong van ruim 50 seconden op zijn naaste belagers uitgebouwd, onder wie Steven Kruijswijk en titelverdediger en ploeggenoot Geraint Thomas. In het algemeen klassement staat hij nu 45 seconden voor op Julian Alaphilippe, die zijn leiderstrui na twee weken moest inleveren. Kruijswijk blijft vierde, op 1.15.

Slachtoffer

Alaphilippe was misschien het grootste slachtoffer van de ingreep. Hij kraakte op de Alpenreus van 2.770 meter na een reeks versnellingen, van onder meer Thomas en Kruijswijk, die eindelijk weleens van hun kwelduivel in het geel af wilden. Maar hij was in de afdaling weer bezig terrein terug te winnen. Gefrustreerd sloeg hij op de achterbank in de auto op de bestuurdersstoel voor hem. Frankrijk was nog om een andere reden in mineur: Thibaut Pinot, tot donderdag vijfde in het klassement, moest in tranen opgeven, wegens een spierscheuring in het bovenbeen.

Naast het tonen van begrip voor de neutralisatie, voelde de ploegleiding van Jumbo-Visma, de ploeg van Kruijswijk, zich ook gedupeerd. Een verzorger die voor de renners uitreed, was al bij de tunnel tegengehouden toen de beklimming van de l’Iseran nog niet zo lang bezig was. Wellicht had het sein tot stillegging eerder kunnen worden gegeven. Volgens ploegleider Frans Maassen was Kruijswijk juist op reserve omhoog gereden, om op de laatste klim naar Tignes alles te geven. Hij kende de berg als zijn broekzak, tijdens een verkenning in juni is hij er zeven keer naar boven gegaan. ‘Nu hebben we ons plan niet kunnen uitvoeren. Dat is enorm balen.’ Kruijswijk zelf: ‘Er had misschien nog wel meer ingezeten, ik had nog wat seconden kunnen pakken. Maar de beslissing van de jury is terecht.’

Julian Alaphilippe was misschien het grootste slachtoffer van de ingreep. Beeld EPA

Ploegleider Servais Knaven bij Ineos, het team van Bernal en Thomas, was blij met het geel, maar had graag nog meer tijd willen pakken. ‘De renners waren er klaar voor een laatste tik uit te delen op de laatste berg. Nu zijn de verschillen nog klein.’

Op het podium in Tignes verscheen een zichtbaar geëmotioneerde Bernal om zijn gele trui in ontvangst te nemen in zijn tweede Tour. Zijn vader, in Ineos-shirt, sloeg hem voor de huldiging een kruis op de borst. Bernal: ‘Ik hoop het geel tot in Parijs te houden. We zitten in een goede positie, we hebben een goed team. Maar er komt nog een zware etappe aan.’

Meer over de Tour de France:

‘Wielrennen is de schoonste sport ter wereld, ook klinkt dat wat tegenstrijdig met al die schandalen’
De bus van Jumbo-Visma staat in dondermorgen in Embrun nog maar net stil op een veld vol witte kiezels en enkele naaldbomen of er wordt aan de deur geklopt. Het is onverwachts bezoek

Ombudsman Jean-Pierre Geelen ziet verwarring. ‘Over taal gesproken: een categorie apart vormt de schrijfwijze van buitenlandse plaatsen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden